Νεοναζισμός και πορνεία στο προκλητικό βαλκανικό σινεμά

Τα Βαλκάνια δεν είναι, μόνο, κοινωνικοπολιτικά ταραγμένα, αλλά και κινηματογραφικά. Το 50ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης μας δίνει το τωρινό στίγμα τους
Η πορνεία, η άνοδος του νεοναζισμού, η ειρωνική ματιά στον «παράδεισο της Δύσης», η μετανάστευση και ο διχασμός ανάμεσα σε δύο πατρίδες είναι τα θέματα μερικών από τις πρόσφατες ταινίες από τη Ρουμανία, τη Σερβία, τη Σλοβενία, την Τουρκία, την Αλβανία, τη Βουλγαρία και την Κροατία που θα παρελάσουν από αυτό το αφιέρωμα, υπεύθυνος του οποίου είναι ο Δημήτρης Κερκινός.

Το «κάτι τρέχει» στον κινηματογράφο των Βαλκανίων αναγνωρίζεται διεθνώς και η Ρουμανία είναι πρώτη ανάμεσά τους. Τιμημένη με βραβείο FΙΡRΕSCΙ και βραβείο Κριτικής Επιτροπής στο τμήμα Un Certain Regard του φετινού Φεστιβάλ των Καννών η ταινία «Ρolice, Αdjective» του Corneliu Ρorumboiu βάζει στο μικροσκόπιο τα ζητήματα εξουσίας και την ηθικότητα του νόμου και επικρίνει με ευφυή και μεστή απλότητα τα κατάλοιπα του ολοκληρωτισμού και τη σαθρότητα του συστήματος.

Οι ευαίσθητες ισορροπίες στους κόλπους μιας οικογένειας, η μετανάστευση και ο συνεπακόλουθος διχασμός ανάμεσα σε δύο πατρίδες, αλλά και το ατέρμονο κυνήγι για την κατάκτηση της ευτυχίας αποτυπώνονται με καίριο συναισθηματισμό στο οικογενειακό δράμα «First of all, Felicia» του Razvan Radulescu, σεναριογράφου της ταινίας «Η οδύσσεια του κυρίου Λαζαρέσκου».

Η γυναίκα πρωταγωνιστεί και στην ταινία «Slovenian girl» του Σλοβένου Damjan Κozole, η οποία προσεγγίζει το θέμα της πορνείας ως τραγική συνέπεια των αμφίβολων αξιών του καπιταλισμού και της ατομικής οικονομικής πραγμάτωσης ως αυτοσκοπού, δύο φαινόμενα που εξαπλώθηκαν ραγδαία στις χώρες της νέας Ευρώπης.

Στην ταινία «Ηere and Τhere» ο Σέρβος σκηνοθέτης Darko Lungulov θίγει με ευαισθησία το θέμα της μετανάστευσης, προσθέτοντας τις σωστές δόσεις μεταπολεμικής «παράνοιας», ανατολικοευρωπαϊκού χιούμορ και ρομαντικής διάθεσης- μια ταινία «δράμα και κωμωδία μαζί, όπως η ίδια η ζωή», σύμφωνα με τον ίδιο τον δημιουργό.

Η Τουρκία εκπροσωπείται από δύο ταινίες. Η πρώτη, το «Wrong Rosary» του Μahmut Fazil Coskun (1ο βραβείο στο Φεστιβάλ Ρότερνταμ), διηγείται μια ασυνήθιστη ερωτική ιστορία, που αναδεικνύει εύστοχα το «πολύχρωμο» κοινωνικοπολιτιστικό και θρησκευτικό τοπίο της Κωνσταντινούπολης. Αυτό το σταυροδρόμι διαφορετικών πολιτισμών, ονείρων και προσδοκιών γίνεται, επίσης, ο ιδανικός αφηγηματικός καμβάς για να ξετυλιχθεί η καθημερινότητα τριών ανδρών στη γεμάτη ρεαλισμό ταινία «Μen on the bridge» της Αsli Οzge, ταινία που καταλύει τα όρια μυθοπλασίας και ντοκιμαντέρ.

Στη μαύρη κωμωδία «Εast, West, Εast- Τhe Final Sprint» ο πολυβραβευμένος Αλβανός σκηνοθέτης Gjergj Χhuvani γυρνά πίσω τον χρόνο λίγο πριν από την κατάρρευση του κομμουνισμού στη χώρα του και επιλέγει ως οδηγούς του την εθνική ομάδα ποδηλατοδρομίας της Αλβανίας, προκειμένου να απομυθοποιήσει έξυπνα την παραίσθηση του «παράδεισου» της Δύσης. Η ταινία θα κάνει ευρωπαϊκή πρεμιέρα στο 50ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.

ΙΝFΟ

50ό Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, 13-22 Νοεμβρίου.

Ρατσιστικές επιθέσεις

Στρέφοντας τους προβολείς στη νέα γενιά και τις κοινωνικές ανακατατάξεις των Βαλκανίων, το «Εastern Ρlays» του Κamen Κalev- η πρώτη, έπειτα από 29 χρόνια, βουλγαρική ταινία που συμμετείχε στο φετινό Φεστιβάλ των Καννών- είναι μια δυναμική κινηματογραφική προσέγγιση της ανόδου του νεοναζιστικού κινήματος και των ρατσιστικών επιθέσεων στις γειτονιές της Σόφιας. Εφάμιλλη προβληματική με επίκεντρο τους νέους κυριαρχεί και στην ταινία «Μetastases» του Κροάτη Βranko Schmidt, ένα αιχμηρό σχόλιο για μια αυτοκαταστροφική μετεμφυλιακή γενιά, η οποία αδυνατεί να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα που έφερε η σαρωτική έλευση του καπιταλισμού.