Άλμα ανεργίας, μηδενική ανάπτυξη, έκρηξη ελλείμματος

ΜΑΥΡΑ ΜΑΝΤΑΤΑ για την ελληνική οικονομία και από το ΙΟΒΕ, που θεωρεί ανέφικτο τον στόχο της κυβέρνησης για μείωση του ελλείμματος στο 3,7% του ΑΕΠ φέτος (από 5% το 2008) παρά τα νέα φοροεισπρακτικά μέτρα, προβλέπει μηδενικό ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας το 2009 και νέα αύξηση της ανεργίας στο 9,5%.

Οι δυσοίωνες προβλέπεις του Ινστιτούτου Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών περιλαμβάνονται σε έκθεσή του για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, στην οποία καταγράφεται επίσης η μεγάλη απαισιοδοξία των ελληνικών επιχειρήσεων λόγω της κρίσης. Σχεδόν 8 στις 10 δηλώνουν ότι έχουν επηρεαστεί σημαντικά από την κρίση, ενώ περισσότερες από 9 στις 10 θεωρούν αναγκαία τη μείωση του κόστους λειτουργίας τους με μέτρα όπως απολύσεις ή πάγωμα μισθών.

Η έκθεση επιβεβαιώνει την επιδείνωση των βασικών οικονομικών μεγεθών, με τη χειρότερη επίδοση να καταγράφεται στο έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού λόγω της δραματικής υστέρησης των εσόδων κατά το πρώτο εξάμηνο του έτους. Το έλλειμμα, σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΙΟΒΕ, δεν πρόκειται να πέσει κάτω από το 5,5% του ΑΕΠ ακόμη και μετά τα φοροεισπρακτικά μέτρα που ανακοίνωσε η κυβέρνηση. Το Ινστιτούτο θεωρεί υπεραισιόδοξη την πρόβλεψη της κυβέρνησης για αύξηση των εσόδων κατά 0,8% από τα νέα μέτρα. Προβλέπει ότι στην καλύτερη περίπτωση η μείωση του ελλείμματος που θα προέλθει από αυτά, θα περιοριστεί στο 0,4% καθώς κρίνει υπερβολικό τον στόχο για αύξηση των εσόδων από την τακτοποίηση των ημιυπαίθριων χώρων και προβλέπει ότι θα υπάρξουν κι άλλες υπερβάσεις στις δαπάνες.

Έντονη κριτική στα φοροεισπρακτικά μέτρα
Το ΙΟΒΕ ασκεί έντονη κριτική στο πακέτο φοροεισπρακτικών μέτρων που ανακοίνωσε πρόσφατα η κυβέρνηση, λέγοντας ότι τα μέτρα αυτά «δεν σηματοδοτούν ριζικό αναπροσανατολισμό της δημοσιονομικής πολιτικής», ενώ οι συντάκτες της έκθεσης υποστηρίζουν ότι η δημοσιονομική πολιτική πρέπει να επικεντρωθεί στη συγκράτηση των δαπανών της κεντρικής κυβέρνησης, στον περιορισμό της φοροδιαφυγής, στη φορολόγηση όλων των εισοδημάτων (μετοχές, επιδόματα κ.λπ.) ανεξαρτήτως πηγής με βάση τη φορολογική κλίμακα, αλλά και στην αύξηση ειδικών φόρων κατανάλωσης όπως σε καύσιμα, ποτά, τσιγάρα.

Σε ό,τι αφορά τα διαρθρωτικά μέτρα που έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση για το φθινόπωρο του 2009 – και εφόσον σε αυτά περιλαμβάνονται μεταξύ άλλων μέτρα για τη βελτίωση του φοροεισπρακτικού μηχανισμού, για την απελευθέρωση σειράς κλειστών επαγγελμάτων, για τη συγχώνευση και κατάργηση φορέων του Δημοσίου και κατάρτιση νέου μισθολογίου για τους νεοπροσλαμβανόμενους δημοσίους υπαλλήλους- το ΙΟΒΕ θεωρεί ότι μπορούν μέσα στην επόμενη διετία να προσεγγιστούν, έως έναν βαθμό, οι στόχοι του προγράμματος σταθερότητας.

Το ΙΟΒΕ προβλέπει ότι λόγω της υποχώρησης όλων των δεικτών της οικονομικής δραστηριότητας αλλά και των επιπτώσεων της κρίσης στον τουρισμό, η ελληνική οικονομία θα παρουσιάσει σημαντική κάμψη και θα υποχωρήσει φέτος σε μηδενικούς ρυθμούς ανάπτυξης, από 3% το 2008 (και ενώ η κυβέρνηση προέβλεπε αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,5%).

Καμπανάκι για ανεργία και δομικό πληθωρισμό
Το Ινστιτούτο κάνει ακόμη μαύρες προβλέψεις για την ανεργία η οποία, όπως εκτιμά, θα ανέλθει κατά μέσο όρο το 2009 στο 9,5% του συνολικού εργατικού δυναμικού, παρουσιάζοντας σημαντική υπέρβαση από τον στόχο του 8,1% που προβλέπει η κυβέρνηση. Το ΙΟΒΕ χτυπά ακόμη καμπανάκι κινδύνου για τον δομικό πληθωρισμό που παραμένει υψηλός, καθώς διαμορφώνεται περίπου στο 2%. Εκτιμάται, όμως, ότι τα πρόσφατα φορολογικά μέτρα και η σταδιακή εξάλειψη της «τεχνικής επίδρασης» στις τιμές του πετρελαίου θα ανακόψουν την επίδραση του πληθωρισμού, που αναμένεται να διαμορφωθεί φέτος στο 1,5%. Για το έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών γίνεται λόγος για υποχώρηση στο πρώτο πεντάμηνο του 2009 κατά 23,3% σε σύγκριση με πέρυσι.

Εξαιρετικά απαισιόδοξες οι επιχειρήσεις
Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, το 77% των επιχειρήσεων θεωρεί ότι η κρίση τις έχει επηρεάσει αρνητικά ή έντονα αρνητικά, ενώ περισσότερο πλήττονται οι κλάδοι της βιομηχανίας, του εμπορίου και του αυτοκινήτου. Το 85% των επιχειρήσεων προβλέπει ότι η κρίση θα συνεχιστεί και 4 στις 5 περιμένουν υποχώρηση των μεγεθών τους, ειδικά σε κέρδη, στο επόμενο δωδεκάμηνο. Μία στις δύο περιμένει μείωση πωλήσεων έως 20% τους επόμενους δώδεκα μήνες. Το 78% αναμένει να πληγούν έντονα οι εξαγωγές και το 93% πιστεύει ότι η κρίση θα απαιτήσει μειώσεις στο κόστος λειτουργίας, με απολύσεις ή πάγωμα αυξήσεων.