«Στο ΠΑΣΟΚ με έφερε ο Κώστας Σημίτης»

Ένα εχθρικό γάβγισμα με υποδέχεται, λίγο μετά το ξημέρωμα, στο σπίτι της οικογένειας Παπακωνσταντίνου. Αν είσαι άμαθος με τους σκύλους, μπορεί και να τρομάξεις. Μαύρος, ψηλός, αλλά τελικά χαδιάρης, ο «φύλακας» παραμέρισε εύκολα για να περάσω.

Στην κουζίνα η Γιακολίν, ξυπόλητη, ετοιμάζει πρωινό για τους γιους. Ο Γιώργος Παπακωνσταντίνου ήδη τρώει δημητριακά με γάλα και φρούτα. Ταυτοχρόνως ξεφυλλίζει τις εφημερίδες του. Μερικές καταλήγουν γρήγορα σε μια πολυχρησιμοποιημένη πάνινη τσάντα. Προφανώς για ανακύκλωση. Ξαφνικά στη συντροφιά προστίθενται ο Νικόλας και ο Στέφανος. Τρώνε φρούτα, γάλα και ανταλλάσσουν πειράγματα με τον πατέρα τους. Έχουν να τον δουν από το προηγούμενο… πρωινό. Προσπαθώ να βγάλω συμπεράσματα αλλά αδυνατώ. Αγγλικά, ελληνικά, ολλανδικά, γαλλικά και γέλια. Πολλά γέλια… Λίγες ώρες πριν από τις εκλογές και σε αυτό το σπίτι το απολαμβάνουν. Πώς δέχθηκε η οικογένεια την ανακοίνωση ότι πηγαίνετε στην Ευρωβουλή;

Τα παιδιά κυρίως διαμαρτυρήθηκαν. «Πόσο θα λείπεις;»… Και αναγκάστηκα να δώσω εξηγήσεις!

Η σύζυγος;
Έμεινε άφωνη! Έχει όμως συνηθίσει να ανατρέπεται η ζωή μας. Είναι Ολλανδέζα, γνωριστήκαμε στο Λονδίνο, μετακομίσαμε στο Παρίσι, μετά ήρθαμε στην Ελλάδα…

Και τώρα ετοιμάζει βαλίτσες για Βρυξέλλες;

Η γυναίκα μου ξεκαθάρισε ότι αυτό το σενάριο «δεν παίζει»… «Εσύ θα πηγαινοέρχεσαι» μου είπε και μάλλον έχει δίκιο. Δεν είναι εύκολο να ξεσπιτωθούν όλοι!

Η γυναίκα σας γράφει ταξιδιωτικά βιβλία;

Δουλεύαμε μαζί στον ΟΟΣΑ, στο Παρίσι, αλλά εγκατέλειψε τα οικονομικά, έμαθε την Ελλάδα καλύτερα από μένα και τώρα γράφει βιβλία. Έχει βρει τα ωραιότερα μικρά ξενοδοχεία και ξενώνες.

Πόσες γλώσσες μιλάτε;
Στο σπίτι; Τρεις-τέσσερις γλώσσες. Εγώ με τα παιδιά μιλάω ελληνικά, τα παιδιά με τη μητέρα τους μιλάνε ολλανδικά και όταν είμαστε όλοι μαζί μιλάμε αγγλικά.

Εσείς ξέρετε ολλανδικά;
Όχι. Και είναι ένας σταυρός που κουβαλάω κάθε μέρα…

Τα παιδιά σας πηγαίνουν σε ιδιωτικό σχολείο;

Ναι, στο Κολέγιο. Μία από τις μεγάλες αποτυχίες μας είναι ότι δεν έχουμε καταφέρει να φτιάξουμε δημόσιο σύστημα παιδείας. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την έκπληξη δύο φίλων Γάλλων σοσιαλιστών όταν έμαθαν ότι στην Ελλάδα, όσοι μπορούμε, στέλνουμε τα παιδιά μας σε ιδιωτικό σχολείο. Αυτό στη Γαλλία δεν συνέβαινε ποτέ.

