Πρεμιέρα με πέντε προκλήσεις

Μια οικονομία σε κακή κατάσταση και τις προσδοκίες μεγάλων στρωμάτων του πληθυσμού για στήριξη των εισοδημάτων τους καλείται να αντιμετωπίσει η νέα κυβέρνηση, σε έναν δύσκολο συνδυασμό προκλήσεων.

Η βασική δυσκολία έγκειται στο ότι η ελληνική οικονομία μπήκε στην κρίση έχοντας ήδη μεγάλα προβλήματα, τα οποία ουδέποτε αντιμετωπίστηκαν, παρά την ευνοϊκή συγκυρία από πλευράς ανάπτυξης των προηγούμενων χρόνων. Το έλλειμμα του προϋπολογισμού ήταν «υπερβολικό» από το 2007, το χρέος ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, τα ιδιωτικά χρέη επίσης υψηλά, το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών σε επίπεδα παγκόσμιου ρεκόρ, η ανταγωνιστικότητα σε συνεχή επιδείνωση, το Ασφαλιστικό- παρά τα μέτρα Πετραλιά- σε ζώνη υψηλού κινδύνου, σύμφωνα με την Κομισιόν. Σε όλα αυτά ήρθε να προστεθεί η διεθνής κρίση, που έριξε τη σκιά της σε κάθε είδους οικονομική δραστηριότητα, οδήγησε επιχειρήσεις σε κλείσιμο, αύξησε την ανεργία, επιδείνωσε τους όρους απασχόλησης των εργαζομένων και επέδρασε αρνητικά στα δυσμενή δημοσιονομικά μεγέθη αφού η είσπραξη των φόρων μηδενίστηκε.

Η κυβέρνηση επομένως τώρα καλείται να αντιμετωπίσει χρόνια προβλήματα, να χειριστεί τη συγκυρία της κρίσης και να ανακουφίσει τους ασθενέστερους πολίτες. Οι προκλήσεις είναι οι εξής:

1.Να στηρίξει την ανάπτυξη. Το δεύτερο τρίμηνο ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας ήταν-0,3% και εκτιμάται ότι έως τα τέλη του χρόνου θα βαίνει επιδεινούμενος, αφού κατά μέσο όρο θα κινηθεί το 2009 μεταξύ-0,5% και -1% (σύμφωνα με το ΔΝΤ θα είναι-0,8%). Μάλιστα, επειδή η Ελλάδα μπήκε σε συνθήκες ύφεσης με καθυστέρηση έξι μηνών σε σύγκριση με τους εταίρους της, ίσως καθυστερήσει και να βγει. Το 2010 προβλέπεται χρονιά ελαφράς ύφεσης ή στασιμότητας (-0,1% το ΑΕΠ, σύμφωνα με το ΔΝΤ). 2.Να μειώσει την ανεργία, η οποία σημειώνει άλματα και έφτασε σε 8,9% το β΄ τρίμηνο, ενώ οι προβλέψεις αναφέρουν επιδείνωση, κυρίως το 2010. Σύμφωνα με το ΔΝΤ, φέτος θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 9,5% και το 2010 θα ανέβει στο 10,5%.

3.Να καταθέσει προϋπολογισμό του 2010 που θα περιορίζει σταδιακά το έλλειμμα του προϋπολογισμού, το οποίο εκτιμάται σε 8%-9% του ΑΕΠ το 2009, αλλά ενδέχεται να σκαρφαλώσει και σε διψήφιο νούμερο, ιδίως αν συνυπολογιστούν οι οφειλές σε νοσοκομεία και άλλους προμηθευτές του Δημοσίου.

