«Είναι δύσκολο να δείξεις τη βία σωστά και σοβαρά»

Έχει αφήσει έντονο το στίγμα του στη γενιά του. Ο Χρυσός Φοίνικας στο Φεστιβάλ των Καννών τον ανέδειξε ως μία από τις κυρίαρχες μορφές του κινηματογράφου για τη γενιά του, μαζί με τον Πέδρο Αλμοδόβαρ. Ο Μίκαελ Χάνεκε, ο σκηνοθέτης της «Λευκής κορδέλας», με το ιδιαίτερο στυλ του και την προσωπική του γραφή πιάνει το νήμα από εκεί που το άφησαν ο Γκοντάρ, ο Μπέργκμαν, ο Φελίνι, ο Αντονιόνι, ο Παζολίνι, ο Ροσελίνι. Γιατί όμως κάποτε ήταν τόσο πολλές οι ηγετικές μορφές στον ευρωπαϊκό κινηματογράφο και στις ημέρες μας μόνο δύο;

«Το πρόβλημα εντοπίζεται στην αισθητική εκπαίδευση των νέων. Εκπαιδεύονται από την τηλεόραση και τη μόδα των Ηνωμένων Πολιτειών», λέει στους «Sunday Τimes» ο 67χρονος σκηνοθέτης, μοναχοπαίδι ηθοποιών. Δεν παρακολουθεί τηλεόραση, διότι μόνο το δελτίο καιρού μπορεί να πιστέψει. «Το αποτέλεσμα είναι οι νέοι να μην ενδιαφέρονται να μάθουν τίποτα πέραν τούτου.

Όταν έρχονται οι νέοι φοιτητές στο κολέγιο που διδάσκω, τους αναφέρω το όνομα Ροσελίνι. Η συνηθέστερη απάντηση που παίρνω είναι:

“Για πιτσαρία μιλάτε;”. Ο κινηματογράφος έχει μεταμορφωθεί. Αποτελείται πλέον από μεμονωμένες ταινίες, δεν είναι μια ενιαία καλλιτεχνική φόρμα, όπως συνέβαινε στις δεκαετίες του ΄60 και του ΄70».

«Στη ζωγραφική, τη γλυπτική και τη μουσική βρίσκεσαι εκτός, παρατηρείς και έχεις μια αίσθηση ανεξαρτησίας.

Το πρόβλημα αρχίζει όταν στην εξίσωση μπαίνουν οι λέξεις», συνεχίζει ο σκηνοθέτης των ταινιών «Παράξενα παιχνίδια» και «Δασκάλα πιάνου». «Τα πράγματα περιπλέκονται διότι οι λέξεις οδηγούν σε αφηρημένες έννοιες και από εκεί αρχίζουν τα προβλήματα. Οι ιδέες λειτουργούν σαν τσιμέντο.

Η λογοτεχνία προσφέρει στον αναγνώστη μεγαλύτερη ελευθερία από ό,τι μια ταινία, διότι οι εικόνες δημιουργούνται συνειρμικά στο μυαλό, ενώ στην ταινία οι ίδιες εικόνες “πνίγονται” από τις εικόνες του σκηνοθέτη. Αν μια ταινία επιδιώκει να αποτελεί μορφή τέχνης πρέπει να επιτρέψει στο κοινό την ελευθερία που υπάρχει και στις άλλες τέχνες», συνοψίζει το πρόβλημα του σύγχρονου κινηματογράφου.

Όσο για τις δικές του ταινίες;

«Έρχονται σε αντίθεση με τον κινηματογράφο της εποχής.

Είναι πολύ δύσκολο να δείξεις τη βία σοβαρά και όπως πρέπει. Η μόνη ταινία που ξέρω να τα κατάφερε είναι το φιλμ “Σαλό” του Παζολίνι. Το είδα μόνο μία φορά και ήμουν δύο εβδομάδες άρρωστος. Το πήρα πριν από κάνα δυο χρόνια σε DVD πάλι, αλλά δεν είχα το κουράγιο να το δω», καταλήγει.