Η φυσική κατάσταση χρόνια δεν κοιτά

Υπάρχει «βαρόμετρο» για τη φυσική κατάσταση; «Ναι» απαντούν οι επιστήμονες, οι οποίοι ωστόσο υπογραμμίζουν πως όσο περνούν τα χρόνια οι αντοχές μειώνονται. Δεν βάζουν όμως στοίχημα όταν έρχεται η ώρα να συγκρίνουν τις επιδόσεις ενός 30άρη και ενός 50άρη στο τρέξιμο. Ο λόγος είναι πως τα πάντα εξαρτώνται από το πόσο… fit είναι κάποιος, ανεξαρτήτως ηλικίας!

Στη γυμναστική δεν υπάρχουν μυστικές συνταγές, επιμένουν οι ειδικοί: η τακτική άσκηση είναι το αλφαβητάρι της καλής φυσικής κατάστασης με την αερόβια γυμναστική να αποτελεί το «Α».

«Η αθλητική καρδιά χτίζεται στην εφηβική ηλικία. Η ικανότητα αντοχής αυξάνεται στον μέγιστο βαθμό όταν το παιδί αρχίζει νωρίς την άσκηση, καθώς του δίδεται η ευκαιρία να αγγίξει τη μέγιστη κληρονομική δυνατότητά του», τονίζει στα «ΝΕΑ» η διδάκτωρ Εργοφυσιολογίας στο Εθνικό Κέντρο Αθλητικών Ερευνών και πρωταθλήτρια κολύμβησης κ. Ελένη Αυλωνίτου.

Μάλιστα, όπως έχουν δείξει μελέτες, τα παιδιά κληρονομούν το γονίδιο της αντοχής από τις μητέρες τους και η ισχύς του εξαρτάται από το πόσο δραστήρια είναι η ίδια. Από εκεί και πέρα, τα παιδιά καλούνται να καλλιεργήσουν το φυσικό αυτό δώρο.

Μετά την ηλικία των 30, όμως, το ρολόι του οργανισμού αρχίζει να μετρά αντίστροφα- μελέτες έχουν δείξει πως ανά δεκαετία η αντοχή μειώνεται κατά 10%. Αυτό συμβαίνει επειδή μειώνεται η καρδιακή παροχή, δηλαδή το γινόμενο της ποσότητας του αίματος που στέλνει η καρδιά σε κάθε σφύξη και η καρδιακή συχνότητα στο λεπτό.

Κατά τον ίδιο τρόπο, στο διάστημα των 50 χρόνων μεταξύ της ηλικίας των 20 και των 70 ετών η μυϊκή δύναμη μειώνεται κατά 30%.

Πολλές εξαιρέσεις

Οι κανόνες όμως σε ό,τι αφορά τις δυνάμεις του σώματος χωρούν πολλές εξαιρέσεις. Τι σημαίνει αυτό στην πράξη;

«Πως ένας πενηντάρης μπορεί να είναι σε καλύτερη φυσική κατάσταση από ό,τι ένας 30άρης, εάν αθλείται επί χρόνια και ακολουθεί υγιεινή στάση ζωής – και αν, αντίθετα, ο κατά 20 χρόνια νεώτερος “ανταγωνιστής” του κάνει καθιστική ζωή», απαντά η κυρία Αυλωνίτου.
 
Γιατί συμβαίνει αυτό; «Η εξήγηση είναι πως η τακτική γυμναστική επιβραδύνει τον ρυθμό απώλειας της αντοχής, ενώ όταν κανείς γυμνάζεται από την εφηβική ηλικία έχει σαφώς αναπτύξει και ένα ισχυρότερο υπόστρωμα στο οποίο στηρίζονται οι αερόβιες ικανότητές του», προσθέτει.

Μεζούρα

Οι επιστήμονες ωστόσο έχουν δημιουργήσει μία «μεζούρα» με βάση την οποία οι άνθρωποι μπορούν να αξιολογήσουν τη φυσική κατάστασή τους ανάλογα με την ηλικία τους. Αρχικά, παίρνουν ως δεδομένο την επονομαζόμενη μέγιστη καρδιακή συχνότητα (υπολογίζεται όταν αφαιρεθεί από το 220 η ηλικία σε έτη) και εν συνεχεία υπολογίζουν την ισχύ των επιδόσεων που μπορεί κανείς να επιτύχει με βάση το 75% της μέγιστης καρδιακής συχνότητας που αντιπροσωπεύει τις θεωρητικές δυνατότητές του.

Όπως υπογραμμίζουν οι γυμναστές, όμως, τα περιθώρια βελτίωσης είναι πολλά ακόμη και για τους επί χρόνια αγύμναστους. Έτσι, ένας άνδρας 20 ετών έχει επαρκή καρδιοαναπνευστική ικανότητα όταν κατορθώνει να διανύει τρέχοντας 10,8 χλμ. την ώρα και μία γυναίκα 8,4 χλμ. την ώρα, ενώ το αντίστοιχο «ρεκόρ» για έναν 50άρη είναι 7,2 χλμ. την ώρα και για μία 50άρα 6 χλμ. την ώρα.

Η άσκηση χαρίζει χρόνια

Η καλή φυσική κατάσταση χαρίζει χρόνια ζωής: όπως προκύπτει από νέα μελέτη, όσοι έχουν χαμηλή καρδιοαναπνευστική ικανότητα (αντοχή) διατρέχουν κατά 70% υψηλότερο κίνδυνο να νοσήσουν από παθολογικά αίτια και κατά 56% από καρδιαγγειακά αίτια.

Η αερόβια άσκηση ωστόσο αποτελεί το φυσικό φάρμακο της καρδιάς και συνεπώς γυμναστές και γιατροί την προτείνουν ανεπιφύλακτα: «Κι αυτό γιατί κατ΄ αυτόν τον τρόπο δημιουργούνται νέοι “δρόμοι”- μέσω της ανάπτυξης καινούργιων αγγείων- που παροχετεύουν το σώμα και κυρίως τους μυς με αίμα και άρα με οξυγόνο» προσθέτει η κ. Αυλωνίτου.