Φαινόμενα

Κόλαση είναι οι «άλλοι»
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Έκρηξη συναισθημάτων.
Αυτό συμβαίνει στα πάνελ που συγκροτούνται από νωρίς το πρωί ώς το βράδυ από βουλευτές νυν και πρώην της Ν.Δ.

Η κατηγορία τού «τα ΄λεγα εγώ» είναι στην ημερήσια διάταξη. Για μία ακόμη φορά η κάλπη έδωσε το σύνθημα για ένα από τα πιο αγαπημένα ριάλιτι της τηλεοπτικής μας δημοκρατίας, για ένα πολιτικό ριάλιτι που δεν έχει τίποτε απολύτως να ζηλέψει από τα πάθη, τις εντάσεις, τα ξεκατινιάσματα, τη δημόσια υπονόμευση του «συγκάτοικου», του συντρόφου, του διπλανού, του όμοιου, που δεν υστερεί διόλου σε λόγο «κουτσομπολικό», γαστριμαργικό και πάντως διόλου πολιτικό. Όχι ότι οι σχέσεις των προσώπων σε ένα κόμμα δεν αφορούν και την πολιτική, αλλά ο λόγος που παράγεται αυτές τις ώρες των ξεσπασμάτων δύσκολα την αφήνει να αναδειχθεί κάτω από την ισχυρή γεύση των καβγατζήδικων και καταγγελτικών «καρυκευμάτων» με τα οποία ζυμώνεται το ενημερωτικό θέαμα των ημερών.

Πρώτος έδωσε το σύνθημα ο Μιχάλης Λιάπης, όταν το πρωί της περασμένης Δευτέρας έσπευσε να δηλώσει στις κάμερες με ύφος εμφανώς χολωμένο ότι πρέπει να τιμωρηθούν εκείνοι που οδήγησαν την παράταξη της Ν.Δ. στη συντριβή, υποδεικνύοντας «τους 2 Ηρακλειδείς του στέμματος» (μήπως Ηρακλείδες απόγονοι του Ηρακλέους που κατέκτησαν την Πελοπόννησο σε εκστρατεία γνωστή ως «κάθοδο των Ηρακλειδών»;).

Αναζητεί το ρεπορτάζ τα ονόματα. Ο Παναγιώτης Ψωμιάδης σε μια πρωινή καναλική περατζάδα ανακοινώνει την υποψηφιότητά του για την αρχηγία της Ν.Δ., καταγγέλλοντας ταυτοχρόνως στημένες λίστες. Α! Πόσο γαστριμαργική είναι η ίντριγκα και πόσο ιδανικά θολώνει το τοπίο της πολιτικής, που αφορά τις ιδέες, τα πιστεύω, τους πολιτικούς δρόμους.

Στην «Ανατροπή» το πραγματικό πρόβλημα διαγράφεται κάτω από το ξέσπασμα καημών. Καταγγελίες για αδυναμία επικοινωνίας μεταξύ αρχηγού και βουλευτών, μεταξύ κυβέρνησης και πολιτών. Ο Σίμος Κεδίκογλου και ο Σάββας Τσιτουρίδης είναι σαφείς, το μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν η ενδοεπικοινωνία. Η κυρία Παπακώστα με την υποστήριξη του κ. Ρίζου το εντοπίζει στην επικοινωνία με τους πολίτες: δεν γνώριζαν το έργο της κυβέρνησης. Λες και δεν γνώριζαν το περιεχόμενο της τσέπης τους, δεν έβλεπαν την αγωνία των παιδιών τους για το μέλλον και τους έλλειπε η διαφημιστική φαντασμαγορία για το «έργο» που θα συμπλήρωνε την ευτυχή τους αφασία.

Η επικοινωνία αναδεικνύεται σε τοτέμ της κρίσης. «Φταίνε τα εχθρικά μίντια», φταίνε οι «αγκυλώσεις των δημοσιογράφων». Το κουβάρι ξετυλίγεται γύρω από το ίδιο πρόβλημα χωρίς να φτάνει ώς τον πυρήνα του. Και γι΄ αυτό μάλλον φιλικές είναι οι «αγκυλώσεις» παρά εχθρικές.

Γιατί τα εργαλεία του θεάματος, η τελετουργία της τηλεόρασης παραμένει βολική για να μείνουν στη σκιά τα πραγματικά διακυβεύματα. Γιατί στην πολιτική της επικοινωνίας και όχι της ουσίας, προέχει η δημιουργία «μύθων» και η διαμάχη γύρω από αυτούς για το ποιος είναι ο καλύτερος. Καμία κουβέντα για την κατανομή των εισοδημάτων μεταξύ εργασίας και κεφαλαίου, το κοινωνικό κράτος, την πολιτική για την Παιδεία, για όλα όσα συνθέτουν τη ζωή και την καθημερινότητα των πολιτών. Κι όμως, αποδείχθηκε ότι γι΄ αυτά ψηφίζουν, παρά την επιμονή παλαιοκομματικών μηχανισμών να συντηρήσουν «επικοινωνιακές μηχανές» επηρεασμού της κοινωνίας, για την οποία ορισμένοι πολιτικοί δεν έχουν και την καλύτερη γνώμη. Ακούσαμε τον κ. Χατζηγάκη να λέει στην «Ανατροπή» ότι η κοινωνία δεν είναι παρά άνθρωποι που περιμένουν από τους πολιτικούς να τους κάνουν ρουσφέτια. Το μαγευτικό παιχνίδι της επικοινωνίας δεν στερεί μόνο από τους πολίτες τη θέα στην πραγματικότητα, αλλά και από εκείνους που επιδίδονται σε αυτό.


Θέαμα έντασης, πάθους και καημών

Η σύγκρουση προσώπων αφορά την τηλεόραση και από τη φύση του μέσου όπου διεξάγεται δεν μπορεί παρά να είναι ψυχαγωγική. Ακόμη και στην τραγικότητά της, καταναλώνεται ως θέαμα έντασης, πάθους και προσωπικών καημών.

Ωστόσο παρά τις απολαύσεις του θεάματος περιμένει κανείς από τους πολιτικούς να υπερβούν τον τηλεοπτικό ρόλο και λόγο, που εγείρει συνειρμούς από ψυχαγωγικά θεάματα εξομολόγησης τύπου «στιγμή της αλήθειας» ή επικράτησης του καλύτερου μάγειρα τύπου «κάτι ψήνεται» και να επικεντρωθούν στις πολιτικές προτάσεις που θα βελτιώσουν τη ζωή των πολιτών.