4.Να καταθέσει τριετές Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το οποίο θα περιορίζει το έλλειμμα κάτω από 3% του ΑΕΠ στα τέλη της σχετικής περιόδου (τέλη 2012). Αυτό θα γίνει τον Ιανουάριο, καθώς έχει εξασφαλιστεί άνεση χρόνου για να καταρτιστεί αξιόπιστο πρόγραμμα. Μάλιστα η μείωση του ελλείμματος πρέπει να γίνει με μόνιμα μέτρα και να συνοδεύεται από διαρθρωτικές αλλαγές προκειμένου να εμπνεύσει αξιοπιστία το πρόγραμμα. Συνολικά, με δεδομένο έλλειμμα 8% του ΑΕΠ το 2009, πρέπει να εξευρεθούν 12 δισ. ευρώ για να μειωθεί στο 3% του ΑΕΠ. Παράλληλα, το πρόγραμμα του ΠΑΣΟΚ απαιτεί επιπλέον δαπάνες, οι οποίες υπολογίζονται σε περίπου 3 δισ. ευρώ τον πρώτο χρόνο. Συνεπώς, η απαιτούμενη προσπάθεια τον πρώτο χρόνο θα αφορά την εξεύρεση πόρων 6 δισ. ευρώ. Το ΠΑΣΟΚ έχει πει ότι αυτά θα βρεθούν από ανείσπρακτες οφειλές (2 δισ. ευρώ), από τη σπατάλη (2 δισ. ευρώ) και από την κατάργηση χαριστικών ρυθμίσεων και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής (2 δισ. ευρώ). Η εφαρμογή όμως αυτών των σχεδιασμών δεν θα είναι τόσο εύκολη. 5.Να προβεί σε νέα αναμόρφωση του Ασφαλιστικού. Αυτό θα είναι μεγάλο αγκάθι, καθώς το ΠΑΣΟΚ έχει υποσχεθεί ότι θα διορθώσει αδικίες του Νόμου Πετραλιά. Παράλληλα όμως πρέπει να εξασφαλίσει τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του ασφαλιστικού συστήματος εφόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι άλλοι διεθνείς οργανισμοί πιέζουν προς αυτή την κατεύθυνση, ενώ και οι αγορές- διεθνείς οίκοι κ.τ.λ.- συναρτούν τη στάση τους και από το Ασφαλιστικό, το οποίο θεωρούν μεγάλο βαρίδι.

Επίσης, από τη νέα κυβέρνηση αναμένεται να δώσει λύση στις εκκρεμότητες που αφήνει η προηγούμενη κυβέρνηση, όπως το θέμα των ημιυπαίθριων, και να διαμορφώσει στρατηγική για τον κρίσιμο χώρο των ΔΕΚΟ, όπου απαιτείται εξυγίανση των οικονομικών αλλά και αποφάσεις για το θέμα των ιδιωτικοποιήσεων. Η εκκρεμότητα του ΟΤΕ είναι από τις σημαντικότερες.

ΥΦΕΣΗ

Το 2010 προβλέπεται χρονιά ελαφράς ύφεσης ή στασιμότητας (-0,1% το ΑΕΠ, σύμφωνα με το ΔΝΤ)

Κρίσιμος στόχος ο περιορισμός της φοροδιαφυγής

Η ΦΟΡΟΛΟΓΙΚΗ πολιτική θα είναι βασικός πυλώνας στην προσπάθεια της νέας κυβέρνησης να περιορίσει τη φοροδιαφυγή για να αυξήσει τα έσοδα του Δημοσίου και να μειώσει τα φορολογικά βάρη για τους οικονομικά ασθενεστέρους, όπως δεσμεύτηκε προεκλογικά.

Με βάση τις εξαγγελίες του ΠΑΣΟΚ, οι βασικές αλλαγές στη φορολογία θα είναι οι ακόλουθες:

● Η φορολόγηση όλων των εισοδημάτων- πλην των τόκων- με βάση νέα ενιαία προοδευτική φορολογική κλίμακα. Έτσι, με βάση την κλίμακα θα φορολογούνται τα μερίσματα όπως και τα εισοδήματα που έως τώρα φορολογούνται αυτοτελώς. ● Η κατάργηση του ΕΤΑΚ και η αντικατάστασή του με Φόρο Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας βάσει προοδευτικής κλίμακας.

● Η επαναφορά του φόρου κληρονομιάς με υψηλό αφορολόγητο όριο για να απαλλάσσονται οι μικροϊδιοκτήτες.

● Η είσπραξη των ανείσπρακτων φόρων.

● Η ηλεκτρονική διασύνδεση του πληροφοριακού συστήματος φορολογικών δεδομένων με αυτό των ταμείων κοινωνικής ασφάλισης για τη δημιουργία ενιαίας βάσης υποχρεώσεων φορολογουμένων και επιχειρήσεων.

● Η επαναφορά του πόιντ σύστεμ στη διενέργεια των φορολογικών ελέγχων και η αυστηροποίηση των ελέγχων στις off shore εταιρείες.