Φαινόμενα

Ντιμπέιτ, το ελληνικό ανέκδοτο
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Τα καταφέραμε.
Κατέληξε σε νούμερο επιθεώρησης η υπόθεση του ντιμπέιτ. Και σε αυτό δεν φταίει καθόλου η τηλεόραση
Είναι αλήθεια πως από το περασμένο ντιμπέιτ για τις ευρωεκλογές, κατά το οποίο ο χαλύβδινος κορσές των κανόνων μη διαλόγου γελοιοποίησε τη συνάντηση των πέντε αρχηγών, μεσολάβησαν μόνο λίγοι μήνες. Δεν προλαβαίναμε. Αλλά το πρόβλημα άραγε είναι ο χρόνος; Πάντως το ΚΚΕ αποχώρησε από τις συζητήσεις για τη διεξαγωγή του. Δεν θα συμμετέχει, είπε. Κάποιοι άλλοι μάλλον βολεύτηκαν. Η ιδέα να πραγματοποιηθεί ένα ντιμπέιτ των έξι τορπιλίστηκε. Το πιθανότερο είναι ότι θα γίνει μόνο ένα, των Καραμανλή- Παπανδρέου. Παραπλανητικό ως προς το πραγματικό πολιτικό σκηνικό.

Θυμίζουμε πάντως για παν ενδεχόμενο ότι οι Βρετανοί πολιτικοί μέχρι προσφάτως επικοινωνούσαν προεκλογικώς με τους ψηφοφόρους τους δι΄ αλληλογραφίας. Να ένα ωραιότατο και ασφαλέστατο μοντέλο που δεν συζητήθηκε έως τώρα. Παρωχημένο, πλην όμως ασφαλές. Δεν έχουν να φοβηθούν τίποτε οι πολιτικοί αρχηγοί, ούτε τις κάμερες ούτε το λάθος ούτε τις ερωτήσεις των δημοσιογράφων και του κοινού. Κάθονται στα γραφεία τους και διά των γραμματέων τους εκθέτουν τις απόψεις τους και απαντούν στις ερωτήσεις του κόσμου. Άλλωστε scripta manent. Θα έχουν τις επιστολές στο χέρι οι πολίτες και θα ζητούν τα ρέστα. Ενώ με το ντιμπέιτ πού να θυμάται κάποιος τις λεπτομέρειες! Για να μην υπολογίσουμε ότι όλο και κανένα λουσάτο σακάκι κάποιας κυρίας δημοσιογράφου, όλο και καμιά περίεργη γραβάτα κάποιου κυρίου δημοσιογράφου μπορεί να τραβήξουν την προσοχή.

Το θέμα είναι ότι δυσκολευόμαστε με τα αυτονόητα. Πνιγόμαστε σε μια κουταλιά νερό. Και ανάγουμε σε μείζον εθνικό ζήτημα την τηλεόραση. Μοιάζει με ανέκδοτο. Όσο περισσότερο τη φοβόμαστε τόσο μεγαλύτερο ρόλο τής δίνουμε, τόσο περισσότερο επιβάλλονται οι όροι της στην πολιτική σκηνή.

Λαμβάνοντας υπ΄ όψιν βέβαια την πολιτική χρησιμότητα των εικόνων δεν είναι παράξενο που απασχολούν έντονα τους πολιτικούς. Η αποτυχία να έχουν τις ειδήσεις υπό έλεγχο ισοδυναμεί με πολιτική αποτυχία, λένε οι θεωρητικοί της πολιτικής επικοινωνίας.

Εξ ου και στη χώρα μας το δαιδαλώδες και ανεφάρμοστο θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας των Μέσων, το αποδυναμωμένο και χαμηλής αποδοχής Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και ο νόμος λειτουργίας της ΕΡΤ που την αλυσοδένει στο εκάστοτε κυβερνητικό άρμα είναι οι αποδείξεις μιας άτεχνης πλην σκληρής προσπάθειας του πολιτικού κόσμου, μηδενός κόμματος εξαιρουμένου, να κρατήσει τον έλεγχο των Μέσων και ειδικότερα των ειδήσεων.

Άλλωστε τα πολιτικά κόμματα δεν μάχονται για μια ανεξάρτητη ραδιοτηλεόραση, αλλά για να εξασφαλίσουν αναλογικά με τη δύναμή τους «φέτες» από το μιντιακό τοπίο. Εξ ου και οι περιβόητοι προεκλογικοί κανόνες της διακομματικής, που αποτελούν τη βασική παρέμβαση της πολιτικής στη λειτουργία των μέσων.

Το παράδοξο είναι ότι το ίδιο το πολιτικό σύστημα δεν εμπιστεύεται τα Μέσα που το ίδιο ευνόησε να δημιουργηθούν. Δεν εμπιστεύεται τους δημοσιογράφους που το ίδιο υποστήριξε και στους οποίους ουδέποτε αντιστάθηκε αποδεχόμενο όλον τον υπόλοιπο καιρό, πλην της προεκλογικής περιόδου, κάθε είδους συμπεριφορά τους, κάθε είδους παράβαση της δεοντολογίας, επικυρώνοντας, με την παρουσία εκπροσώπων του στα κάθε λογής πάνελ, τηλεοπτικές καριέρες και εκπομπές.


Δεν εμπιστεύονται το μιντιακό τοπίο

Και αίφνης, παραμονές εκλογών αυτό το ίδιο πολιτικό σύστημα, οι ίδιοι πολιτικοί αποφασίζουν ότι δεν εμπιστεύονται το μιντιακό τοπίο που συνδιαμόρφωσαν και τους κανόνες του, στους οποίους δεν είχαν κανένα απολύτως πρόβλημα πριν από την προκήρυξη των εκλογών να υποταχθούν.

Υποκρισία; Όπως και να το δει κανείς πάντως, καταφέραμε να μετατρέψουμε- εμείς μόνο στον κόσμο- όχι το ντιμπέιτ, αλλά τη συζήτηση γι΄ αυτό, σε μέσο άσκησης πολιτικής και εν τέλει σε μέθοδο προεκλογικής εκστρατείας. Ποια συζήτηση για τα εθνικά θέματα, για τους εξοπλισμούς, για την παιδεία, για όλα αυτά που συζητούσαμε παλιότερα, μπορεί να μετρηθεί με το ενδιαφέρον που προκαλεί η αποδοχή ή μη του ντιμπέιτ από πολιτικούς αρχηγούς;

Ποιος αρνείται ότι παραμένει μια πολύ συναρπαστική υπόθεση; Συναρπαστικότερη και από το να μάθουμε ποια είναι τα μέτρα της επόμενης ημέρας κατά της ανεργίας. Κάποτε ένας εκ των υπευθύνων για την προεκλογική εκστρατεία του Ρέιγκαν είχε πει ότι «τα Μέσα είναι η προεκλογική εκστρατεία», προκαλώντας την μήνιν πολλών ευαίσθητων Δημοκρατικών. Κι όμως…