[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Το πολιτικό ψεύδος

Πέρασαν σχεδόν έξι χρόνια από τότε που ο πολιτικός βίος της χώρας χαρακτηριζόταν από τα ασύστολα ψέματα, με πρωταγωνιστική ευθύνη τού κόμματος που κυβερνούσε έως προχθές και του αρχηγού του. Όταν τα πρόσωπα που διαχειρίζονται τα προβλήματα της χώρας ψεύδονται, στην κοινωνία αυτό μεταφράζεται ως ανηθικότητα, ως πολιτική και κοινωνική ανηθικότητα, ως ο λόγος που ακυρώνει κάθε φραγμό και διαλύει ανθρώπους και σχέσεις. Το πολιτικό ψέμα προκαλεί αηδία και αυτή αρρώστια.

Από χρόνια στους ανθρώπους που συναναστρέφομαι έχω περιγράψει το κοινωνικοπολιτικό μου αίτημα: να έχω έναν πρωθυπουργό που όταν βγαίνει στην τηλεόραση δεν θα είμαι από πριν βέβαιος ότι θα μου πει ψέματα. Έχω επίσης διατυπώσει διάφορες αφελείς απορίες: γιατί υπάρχει Αρχή για το πολιτικό χρήμα και δεν υπάρχει για το πολιτικό ψέμα; Ή η Αρχή που προστατεύει τα ατομικά δικαιώματα γιατί δεν με προστατεύει από το πολιτικό ψέμα; Δεν είναι ατομικό μου δικαίωμα ο Πρωθυπουργός μου και οι υπουργοί μου να μη μου λένε ψέματα; Αυτή η ζημία που έχω υποστεί, η ηθική ζημία είναι ζήτημα ατομικής ή συλλογικής αντίδρασης; Ίσως αυτά τώρα τελείωσαν, η Ιστορία όμως δεν τελειώνει· πρέπει να την ξέρουμε. Για την Ιστορία ούτε ο ηττημένος, ούτε ο τεθνεώς δεδικαίωται! Ευτράπελο ήθελα να το κάνω τούτο το σημείωμα· καταθλιπτικό μου βγαίνει! Η αφεντιά μου έχει ζήσει μια άλλη οκταετία με συνονόματο πρωθυπουργό- στα χρόνια της αντικομμουνιστικής υστερίας· στα χρόνια του «τριφασικού» εκλογικού συστήματος, που θυμίζει το «παρ΄ τα όλα» ή το άλλο του Καραγκιόζη «τα δικά μου δικά μου και τα δικά σου δικά μου»· στα χρόνια της «οριζόντιας ιδιοκτησίας που κατέστρεψε τις πόλεις» και των σκανδάλων, με εξάρχον «τα βραχώδη της Φιλοθέης»· σ΄ εκείνα, τέλος πάντων, τα χρόνια που οι «κουμπάροι» λέγονταν «ημέτεροι» και που σήμερα έγιναν «τα δικά μας παιδιά». Τότε ήταν και η καθαρεύουσα βλέπεις!

Το πολιτικό ψέμα τότε ήταν αλλιώτικο· ήταν σιωπή και προπαγάνδιση εις βάρος του άλλουάλλος τα έκανε, εγώ είμαι θύμα. Το «εγώ» είχε όνομα: Κωνσταντίνος Καραμανλής· στα «βραχώδη» αναπαύεται τώρα! Είχαμε πεισθεί όλοι τότε και είχε προκαλέσει και τη συμπάθειά μας· εναντίον των Ανακτόρων που ήταν ο κακός δαίμονας της χώρας και δεν άφηνε τον πρωθυπουργό μας να φέρει σε πέρας το ανορθωτικό του έργο.

Πρέπει να εξηγήσω για ποιο πράγμα μιλάω. Ήταν η μετεμφυλιακή δεκαπενταετία· νικητής του Εμφυλίου ήταν η πολιτικοστρατιωτική παράταξη που κυβερνούσε· και ήταν και τα πρώτα χρόνια της αμερικανοκρατίας. Ο πολιτικός, κοινωνικός και καθημερινός βίος κινούνταν στο πλαίσιο των διώξεων, του πιστοποιητικού κοινωνικών φρονημάτων. Επειδή όμως το κράτος έπρεπε να φαίνεται φρουρός της έννομης τάξης και όχι της ανομίας, κυρίως στο πολιτικό επίπεδο, το έργο της παράνομης δίωξης και του εκφοβισμού το είχαν αναλάβει οι παρακρατικές οργανώσεις- οι περισσότερες δρούσαν με επίκεντρο τη Θεσσαλονίκη και δευτερευόντως τη Νότια Πελοπόννησο· είχαν διάφορες ονομασίες με ευπρεπέστερη αυτή της «καρφίτσας».