Ναι, εδώ οι πολιτικοί ζουν σε ένα
«παράλληλο σύμπαν»…
Πράγματι, υπάρχει ο κίνδυνος η πολιτική τάξη της χώρας να απομακρυνθεί από τον κόσμο. Ιδιωτικά σχολεία, ιδιωτικό σύστημα υγείας, ιδιωτικά αυτοκίνητα, προνομιούχες περιοχές κατοικίας… Και έτσι να αγνοείς την καθημερινότητα του πολίτη.

Έχετε τον ίδιο φόβο και για τα παιδιά σας; Ότι μεγαλώνουν δηλαδή ανυποψίαστα για τα προβλήματα της κανονικής ζωής;

Όχι σε όλους τους τομείς. Ας πούμε, τα παιδιά μας είναι πιο ευαισθητοποιημένα σε θέματα προστασίας του περιβάλλοντος. Ανακυκλώνουμε, βάλαμε λαμπτήρες χαμηλής ενέργειας, μειώσαμε την κατανάλωση νερού, όλα αυτά με τις φωνές τους. Για παράδειγμα, μας φωνάζουν «κλείστε τη βρύση» όταν πλένουμε τα δόντια μας. Και αυτό είναι το πιο ελπιδοφόρο. Τώρα αρχίζουμε και κομποστοποίηση.

Πότε ήταν η τελευταία φορά που μπήκατε σε μέσο μαζικής μεταφοράς;

Πριν από λίγες ημέρες, που πήγαμε με τα παιδιά στο κέντρο με το μετρό.

Τη μηχανή έχετε πάψει να την καβαλάτε;

Όχι βέβαια. Και εσείς το Κολέγιο τελειώσατε πάντως.

Ναι, μέλος και εγώ της «μαφίας του Κολεγίου». Υπερτιμημένος μάλλον όρος. Ανακαλύπτω συχνά ότι οι παλιοί συμμαθητές μου, που έχουν γίνει ας πούμε διευθυντές εφημερίδων, δεν με μεταχειρίζονται καλύτερα…

Και μετά το Κολέγιο, επανάσταση;

Ρήγα Φεραίο, διαγραφή, Β΄ Πανελλαδική. Αυτά προτού φύγω για φοιτητής στο Λονδίνο.

Τι περιουσιακά στοιχεία έχετε;
Ένα σπίτι στη Σέριφο. Το καταφύγιο…

Έχετε τελειώσει το London School of Εconomics; Εκεί δεν ήταν και ο Αλογοσκούφης;

Και ο Μικ Τζάγκερ! Ο Αλογοσκούφης μάλλον πήγε κατά λάθος. Η παράδοση είναι πιο αριστερή.

Λύστε μου μια απορία. Πώς σας βρήκε ο Σημίτης και σας έφερε στην Ελλάδα;

Ο Νίκος Θέμελης με βρήκε. Είχα γράψει ένα άρθρο στον «Οικονομικό Ταχυδρόμο» και με πήρε τηλέφωνο. Με είχε βάλει σε ένα κουτάκι στο μυαλό του ότι ίσως θα μπορούσα να είμαι χρήσιμος… Μου άρεσε όπως μου μίλησε.

Και πώς μετά τον Σημίτη σάς κράτησε και ο Παπανδρέου;

Ναι, πολλές φορές μου λένε «μα καλά, εσύ ήσουν δίπλα στον Σημίτη και τώρα είσαι δίπλα στον Παπανδρέου, πώς γίνεται;» και απαντώ «ποτέ δεν ήμουν της λογικής του στενού περιβάλλοντος». Έκανα και κάνω τη δουλειά που αναλαμβάνω.

Νιώθατε άβολα τις ημέρες που ο Παπανδρέου συγκρούστηκε με τον Σημίτη;

Δεν ήταν οι πιο εύκολες ημέρες. Και δυστυχώς ορισμένοι φίλοι δυσκολεύτηκαν να κάνουν τη διάκριση ανάμεσα στον εκπρόσωπο Τύπου του κόμματος και στον άνθρωπο που είχε συνεργαστεί με τον τέως πρωθυπουργό. Πιστεύω ότι τελικά κατάφερα να ισορροπήσω ανάμεσα στα δύο. Και κράτησα μια πολύ καλή σχέση με τον Κώστα Σημίτη.

