Πολλών λεπτών σιγή…

Μαζί με το καλοκαίρι και τις διακοπές που, θέλουμε δεν θέλουμε, θα τελειώσουνεπλησιάζει, άλλωστε, η ώρα- ο καθένας μας πιστεύει πως θα κουβαλάει στις αποσκευές του, μαζί με τα ρούχα, τα εσώρουχα, τα μπανιερά, τις φωτογραφίες, το πολύ πολύ και κάποιες αναμνήσεις. Τις φανταζόμαστε ανεξίτηλες, για ν΄ αντιληφθούμε κάποια στιγμή πως μας είναι τόσο πολύτιμες- εκτός από σπανιότατες εξαιρέσεις- όσο ένας κάδος με απορρίμματα που δεν έχουμε καμιά διάθεση να τον ξεσκεπάσουμε. Κανείς μας δεν υποψιάζεται πως για το φετινό καλοκαίρι, μαζί με τις αποσκευές μας, θέλουμε δεν θέλουμε, θα μεταφέρουμε κι ένα πτώμα. Διαβάζουμε στα «ΝΕΑ» της 7ης Αυγούστου: «Νεαρή γυναίκα από την Αλβανία, αυτοκτόνησε χθες το πρωί μέσα στα κρατητήρια του Αστυνομικού Τμήματος Χερσονήσου (της Κρήτης). Η 29χρονη κοπέλα συνελήφθη προχθές κατά τη διάρκεια τυχαίου ελέγχου. Διαπιστώθηκε ότι δεν είχε άδεια παραμονής και οδηγήθηκε στα κρατητήρια, προκειμένου ν΄ αρχίσει η διαδικασία για την απέλασή της. Κάποια στιγμή έκοψε ένα κομμάτι από την κουβέρτα, το έδεσε στο ντους και κρεμάστηκε. Ο χρόνος θανάτου υπολογίζεται μεταξύ 9.30 π.μ. με 12 το μεσημέρι.

Κανείς δεν αυτοκτονεί όταν ξέρει πως θα υπήρχε έστω ένας άνθρωπος που θα τον νοιαζόταν, αν τύχαινε να τον γνωρίσει, εν όσω ζούσε. Ή έστω αν υπήρχε το ενδεχόμενο ο άνθρωπος αυτός να εμφανιστεί μετά την αυτοκτονία του. Αν η αυτοκτονία της 29χρονης Αλβανίδας «σημαίνει» κάτι δραματικό για όλους μας, είναι γιατί συνειδητοποιούσε τον υπόλοιπο κόσμο- τα 7 δισεκατομμύρια του πλανήτη- ως απειλητικό για την ίδια, τόσο όσο ζούσε, όσο κι αφού θα είχε πεθάνει. Έστω κι αν την καθολική αυτή απειλή την εισέπραττε χάρη στους ανθρώπους του περιβάλλοντός της. Κανείς δεν αυτοκτονεί, όταν παραμένει ζωντανό το ενδεχόμενο να υπάρξει μια αλλαγή στη ζωή του, χάρη σ΄ έναν άνθρωπο, έστω κι αν το πιθανότερο είναι να μην εμφανιστεί ποτέ ο άνθρωπος αυτός.

Βέβαια, όταν το καλοκαίρι «μεταφράζεται» για όλους- ή έστω για τους περισσότερους- σε νησιά, παραστάσεις στην Επίδαυρο, πανσέληνο του Αυγούστου, θερινά σινεμά, είναι δύσκολο, αν όχι αδιανόητο, να θελήσεις να καταχωρίσεις μέσα τους το ενδεχόμενο ν΄ αυτοκτονήσει μια Αλβανίδα. Αν, όμως, όλα αυτά, νησιά, Επίδαυρος, πανσέληνος, «σινεμαδάκια», συνιστούσαν έναν πραγματικό πολιτισμό, όσο κι αν δεν προϋποθέτουν την Αλβανίδα, δεν θα όφειλε ή δεν θα ήταν ικανός ο πολιτισμός αυτός, να την αποτρέψει να κόψει το κομμάτι από την κουβέρτα που έγινε το σκοινί του απαγχονισμού της; Τι σόι πολιτισμός είναι αυτός που άλλοι μπορούν να τον γεύονται σε θηριώδεις μερίδες, ενώ άλλους τους συνθλίβει ως ταφόπλακα; Αν έχει παρεισφρήσει κάποιο λάθος στην οργάνωση της προσωπικής και της κοινωνικής μας ζωής, θα έπρεπε να αναθεωρηθεί η οργάνωση αυτή εξ υπαρχής, διαφορετικά η «απόσταση» που χωρίζει τον «αυτοκτόνο» σε σχέση με εκείνον που «απολαμβάνει», έχει ήδη εκμηδενιστεί χωρίς καν να το πάρουμε είδηση.

Η αυτοκτονία ενός ανθρώπου, που φαίνεται να μην μας συνδέει τίποτε μαζί του ώστε να μη δικαιολογείται να κατηγορηθούμε γι΄ αυτήν, δημιουργεί στη ζωή όλων, ακόμη κι όταν δεν την πληροφορούμαστε, ένα μεγάλο κενό που επηρεάζει αρνητικά τη συνέχειά μας. Όταν δείχνουμε να μην αντιλαμβανόμαστε το κενό που δημιουργεί στη ζωή μας ένας άγνωστός μας, που αποχωρεί με τον τρόπο της 29χρονης Αλβανίδας, οι οικείοι και προσφιλείς τρόποι που μ΄ αυτούς απολαμβάνουμε οι υπόλοιποι (δεν χρειάζεται να τους αναφέρουμε ξανά), ναρκοθετούνται έως το σημείο το ίδιο το «οικείο» και το «προσφιλές» ν΄ αποτελούν για το μέλλον μια επικίνδυνη, αφανιστική, για όλους μας, προϋπόθεση.

Σε μια συγκλονιστική συνέντευξή της στον Δημήτρη Γκιώνη (ο Θεός να τον έχει καλά που επανέρχεται συνεχώς σε άδικα λησμονημένους καλλιτέχνες και δημιουργούς), η σπουδαία Λιλίκα Νάκου, αναφερόταν στην Τίνα Ωνάση που σε μια δήλωσή της είχε πει ότι «είναι η πιο ευτυχισμένη γυναίκα του κόσμου». Είχε σχολιάσει με θυμό τη δήλωση αυτή η δημιουργός της «Κόλασης των παιδιών» και είχε καταλήξει με το «Μηδένα προ του τέλους μακάριζε». Η ζωή όλων μας, αλλά και του καθενός χωριστά, δεν μπορεί να προχωρεί μέσα στον κόσμο σαν να μη συμβαίνει τίποτε γύρω μας, όταν μάλιστα αυτά που συμβαίνουν είναι πάρα πολλά. Διαφορετικά, αν η Τίνα Ωνάση θα μπορούσε να διεκδικήσει, με τη δήλωσή της, το έπαθλο ή, μάλλον, το πρωτείο της ηλιθιότητας, γιατί δεν το μοιραζόμαστε μαζί της όλοι οι υπόλοιποι, αφού με την πρόθεσή μας να ευτυχήσουμε, πάση θυσία, γινόμαστε ανίκανοι ν΄ αποτρέψουμε την αυτοκτονία ενός ανθρώπου;

Ο Θανάσης Θ. Νιάρχος είναι ποιητής, συνεκδότης του περιοδικού «Η λέξη».