Oι παρακρατικές οργανώσεις, υπόλοιπα ή κατάλοιπα των Ταγμάτων Ασφαλείας και της Οργάνωσης «Χ», ήταν από τον Στρατό εκπαιδευμένες ομάδες και δρούσαν εθνικοφασιστικά, συνέχιζαν δηλαδή τον αντικομμουνιστικό «αγώνα» της Δεξιάς με άλλα μέσα που έφταναν και στη δολοφονία· με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα τη δολοφονία του βουλευτή της Αριστεράς Γρηγόρη Λαμπράκη το 1963 στη Θεσσαλονίκη.

«Κρατικός» οργανωτής και «διευθυντής» των παρακρατικών η ΚΥΠ (τώρα ΕΥΠ), όπου δρούσε αφανώς ο Γεώργιος Παπαδόπουλος, ο ύστερα από πολύ λίγα χρόνια δικτάτορας. Ο τότε πρωθυπουργός Κ. Καραμανλής είχε κατορθώσει να πείσει ότι για την οργάνωση και δράση του παρακράτους δεν εγνώριζε τίποτε απολύτως και ότι άλλα κέντρα, παραεξουσίας, που ήλεγχαν και τον Στρατό, είχαν την ευθύνη. Άφηνε μάλιστα να εννοηθεί ότι εκείνος αντιδρούσε σε καθετί που διατάρασσε τον ομαλό πολιτικό βίο και ότι πίσω από όλα αυτά βρίσκονταν τα Ανάκτορα που έβαζαν συνεχώς τρικλοποδιές στον νόμιμα εκλεγμένο πρωθυπουργό· ας θυμηθούμε το «ποιος κυβερνάει αυτόν τον τόπο;».

Την αφορμή για το σημερινό σημείωμα μου την έδωσε επιστημονικό άρθρο που δημοσιεύτηκε πρόσφατα και μελετά τους μηχανισμούς οργάνωσης και ανάπτυξης του αντικομμουνιστικού «αγώνα» (Ιωάννης Δ. Στεφανίδης, «… Η δημοκρατία δυσχερής; Η ανάπτυξη των μηχανισμών του “αντικομουνιστικού αγώνος” 1958-1961», περ. Μνήμων 29 (2008), σ. 199-241).

Σε αυτό το μελέτημα λοιπόν αποκαλύπτεται, μέσω αρχειακών τεκμηρίων, ότι ο Κ. Καραμανλής όχι μόνον ήταν εν γνώσει όσων οργανώνονταν στο παρακράτος, αλλά και ήταν ο πολιτικός υπεύθυνος- ιδού λοιπόν το μεγάλο πολιτικό ψεύδος· μου αρκεί να αντιγράψω λίγες φράσεις από το παραπάνω άρθρο:

«Βραχυπρόθεσμα, σοβαρότερες υπήρξαν οι συνέπειες της απόφασης της κυβέρνησης Καραμανλή να αναθέσει στο στρατό και τις υπηρεσίες ασφαλείας όχι μόνον τη διεξαγωγή του “αντικομουνιστικού αγώνα” αλλά και τη χειραγώγηση του εκλογικού σώματος. Η επιλογή αυτή, η οποία φανέρωνε έλλειψη εμπιστοσύνης στις δημοκρατικές βάσεις του πολιτεύματος, φαλκίδευσε τους κανόνες του κοινοβουλευτικού παιχνιδιού. Το φθινόπωρο του 1961, με ευθύνη της κυβέρνησης Καραμανλή, είχε στηθεί ο μηχανισμός για τη στήριξη ενός κατ΄ ουσίαν αυταρχικού καθεστώτος… τα δυναμικά ερείσματα της εξουσίας είχαν ήδη γευτεί μία ισχυρή δόση επέμβασης με συγκαλυμμένο τρόπο και με εντολή της υπεύθυνης κυβέρνησης». Ο ίδιος όμως ρωτούσε «ποιος κυβερνά αυτόν τον τόπο;».

ΑΠΟΡΙΕΣ

Γιατί υπάρχει Αρχή για το πολιτικό χρήμα και δεν υπάρχει για το πολιτικό ψέμα; Ή η Αρχή που προστατεύει τα ατομικά δικαιώματα γιατί δεν με προστατεύει από το πολιτικό ψέμα;

Ο Βασίλης Κρεμμυδάς είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.