Πόσον καιρό είστε εκπρόσωπος;
Είμαι γύρω στους 14 μήνες. Δεν μετράτε τις ημέρες σαν τους φαντάρους;

Οι φαντάροι τις μετράνε γιατί θέλουν να φύγουν. Εγώ ομολογώ πως τον ρόλο αυτόν τον βρίσκω συναρπαστικό. Διαμορφώνεις με έναν τρόπο την καθημερινότητα. Κάποιες φορές το διασκεδάζω κιόλας.

Πόσες φορές σκεφτήκατε «θα φύγω»;

Μόνο μία. Όταν έγινε προσπάθεια εμπλοκής μου στην ιστορία του Βατοπεδίου. Και εκεί ανακάλυψα πόσο αδηφάγο μπορεί να είναι το σύστημα και αναρωτήθηκα αν αξίζει τον κόπο. Τελικά όμως πείσμωσα.

Σας κατηγόρησαν ότι είχατε δεχθεί να δείτε έναν Κοζανίτη που σχετιζόταν με την υπόθεση. Μήπως, όντως, λειτουργήσατε περισσότερο ως πολιτευτής παρά ως εκπρόσωπος κόμματος;

Λειτούργησα ως βουλευτής με λιγότερη καχυποψία απ΄ ό,τι θα έπρεπε να έχει ένας εκπρόσωπος κόμματος.

Ξέρετε τι είπαν οι αντίπαλοί σας για το ψηφοδέλτιό σας; Αρχηγικό και συμβατικό.

Νομίζω ότι ο Παπανδρέου κατηγορείται συνήθως για το αντίθετο. Ότι είναι υπερβολικά καινοτόμος. Με μια διαφορετική διαδικασία θα προέκυπτε μάλλον ένα ψηφοδέλτιο λιγότερο ανοιχτό στην κοινωνία. Δείτε πώς είναι το ψηφοδέλτιο του ΣΥΡΙΖΑ που έχει προκύψει μέσα από εσωκομματικές διαδικασίες συσχετισμών και ισορροπιών. Θα γίνετε υπουργός Οικονομικών;
Είμαστε ακόμη μακριά από την ορκωμοσία του πρώτου Υπουργικού Συμβουλίου του Παπανδρέου.

Αυτό σας ενδιαφέρει όμως, η οικονομία.

Είμαι οικονομολόγος. Και ένα από τα μεγάλα στοιχήματα είναι πώς θα ανατάξουμε την οικονομία. Υπάρχουν όμως και πολλά άλλα στελέχη… Εγώ δεν κάνω ούτε μεγαλεπήβολα, ούτε εξαιρετικά μακροχρόνια σχέδια.

Ποιο ήταν το μεγαλύτερο λάθος του Αλογοσκούφη;

Ότι αντί να χρησιμοποιήσει το τεράστιο κεφάλαιο αξιοπιστίας που του παραδώσαμε και να κάνει και αυτός δύο βήματα, άρχισε να το κατεδαφίζει. Δεν θα ξεχάσω ποτέ τον τίτλο του «Εconomist» όταν έγινε η περίφημη απογραφή, που έλεγε ότι «όποιος λέει στην Ευρώπη άσχημα πράγματα για την προηγούμενη κυβέρνηση, λέει άσχημα πράγματα για τη χώρα του».

Και εγώ τέλειωσα το London School of Εconomics. Όπως και ο Μικ Τζάγκερ! Ο Αλογοσκούφης μάλλον πήγε κατά λάθος. Η παράδοση είναι πιο αριστερή

Το «μετέωρο βήμα» αποδίδει απόλυτα την κατάσταση της χώρας

ΔΕΝ ΤΟΥ ΤΟ ΕΙΠΑ αλλά κάποιες φορές στη διάρκεια της συνέντευξης μού έφερνε στο μυαλό τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Μιχάλη Παπακωνσταντίνου. Τον θείο του. Τον θυμάστε; Χαλαρός, γελαστός, πνευματώδης. «Ο τελευταίος κεντρώος», είχα γράψει σε μια εφημερίδα αρκετά χρόνια πριν. Τον θυμάμαι ακόμη στο διαμέρισμα της Ηρώδου Αττικού, ανάμεσα σε εφημερίδες, βιβλία και σημειώματα.

