Ο μεγάλος πόλεμος του ρετούς

Εξαφανίζει τα σημάδια του χρόνου δίνοντας στα πρόσωπα τη χαμένη τους λάμψη και στα τοπία το φως που τους στέρησε η συννεφιά.
Σε αυτή τη συζήτηση, όμως, υπάρχει και η άλλη άποψη. Το ρετούς μέσω του Ρhotoshop δεν είναι μόνο η αθώα μέθοδος που απλώς ομορφαίνει περισσότερο τα μοντέλα. Ανεβάζει τον πήχυ πιο ψηλά, εξωθώντας τον ευάλωτο – εμπορικά- πληθυσμό, στην αγορά περισσότερων προϊόντων ομορφιάς.

Η Κιμ Καρντάσιαν, η γνωστή κοσμική Αμερικανίδα δεν το ΄χει μυστικό: τα πλούτη της προήλθαν από τις καμπύλες της. Όμως το περιοδικό «Complex» στο τεύχος του τον Απρίλιο τη φαντάστηκε κάπως αλλιώς- με αναλογίες γυναίκας η οποία φορά τουλάχιστον ένα νούμερο μικρότερο και πόδια που αγγίζουν την τελειότητα. Πώς το έμαθαν οι αναγνώστες; Το περιοδικό δημοσίευσε κατά λάθος μια φωτογραφία της Καρντάσιαν στην ιστοσελίδα του πριν αυτή υποβληθεί στη διαδικασία του Ρhotoshop, πριν δηλαδή οι γλουτοί, τα χέρια, το μπούστο και η μέση της… λεπτύνουν. Μέσα σε λίγες ώρες η φωτογραφία αποσύρθηκε. Όσοι την είχαν δει όμως, διαπίστωσαν τι σημαίνει Ρhotoshop, σε όλο του το μεγαλείο. Τι σημαίνει να εξαφανίζονται κυτταρίτιδα, κιλά και σκιές, χωρίς την παραμικρή δίαιτα και άσκηση.

Κάθε εξώφυλλο. «Η φωτογραφία σε κάθε εξώφυλλο μεγάλου περιοδικού έχει τροποποιηθεί. Αυτό πιστεύω εγώ και δεν γνωρίζω πώς θα μπορούσε να μη γίνεται κάτι τέτοιο», επισημαίνει ο Σκοτ Κέλμπι, πρόεδρος της αμερικανικής Εθνικής Ένωσης Επαγγελματιών του Ρhotoshop, με έδρα τη Φλόριντα. Πράγματι, από τη δεκαετία του 1990 που καθιερώθηκε η τεχνική αυτή, η δημόσια εικόνα του κόσμου σαν να έγινε ωραιότερη- χωρίς ρυτίδες.

Ορισμένοι το αναγνωρίζουν και το υπερασπίζονται. Αντιμετωπίζουν θετικά τη δυνατότητα που παρέχει να βελτιώνει την εμφάνιση προσώπων και πραγμάτων, όμως άλλοι θεωρούν πως δεν είναι τίποτα άλλο παρά το μέσο που τροφοδοτεί την αχόρταγη επιθυμία της κοινωνίας μας για τελειότητα. «Πιστεύω πως τα τέλεια σώματα που βλέπουμε στα περιοδικά και τα οποία έχουν υποστεί επεξεργασία επηρεάζουν πολύ το πώς οι γυναίκες νιώθουν για το δικό τους σώμα», τονίζει η Μοντάνα Μίλερ, καθηγήτρια Λαϊκού Πολιτισμού στο Πολιτειακό Πανεπιστήμιο Βowling Green του Οχάιο.

Σύμφωνα με μια θεωρία που αιτιολογεί την επεξεργασία των φωτογραφιών στις διαφημίσεις, στόχος του Ρhotoshop είναι να δημιουργηθεί η προσδοκία της ομορφιάς που θα εμπνεύσει τις γυναίκες ώστε να στραφούν στην αγορά προϊόντων ομορφιάς. Η Μίλερ, όμως, μιλά για κάτι πιο ισχυρό και μάλλον κακόβουλο: στόχος του Ρhotoshop στη διαφήμιση είναι να κάνει τις γυναίκες να νιώσουν άσχημα για τον εαυτό τους, γιατί στη συνέχεια θα αγοράσουν περισσότερα προϊόντα ομορφιάς.

Ίσως όμως η αλήθεια να βρίσκεται κάπου στη μέση. Αυτό που ο εγκέφαλος «βλέπει» σε μια φωτογραφία πόρρω απέχει από όσα αντιλαμβάνεται στην πραγματική ζωή, επισημαίνει ο δρ Ντέιλ Πέρβς, διευθυντής του Κέντρου Γνωστικής Νευροεπιστήμης στο Πανεπιστήμιο Duke: «Κάθε δευτερόλεπτο λαμβάνουμε μια σειρά από εικόνες του ατόμου με το οποίο επικοινωνούμε και αυτό μπορεί να λειτουργήσει υπέρ του σε μεγαλύτερο βαθμό απ΄ ό,τι μια “κακή φωτογραφία”. Υπάρχουν πολλά, τα ρούχα, η προσωπικότητα, οι μυρωδιές- στοιχεία που εξαφανίζονται στις δύο διαστάσεις».
Απαιτείται προσεκτική κρίση

«Ένας από τους στόχους μου είναι να εξαφανίσω τα στοιχεία που μπορεί να προσελκύσουν άδικα το μάτι. Όταν κοιτάς μια φωτογραφία, ορισμένες φορές δεν βλέπεις αυτό το οποίο καλείσαι να δεις, γιατί υπάρχει κάτι άλλο στο παρασκήνιο το οποίο κερδίζει το μάτι σου», εξηγεί από την πλευρά της η ειδικός σε θέματα Ρhotoshop Έιμι Ντρέσερ. Η Ντρέσερ είναι μια από τις κορυφαίες του επαγγέλματος στο Λος Άντζελες και έχει μεγάλη εμπειρία συνεργαζόμενη με διασημότητες όπως οι Μπρίτνεϊ Σπίαρς και η Γκουέν Στέφανι, αλλά και με διαφημιστικές εταιρείες. Όπως λέει, απαιτείται ορθή κρίση κάθε φορά που κάτι θα μας φανεί περιττό ή λάθος σε μια φωτογραφία, ώστε το πρόσωπο να διατηρεί την ανθρώπινη φύση του και να μην αποκτά πλαστική υφή.

Κυτταρίτιδα. Κατά της “πλαστικής” εικόνας και υπέρ της δικής της, χωρίς παρεμβάσεις, τάσσεται κατηγορηματικά και η Καρντάσιαν. «Και τι έγινε;» έγραψε σε μπλογκ μετά τη δημοσίευση τής «λάθος» φωτογραφίας στο «Complex». «Έχω λίγη κυτταρίτιδα. Ποια κοπέλα με καμπύλες δεν έχει; Πόσοι άνθρωποι νομίζεις ότι υποβάλλονται σε Ρhotoshop; Συμβαίνει συνέχεια. Είμαι περήφανη για το σώμα μου και τις καμπύλες μου και αυτή η εικόνα του εαυτού μου βοηθά κι άλλους. Το ότι είμαι στο εξώφυλλο ενός περιοδικού δεν σημαίνει ότι είμαι τέλεια».