ΔΡΟΜΟΙ

Τι συμβαίνει…
… όταν ένας πρώην αντάρτης μιλάει σε μια συγκέντρωση των 600 σημαντικότερων επιχειρηματιών της χώρας του; Τον χειροκροτούν. Αυτό τουλάχιστον συνέβη τις προάλλες με τον Χοσέ Μούχικα, 74 ετών, έναν από τους πρώην ηγέτες των Τουπαμάρος, που αύριο διεκδικεί με αξιώσεις την προεδρία της Ουρουγουάης.

Το αμερικανικό…
… περιοδικό «Τάιμ» έγραφε στις 16 Μαΐου 1969: «Επτά άνδρες, οι τέσσερις από αυτούς οπλισμένοι με ημιαυτόματα, άρπαξαν 240.000 δολάρια από το Καζίνο Σαν Ραφαέλ, στο θέρετρο Πούντα ντελ Έστε. Ήταν η μεγαλύτερη ληστεία στην ιστορία της Ουρουγουάης. Μερικές μέρες αργότερα, όταν οι ληστές διαπίστωσαν ότι ένα μέρος από τη λεία τους προερχόταν από τα φιλοδωρήματα των εργαζομένων στο καζίνο, το επέστρεψαν γενναιόδωρα. Το ίδιο περίπου διάστημα, τέσσερις άνδρες εισέβαλαν στην Φινανσιέρα Μόντι, μια χρηματομεσιτική εταιρεία του Μοντεβιδέο. Αν και έφυγαν παίρνοντας μαζί τους χιλιάδες δολάρια και έξι λογιστικά βιβλία, η εταιρεία δεν ανέφερε το περιστατικό στην αστυνομία. Μερικές μέρες αργότερα, οι εφημερίδες και οι ραδιοφωνικοί σταθμοί του Μοντεβιδέο έλαβαν ένα μήνυμα με το οποίο οι ληστές διαμαρτύρονταν που είχε αποσιωπηθεί η ληστεία και κατηγορούσαν τη Φινανσιέρα Μόντι για παράνομες δραστηριότητες. Τα κλεμμένα λογιστικά βιβλία βρέθηκαν αργότερα στο κατώφλι του σπιτιού ενός δικαστή».

Ποιος δεν θυμάται…
… την «Κατάσταση πολιορκίας», την ταινία του Κώστα Γαβρά με τον Ιβ Μοντάν για τη δράση των Τουπαμάρος; Εκείνο που ίσως όσοι την είδαν δεν γνωρίζουν, γράφει ο Πάουλο Παρανάγκουα στην εφημερίδα «Λε Μοντ», είναι πως η απαγωγή και εκτέλεση του Αμερικανού πράκτορα Νταν Μιτριόνε από τους Τουπαμάρος, το 1970, σήμανε την αρχή του τέλους αυτών των σύγχρονων Ρομπέν των Δασών. Η ένοπλη δράση τους απομάκρυνε από κοντά τους όσους τους έβλεπαν μέχρι τότε με συμπάθεια. Και όπως γράφει ο Αλέν Λαμπρούς στο βιβλίο του «Οι Τουπαμάρος, από τα όπλα στις κάλπες», φέρουν ευθύνες για την κατάληψη της εξουσίας από τους στρατιωτικούς. Κάθε αριστερή πολιτική δραστηριότητα διώχθηκε και διαλύθηκε η Βουλή. Έτσι, μια χώρα που ήταν από τις πιο ανεκτικές και πιο δημοκρατικές στη Νότια Αμερική, έγινε άλλη μια δικτατορία. Αυτή ήταν η μοναδική κληρονομιά που άφησαν τελικά πίσω τους οι Τουπαμάρος, αν και πολέμησαν την εξουσία όσο κανένα άλλο αντάρτικο πόλεων. «Μολονότι ονειρευτήκαμε περισσότερα, καταλήξαμε στα λιγότερα», λέει σήμερα ο γερο-αντάρτης Μούχικα. Όμως, στη συνάντησή του με τους επιχειρηματίες της χώρας του είπε κι άλλα: πως ξέρει καλά το αλφαβητάρι μιας επιτυχημένης οικονομικής πολιτικής και πως (αν εκλεγεί πρόεδρος) θα διατηρήσει την οικονομία της αγοράς, θα εγγυηθεί την ατομική ιδιοκτησία και θα προστατέψει τις επενδύσεις. «Ίσως δεν πρέπει να σας λέω τέτοια πράγματα», είπε, «αλλά ξέρω πως θέλετε να με ακούσετε να τα λέω».

Άξιζαν άραγε…
… όλα αυτά τόσο αίμα; Στον ένοπλο αγώνα τους, οι Τουπαμάρος δεν κατόρθωσαν ποτέ να προσεταιριστούν τα εργατικά συνδικάτα, που είχαν 240.000 μέλη. Ίσως αυτά γνώριζαν καλύτερα…