Τους τα ΄ψαλε και πήρε βραβείο

Είναι ο πρώτος Έλληνας που κερδίζει τον διαγωνισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το καλύτερο διδακτορικό: ο 33χρονος Μιχάλης Κρητικός, όχι μόνο τα έψαλε στην Ε.Ε. μέσω της διατριβής του για την ανενεργή νομοθεσία σχετικά με τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, αλλά κατάφερε και να κερδίσει μία θέση εργασίας στην Κομισιόν για την οξυδέρκεια της συλλογιστικής του.

Στον συγκεκριμένο διαγωνισμό συμμετέχουν κάθε χρόνο εκατοντάδες υποψήφιοι- από οικονομολόγους και πολιτικούς επιστήμονες έως νομικούς- από όλες τις χώρες της Ε.Ε., ενώ η επιτροπή αξιολόγησης των διατριβών θεωρείται ιδιαίτερα αυστηρή. Η έκπληξη δε του Μιχάλη Κρητικού όταν έμαθε ότι η διατριβή του ήταν η πρώτη των πρώτων δεν κρύβεται την ώρα που περιγράφει την ανακοίνωση της επιτροπής: «Καθόμουν μαζί με άλλους υποψηφίους στην αίθουσα απονομής όταν ακούστηκαν τα εξής λόγια: “Από τις 6 διατριβές που διακρίθηκαν, έπειτα από πάρα πολλά χρόνια ένας υποψήφιος από τις μεσογειακές χώρες έσπασε την παράδοση. Αποφασίσαμε το πρώτο βραβείο να πάει σε Έλληνα”. Τότε κατάλαβα ότι εννοούσαν εμένα».

Το θέμα της διδακτορικής διατριβής του Κρητικού είχε να κάνει με το νομοθετικό πλαίσιο της Ε.Ε. όσον αφορά τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα. Επί της ουσίας επρόκειτο για μια σκληρή κριτική που έφερνε τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα προ των ευθυνών τους για την αναποτελεσματικότητα των κανονισμών που έχουν καταστεί ανενεργοί, καθώς η Κομισιόν εδώ και αρκετό καιρό δεν κινεί πλέον διαδικασίες συμμόρφωσης ως προς τα κράτη- μέλη που δεν εφαρμόζουν τους κοινοτικούς νόμους για τα μεταλλαγμένα. «Παρατηρώντας ακριβώς αυτό, μου ήρθε η ιδέα να ασχοληθώ με το συγκεκριμένο θέμα. Κατά τη διάρκεια της έρευνάς μου κατάλαβα ότι η Ε.Ε. λαμβάνει υπόψη μόνο τα επιστημονικά δεδομένα για τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα και καθόλου τα κοινωνικά και ηθικά κριτήρια. Όμως, η επιστημονική έρευνα για τα γενετικά δεν έχει προχωρήσει αρκετά- για την ακρίβεια βρίσκεται σε εμβρυικό στάδιο- και αν κάποιος στηρίζεται μόνο σε επιστημονικά δεδομένα για τη θέσπιση νομοθεσίας, ελλοχεύουν πολλοί κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Δηλαδή, φαίνεται από τη διατριβή ότι η Ε.Ε. κλείνει τα μάτια της στα κοινωνικά και ηθικά κριτήρια και αντιμετωπίζει τα μεταλλαγμένα μόνο ως προϊόντα», λέει ο Κρητικός από το νέο γραφείο του στην Κομισιόν.

Ο δρόμος που ακολούθησε ο Έλληνας νομικός για να φτάσει στην κορυφή της Ευρώπης δεν ήταν ακριβώς αυτό που λέμε «στρωμένος με ροδοπέταλα». Οι οικονομικές δυσκολίες που αντιμετώπισε κατά τη διάρκεια των σπουδών του ήταν πολλές: Αφού τελείωσε τη Νομική Αθηνών και έκανε δύο μεταπτυχιακά- ένα στη Διαχείριση Περιβάλλοντος και ένα στο Διεθνές και Ευρωπαϊκό Δίκαιο- συμμετείχε στον διαγωνισμό του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών, όπου και κέρδισε την υποτροφία του εξωτερικού.

Έκανα διάφορες δουλειές
Την ίδια περίοδο, κάπου στο 2002, το βρετανικό πανεπιστήμιο London School of Εconomics αποδέχτηκε την ερευνητική του πρόταση για τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα σε σχέση με την ευρωπαϊκή νομοθεσία. «Τα χρήματα της υποτροφίας δεν επαρκούσαν για να καλύψουν το ιδιαίτερα αυξημένο κόστος ζωής στο Λονδίνο. Έτσι, αναγκάστηκα να κάνω διαφόρων ειδών μη ακαδημαϊκές δουλειές, από παράδοση μαθημάτων ελληνικής κουλτούρας σε σχολείο ομογενών στην Αγία Σοφία έως εργασίες μέσα στην εστία του πανεπιστημίου. Επί πέντε χρόνια ζούσα σε ένα μικρό δωματιάκι της εστίας διαστάσεων 5×5 μέτρων για να μην πληρώνω ιδιαίτερα υψηλό ενοίκιο», εξηγεί ο Μιχάλης Κρητικός και επισημαίνει ότι πολλοί Έλληνες φοιτητές του εξωτερικού βρίσκονται στην ίδια θέση ή και χειρότερη.

ΚΡΙΤΙΚΗ ΓΙΑ ΤΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ

Το θέμα της διδακτορικής διατριβής ήταν μια σκληρή κριτική στα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα για τα μεταλλαγμένα

«Υπέγραψα τριετές συμβόλαιο και έπιασα δουλειά στην Κομισιόν»

ΠΡΙΝ ΑΠΟ τέσσερα χρόνια, κατά το χρονικό διάστημα που διεξήγαγε τη διατριβή του, ο Κρητικός είχε περάσει από τον διαγωνισμό της Κομισιόν επιτυχώς, όμως κανένας δεν τον είχε προσεγγίσει για να πιάσει δουλειά. «Έτσι, αποφάσισα να εργαστώ ως λέκτορας στο πανεπιστήμιο του Έξετερ. Μόλις όμως κυκλοφόρησε ότι κέρδισα το πρώτο βραβείο διατριβής για θέματα ευρωπαϊκής ενοποίησης δέχθηκα τηλεφώνημα από την Κομισιόν για να κλείσουμε ραντεβού για συνέντευξη. Έπειτα από λίγο καιρό υπέγραψα τριετές συμβόλαιο για να εργαστώ σε θέση η οποία δεν υπήρχε πριν» λέει ο 32χρονος νομικός που υποπτεύεται ότι αφορμή για τη δημιουργία αυτής της θέσης στον Τομέα Νέων Τεχνολογιών της Γενικής Διεύθυνσης Έρευνας της Κομισιόν ήταν η διατριβή του.