[ Δρόμοι ]

Κάτι καινούργιο…
… συμβαίνει στον κόσμο μας, για να φτάνουν ακόμη και οι Γιαπωνέζοι στο σημείο να «μαυρίσουν» το κόμμα που τους κυβερνούσε 54 χρόνια. Κάτι καινούργιο και εντυπωσιακό, αφού από τους πρώτους που το πρόσεξαν ήταν η «Γουόλ Στριτ Τζόρναλ», ίσως η πιο συντηρητική εφημερίδα του κόσμου.

Το εκλογικό…
… σώμα σε όλον τον κόσμο δείχνει μια ολοένα και πιο έντονη αποστροφή για όλα τα κόμματα εξουσίας. Σαν να μην πιστεύει πια ο λαός στην αυταπάτη που είχαν εκθρέψει αυτά ακριβώς τα κόμματα, γράφει η «Γουόλ Στριτ Τζόρναλ», πως για τη ζωή των ανθρώπων δεν φταίνε ποτέ οι πολιτικές τους αλλά πάντα κάποιο αόρατο χέρι. Αυτά ακριβώς τα κόμματα έχουν δημιουργήσει έναν νέο τύπο ατόμου, που είναι ιδιωτικοποιημένο, παραμένει κλεισμένο στον δικό του μικρό κόσμο κι έχει φτάσει να αντιμετωπίζει την πολιτική με κυνισμό. «Όταν οι άνθρωποι ψηφίζουν, ψηφίζουν κυνικά», έγραφε ο Καστοριάδης. «Δεν πιστεύουν στο πρόγραμμα που τους παρουσιάζουν, αλλά θεωρούν ότι το Χ ή το Ψ κόμμα θα είναι λιγότερο κακό από όσο ήταν το Ζ την προηγούμενη περίοδο». Δεν ψηφίζουν ένα κόμμα που διεκδικεί την εξουσία επειδή γοητεύονται από τις ιδέες του, αλλά επειδή αποστρέφονται το κόμμα που βρίσκεται στην εξουσία.

Ας μιλήσουμε…
… λοιπόν για την κρίση εμπιστοσύνης των ψηφοφόρων στο πολιτικό σύστημα. Την ίδια μέρα που οι Γιαπωνέζοι έδιωχναν την κυβέρνησή τους, οι Γερμανοί ψηφοφόροι καταψήφιζαν το κόμμα της Μέρκελ στις τοπικές εκλογές στα κρατίδια της Θουριγγίας και του Σάαρ. Και οι δημοσκοπήσεις έδειχναν μια σημαντική μεταστροφή του βρετανικού λαού από τους Εργατικούς στους Συντηρητικούς, ενώ προέβλεπαν βαριές απώλειες για τους Αμερικανούς Δημοκρατικούς στις εκλογές που θα γίνουν τον Νοέμβριο για την ανανέωση του Κογκρέσου. Τι είναι εκείνο που βαρύνει στην αποστροφή των ψηφοφόρων για την πολιτική άρχουσα τάξη; Το αίσθημα του λαού πως, όποια κι αν είναι η ιδεολογική της απόχρωση, οι πολιτικές της μένουν απαράλλαχτες. Ας πάρουμε για παράδειγμα την ευρωπαϊκή δημοκρατία. Η πιο σημαντική ευρωπαϊκή εκλογή των τελευταίων ετών πέρασε μάλλον απαρατήρητη. Ίσως επειδή κλήθηκαν να ψηφίσουν σε αυτήν μόνο 736 άνθρωποι (όσοι και οι ευρωβουλευτές). Το ζήτημα δεν είναι ο Μπαρόζο, αλλά οι εξουσίες και οι πολιτικές που η Ευρωπαϊκή Ένωση εμπιστεύεται στα χέρια ανθρώπων που δεν μπορούμε ούτε να τους ψηφίσουμε ούτε να τους καταψηφίσουμε. Όμως, αυτοί καθορίζουν τη ζωή μας. «Η δημοκρατία απαιτεί έναν “δήμο”, έναν λαό με τον οποίο να ταυτιζόμαστε και να μπορούμε να λέμε “εμείς”», γράφει ο Ντάνιελ Χάναν στην «Ντέιλι Τέλεγκραφ». «Αν αφαιρέσουμε τον “δήμο”, μένουμε μόνο με το “κράτος”. Και μπροστά του είμαστε απροστάτευτοι».

Η αποστροφή…
… ίσως να είναι ένα χρήσιμο συναίσθημα. Μπορεί να μην οδηγεί στα οδοφράγματα, αλλά σίγουρα γεννά κάτι καινούργιο, αφού έκανε ακόμη και τη «Γουόλ Στριτ Τζόρναλ» να χαρακτηρίζει την απέχθεια των ψηφοφόρων για τα κόμματα εξουσίας «εξέγερση των μαζών».