[ 20 ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ] Η πανδημία βρίσκεται προ των πυλών

«Η πανδημία βρίσκεται προ των πυλών», αυτή είναι η εκτίμηση του λοιμωξιολόγου κ. Σωτήρη Τσιόδρα. Η πορεία του νέου ιού Α (Η1Ν1) που πέρασε τα σύνορα 64 χωρών σε πέντε ηπείρους ενισχύει το απειλητικό αυτό σενάριο.
Υπάρχει όμως και κάτι θετικό: τα ποσοστά θνητότητας παραμένουν πολύ χαμηλά. Θετικό είναι το ότι μεσολαβεί και το καλοκαίρι που δεν ευνοεί τη μετάδοση. Υπάρχει όμως και η άλλη όψη του νομίσματος, η εισροή τουριστών στη χώρα που πιθανόν να είναι ήδη μολυσμένοι.

Βρισκόμαστε στην αρχή πανδημίας;

Το σίγουρο είναι πως βρισκόμαστε μπροστά σε ένα στέλεχος με δυναμικό πανδημίας. Η πανδημία είναι προ των πυλών.

Το περιμένατε;
Από καιρό ετοιμαζόμασταν με την εμφάνιση του Η5Ν1. Πάντα όμως συζητούσαμε και για την πιθανότητα ενός άλλου στελέχους με δυναμικό πανδημίας. Τα απαισιόδοξα σενάρια λένε…
… πως το στέλεχος μπορεί να εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο. Και είναι δυνατόν να εξελιχθεί και να παρουσιάσει μεταλλάξεις οι οποίες θα το κάνουν πιο παθογόνο για τον άνθρωπο.

Τα αισιόδοξα;
Να εξελιχθεί σαν να πρόκειται για κοινό εποχικό στέλεχος γρίπης με ήπια συμπτώματα και αντίστοιχη θνητότητα.

Η πιθανότητα να μην έχουμε άλλα κρούσματα είναι…

… ελάχιστη. Μπορεί να έχουν νοσήσει και άλλοι, χωρίς να το γνωρίζουν;
Η εικόνα στην Αμερική δείχνει πως υπάρχουν αρκετά τέτοια περιστατικά. Διερευνούμε την πιθανότητα να έχει γίνει ήδη αυτό και σε κάποια άλλα μέρη του κόσμου.

Η εισροή τουριστών στη χώρα σάς ανησυχεί;

Όχι, εφόσον δεν είναι ασθενείς με τη νέα γρίπη. Φυσικά δεν θα έπρεπε να ταξιδεύουν εάν είχαν συμπτώματα. Επειδή όμως συμπτώματα μπορεί να εμφανιστούν και μετά το ταξίδι πρέπει να απευθύνονται στις Αρχές εάν αυτό συμβεί. Η ευθύνη είναι συνολική, εάν θέλουμε να περιορίσουμε την εξάπλωση του ιού.

Ο καλός καιρός όμως, μας ευνοεί.

Ναι σε επίπεδο κοινότητας, όχι όμως σε επίπεδο στενών επαφών.

Περιμένετε νέα έξαρση;
Πιθανότερο τον χειμώνα. Και για μετάλλαξη του νέου ιού;
Οι ιοί της γρίπης συνεχώς εξελίσσονται και μεταλλάσσονται. Παρακολουθούμε τον ιό. Ελάχιστες αλλαγές προς το παρόν.

Η κοινή γρίπη παίζει ρόλο σε αυτήν την πιθανή εξέλιξη;

Μπορεί να γίνει ανασυνδυασμός με τον ιό της κοινής γρίπης και μετάλλαξη ή να κυκλοφορούν και οι δύο ιοί μαζί. Επίσης μπορεί ο νέος ιός να γίνει το επικρατούν στέλεχος εποχικής γρίπης. Σε αυτήν τη περίπτωση, δημιουργούνται αμφιβολίες για τη δράση των αντιιικών φαρμάκων;
Μόνο εάν η μετάλλαξη/συνδυασμός γίνει στο σημείο δράσης των φαρμάκων ή με ιό ανθεκτικό. Σε κάθε περίπτωση η επιτήρηση του ιού περιλαμβάνει και την ευαισθησία του στα αντιιικά. 25.000 σκευάσματα πωλήθηκαν την πρώτη εβδομάδα. Υπερβολή;

Ναι, ίσως και επικίνδυνη. Σε περίπτωση πανδημίας τα φάρμακα πρέπει να χορηγούνται από ιατρούς, με σωστή ιεράρχηση, ειδάλλως πολύ γρήγορα θα έχουμε φαινόμενα κατάχρησης/λανθασμένης χρήσης που πιθανόν να οδηγήσουν και σε αντοχή του ιού.

Η χορήγηση αντιιικών στις ΗΠΑ γίνεται με φειδώ. Γιατί;

Χορηγούν, αλλά μόνο στα σοβαρά περιστατικά και στους υψηλού κινδύνου ασθενείς.

Οι πολίτες προστατεύονται όταν…

… τηρούν τα μέτρα ατομικής υγιεινής, προσέχοντας την υγιεινή των χεριών και τις πύλες εισόδου του ιού στον οργανισμό, δηλαδή τα μάτια, τη μύτη και το στόμα.

Είμαστε έτοιμοι για ενδεχόμενο πανδημίας;

Είμαστε πολύ καλύτερα από τις περισσότερες χώρες του κόσμου. Έχουμε φάρμακα, είμαστε στη διαδικασία παραγγελίας εμβολίων και έχουμε και καλούς ιατρούς. Σε περίπτωση πανδημίας οι επιπτώσεις δεν αφορούν μόνο μία χώρα αλλά είναι παγκόσμιες. Τα νοσοκομεία της περιφέρειας;
Έχουν προετοιμαστεί με ειδικές ασκήσεις ήδη από τη γρίπη των πτηνών. Σε επίπεδο λεπτομερειών, εάν υπάρχουν πρακτικά προβλήματα, είναι σημαντικό να αναγνωρισθούν σε τοπικό νοσοκομειακό επίπεδο και οι λύσεις να δοθούν σε συνεργασία με το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων και το υπουργείο.

Το εμβόλιο θα είναι έτοιμο το φθινόπωρο;

Υπάρχουν κάποια προβλήματα με την ανάπτυξη του ιού σε αυγά και φαίνεται πως αναπτύσσεται καλύτερα σε κύτταρα. Μάλλον θα έχουμε κάποιο εμβόλιο διαθέσιμο ίσως και πιο πριν.

Υπάρχει χρόνος για την παρασκευή επαρκούς ποσότητας;
Είναι εντυπωσιακό πως η φαρμακοβιομηχανία ταχύτατα αύξησε τη δυνατότητα παραγωγής νέου εμβολίου και τα δεδομένα είναι διαφορετικά από αυτά που ακούγαμε προ 1-2 μηνών. Ισχυρίζονται πως έχουν δυνατότητα παραγωγής γύρω στα 4 δισ. δόσεις, κάτι που αν γίνει θα είναι εντυπωσιακό.

Ο ιός φαίνεται να προτιμά τους νέους. Είναι σημείο ανησυχίας;
Οπωσδήποτε ναι. Όμως επειδή οι προσπάθειες επιτήρησης στράφηκαν στα αρχικά κρούσματα που ήταν νέοι και επιπλέον στις επαφές τους που ήταν επίσης με νέους, ίσως βλέπουμε διαστρεβλωμένη εικόνα. Τελευταία δεδομένα αναδεικνύουν πως λόγω ελλείψεως ανοσίας είναι πιθανόν να προσβάλλονται ευκολότερα.