Φαινόμενα

Εικόνα αντί για λόγο
, Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr

Ο τρόπος που οι πολιτικοί υπερασπίζονται τα αδύνατα στις τηλεοπτικές συνεντεύξεις τους είναι και το πιο ψυχαγωγικό στοιχείο τους
Oι απαντήσεις και για να είμαστε πιο ακριβείς το συνολικό θέαμα του Πρωθυπουργού Κώστα Καραμανλή κατά τη διάρκεια της συνέντευξης που παραχώρησε στον Γιάννη Πρετεντέρη θύμισε εκείνο τον αφορισμό του Τζορτζ Όργουελ που έλεγε ότι αντικείμενο των πολιτικών είναι «η υπεράσπιση του μη υπερασπίσιμου».

Βέβαια, εκείνο που δεν φανταζόταν ποτέ ο Όργουελ ήταν ότι θα μπορούσε η «υπεράσπιση του μη υπερασπίσιμου» να παρουσιάζεται ως τρόπος «τηλεοπτικής διασκέδασης» (δεν παύει να είναι ακριβώς αυτό μια τηλεοπτική πολιτική συνέντευξη, ειδάλλως κρίνεται ως αποτυχημένη). Το χειρότερο που μπορούσε να σκεφτεί για έναν πολιτικό ήταν ότι είναι απατεώνας, ούτε που θα του είχε περάσει από το μυαλό όμως ότι μπορεί να γίνει και «ψυχαγωγός». Και μάλιστα να κάνει «φροντιστήριο» με ειδικούς για να τα καταφέρει.

Στις μέρες μας δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως ο πολιτικός και δη ένας αρχηγός κόμματος που διεκδικεί την εξουσία δεν μπορεί παρά να ανταποκρίνεται στους όρους του θεάματος. Είναι σαφές δε ότι σε αυτούς επένδυσε ο κ. Καραμανλής, επιδεικνύοντας άνεση στον φακό και άριστα μελετημένη κίνηση (ίσως μια ιδέα πιο υπερβολικές οι χειρονομίες απ΄ όσο απαιτούσαν οι περιστάσεις) με την οποία ενίσχυε έναν λόγο χωρίς εκπλήξεις: π.χ. για νέους φόρους; Προς το παρόν σχεδιασμός δεν υπάρχει για κάτι τέτοιο, σε δυο μήνες όμως, αν έχουν αλλάξει τα δεδομένα, τίποτε δεν αποκλείεται.

Για τη συμμετοχή στα ψηφοδέλτια των εθνικών εκλογών εκείνων που το όνομά τους έχει εμπλακεί στα σκάνδαλα; Το θέμα είναι ανοιχτό.

Όχι ότι θα περίμενε κανείς οτιδήποτε διαφορετικό. Κανένα προϊόν δεν διαφημίζεται στις μέρες μας με βάση τη σύσταση και το περιεχόμενό του. Όλα διαφημίζονται με βάση εικόνες που ανταποκρίνονται στους φόβους ή τις φαντασιώσεις του καταναλωτή (ευτυχισμένες οικογένειες για τα απορρυπαντικά, αθλητές για υγιεινές τροφές κ.λπ.).

Το ίδιο ακριβώς ισχύει για πολιτικούς και κόμματα. Οφείλουν να υπηρετούν εικόνες. Για την ακρίβεια, ο πολιτικός σε μια προεκλογική, τηλεοπτική εμφάνιση δεν προσφέρει μια εικόνα του εαυτού του, αλλά προσφέρει τον εαυτό του σαν εικόνα των ψηφοφόρων του.

Το θέμα είναι αν ο κ. Καραμανλής, ύστερα από μια σκληρή διετία αλλεπάλληλων σκανδάλων που απέδειξαν ότι τουλάχιστον ως προς τη βασική προεκλογική του δέσμευση, την πάταξη της διαφθοράς, απέτυχε, ενώ η οικονομία χειροτέρεψε και η τσέπη των πολιτών άδειασε, μπορεί με τα ίδια επικοινωνιακά όπλα, αν όχι να κερδίσει νέους ψηφοφόρους, τουλάχιστον να καθησυχάσει τους δικούς του.

Μόλις τρεις στους δέκα τηλεθεατές είδαν προχθές τη συνέντευξη του Κώστα Καραμανλή στο Μega. Μαγνήτισε τα περισσότερα βλέμματα από κάθε άλλο πρόγραμμα που μεταδιδόταν την ίδια ώρα (20.45-21.30)
αλλά με τηλεθέαση 8,6% ήταν το πέμπτο σε προτίμηση πρόγραμμα της ημέρας

«Αγορά» πολιτικών προϊόντων

Μια διαφήμιση φαστφουντάδικου δείχνοντας εικόνες ευτυχισμένων και χαρούμενων πελατών έχει πετύχει τον στόχο της. Το πρόβλημα αρχίζει από τη στιγμή που το προϊόν απευθύνεται με τις ίδιες διαφημιστικές φαντασιώσεις σε μια αγορά που δεν είναι πλέον και τόσο αθώα ως προς την ποιότητα της τροφής που προσφέρει το φαστφουντάδικο. Θα πρέπει να προσθέσει ακόμη ένα στοιχείο, τη χαμηλή τιμή για παράδειγμα, για να ανακάμψουν οι πωλήσεις.

Κάθε άλλο παρά αθώα είναι πλέον και η αγορά πολιτικών προϊόντων. Με την οικονομική κρίση να φοβίζει και την καταστροφή του περιβάλλοντος να τρομάζει, δεν αρκείται στο χαλαρό ύφος και την άνεση ενός πολιτικού.