Τώρα ο μικρός υπολογιστής μπροστά στον Γιώργο Παπακωνσταντίνου σηματοδοτεί την αλλαγή εποχής. Με το βλέμμα του σκανάρει βιαστικά τα e-mail της προηγούμενης νύχτας, σιγουρεύεται ότι κανένα μήνυμα δεν είναι από τον πρόεδρο και επιστρέφει στη συζήτησή μας.

Τι ψάχνετε στο Ιnternet εκτός από οικονομικά νέα;
Κατ΄ αρχάς είμαι στο Facebook… Πόσους «φίλους» έχετε;
Γύρω στους 2.000. Απ΄ την Κοζάνη είναι όλοι;
Όχι, από παντού. Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι με ξαναβρήκαν φίλοι και από το εξωτερικό, που είχα να τους δω πολύ καιρό. Είναι πλακατζήδικο. Ως βουλευτής Κοζάνης είστε υπέρ του λιγνίτη;

Είμαι υπέρ της προσπάθειας της χώρας να μπει πολύ πιο δυναμικά στις ανανεώσιμες πηγές. Θα ήταν όμως τρέλα για μια χώρα με αποθέματα λιγνίτη να βάλει ένα Χ σε αυτά. Η χρήση του λιγνίτη με σύγχρονες τεχνολογίες μπορεί να συμβαδίσει με μια στροφή προς τις ανανεώσιμες πηγές, έτσι κι αλλιώς η ενεργειακή πίτα πρέπει να αυξηθεί.

Διορισμούς κάνετε;
Όταν πρωτοκατέβηκα στην Κοζάνη το 2000, γιατί απέτυχα δυο φορές μέχρι να βγω βουλευτής το 2007, στο τέλος της ομιλίας μου σηκώθηκε ένας ηλικιωμένος και είπε: «Εσύ είπες ότι δεν θα κάνεις ρουσφέτια, άρα γιατί μας φώναξες;». Του εξήγησα ότι δεν μπορώ να βοηθήσω κάποιους εις βάρος κάποιων άλλων. Δεν θα μπορούσα να το κάνω αυτό.

Γιατί δώσατε στο βιβλίο σας τον τίτλο «Το μετέωρο βήμα της Ελλάδας», σας αρέσει ο Αγγελόπουλος;

Ο «Θίασος» ήταν η πρώτη πολιτική ταινία που είχα δει. Τότε αν δεν έβαζες και λίγη κουλτούρα στη ζωή σου δεν είχες μέλλον ούτε με τα κορίτσια. Και «το μετέωρο βήμα» αποδίδει απόλυτα την κατάσταση της χώρας.

Μετέωρη προς τα πού;
Το πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό μοντέλο στη χώρα μας ψυχορραγεί και πρέπει να βρούμε επειγόντως αυτό που θα το διαδεχτεί. Όποιος μπορέσει να εκφράσει πειστικά αυτήν την προσδοκία θα κυριαρχήσει στην πολιτική ζωή. Ελπίζω πως θα είμαστε εμείς, το ΠΑΣΟΚ δηλαδή.

Είστε και τυχεροί πάντως. Μια υπόθεση που αφορά κυρίως τις κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ, η Ζίμενς, έχει μετατραπεί τις τελευταίες μέρες σε κόλαση για τη Νέα Δημοκρατία.

Αυτά παθαίνει όποιος αντί να βρει την αλήθεια προσπαθεί να εξυπηρετήσει μικροκομματικούς σκοπούς. Τελικά του γυρνάει μπούμερανγκ.

Πώς βγάζετε την ένταση της πολιτικής;
Είμαι «ζεν» γενικώς. Ούτε καπνίζετε βέβαια.
Είμαι φανατικά αντικαπνιστής. Είναι και αυτός ένας λόγος που χαίρομαι πολύ το ΠΑΣΟΚ του Γιώργου Παπανδρέου.

Το πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό μοντέλο στη χώρα μας ψυχορραγεί και πρέπει να βρούμε επειγόντως αυτό που θα το διαδεχτεί. Ελπίζω πως θα είμαστε εμείς