[ ΣΕ ΠΡΩΤΟ ΕΝΙΚΟ ] Εγχειρίδιο δημοκρατικής ανατροφής

Oι πρώτες εκλογές που ψήφισε ήταν του 1974. Από τότε δεν μπόρεσε να απουσιάσει από το ραντεβού του με την κάλπη ούτε μια φορά. «Η συνείδησή μου δεν θα το ανεχόταν, δεν καταλαβαίνεις, δεν έζησες τη χούντα», της λέει κάθε φορά που πιάνουν την κουβέντα. Η μόνιμη επωδός του είναι πως το βράδυ των εκλογών δεν κοιμάται ήσυχος αν δεν ψηφίσει. Αυτή πάλι κλήθηκε να ψηφίσει για πρώτη φορά το 2004. Το ότι αυτός ασκεί το εκλογικό του δικαίωμα 35 χρόνια δεν μπορεί παρά να της προκαλεί κάτι σαν δέος, δεν ξέρει βέβαια αν αυτή είναι η σωστή λέξη. Εκείνη δεν πήγε το 2004, «λόγοι ανωτέρας βίας» απαντά και δεν θέλει να επεκταθεί. Εκείνο το βράδυ της 7ης Μαρτίου δεν κοιμήθηκε καλά. Ήταν 22 χρονών και της είχε ήδη περάσει βαθιά στο υποσυνείδητο πως είναι υποχρέωση να βρεθείς πίσω από το παραβάν. Ένιωσε τύψεις γιατί ξεκίνησε στραβά.

Στην ερώτηση ποιες εκλογές του έμειναν αξέχαστες δεν ταλαντεύεται. «Του ΄81, η μισή Ελλάδα βγήκε από το περιθώριο». Αν την απευθύνει κανείς σε εκείνη θα πει: «του 2009». Εκ διαμέτρου αντίθετες αφετηρίες και διαφορετικά βιώματα. Όμως οι πορείες τους κάπου συναντήθηκαν. Και οι δύο θεώρησαν τις εκλογές που πέρασαν τις πιο κρίσιμες της Μεταπολίτευσης. Ο ένας είχε τη δυνατότητα να συγκρίνει με την πρόσφατη ιστορία, η άλλη απλά ένιωθε πως χρειάζεται απεγνωσμένα την προσδοκία ότι κάτι θα αλλάξει, πάλι διαφορετικές αφετηρίες. Ωστόσο, και οι δύο πήγαν στο εκλογικό τμήμα κουβαλώντας το βάρος της προσωπικής τους ευθύνης.

Την εβδομάδα που ακολούθησε άκουγαν παντού ότι ζούμε μέρες ΄81. Εκείνη δεν είχε μνήμες, ό,τι ήξερε ήταν από διηγήσεις. Τον ρώτησε λοιπόν, της φαινόταν πως αυτές οι εποχές έχουν περάσει ανεπιστρεπτί. Βλέπετε, την είχε πείσει με κάποιον μαγικό τρόπο- γιατί δεν μπορούσε να εξηγήσει λογικά πώς έγινε- ότι η ψήφος είναι καθήκον και δικαίωμα μαζί, αλλά δεν μπόρεσε να της μεταδώσει την αισιοδοξία πως κάτι αλλάζεις όταν ρίχνεις τον φάκελο στην κάλπη, όπως λένε ότι συνέβη τότε. «Ίσως γιατί δεν τη στερήθηκες, ίσως πάλι απλά μεγάλωσες σε μια εποχή που σκότωσε όλα μας τα φαντάσματα, που δεν είναι πια ταυτόσημη του ποιος είσαι, αλλά του τι απαιτείς. Γιατί η γενιά σου δεν την αντιμετώπισε ποτέ οπαδικά» παραδέχτηκε.