Διετία λιτότητας και μηδέν ανάπτυξη

Οριακά πάνω από το μηδέν διαμορφώθηκε ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο πρώτο τρίμηνο του έτους στέλνοντας το πρώτο ηχηρό σήμα ότι η οικονομική κρίση κάνει και εδώ την εμφάνισή της με επώδυνο τρόπο.

Την καθίζηση της οικονομίας επιβεβαίωσε χθες ο υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών, ο οποίος ουσιαστικά προανήγγειλε διετία λιτότητας. Ο κ. Παπαθανασίου δήλωσε ότι το 2009 και το 2010 θα είναι δύσκολα χρόνια, σημειώνοντας ότι η οικονομία έχει μπει σε φάση επιβράδυνσης. Τα στοιχεία για το πρώτο τρίμηνο του 2009 θα δώσει αύριο στη δημοσιότητα η Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, ενώ οι πληροφορίες μιλούν για ρυθμό ανάπτυξης μεταξύ 0 και 1%. Αρμόδια πηγή ανέφερε ότι σημειώθηκε μεγάλη επιβράδυνση σε σύγκριση με το τέταρτο τρίμηνο του 2008, όταν ο ρυθμός ήταν 2,4%, αλλά τουλάχιστον διατηρήθηκε το θετικό πρόσημο.

Ανάλογη εκτίμηση εξάλλου προκύπτει από δημοσκόπηση του πρακτορείου Ρώυτερ, σύμφωνα με την οποία ο ρυθμός ανάπτυξης διαμορφώθηκε στο 0,5% το πρώτο τρίμηνο του έτους. Οι ερωτηθέντες από το Ρώυτερ εκτιμούν ότι στο β΄ τρίμηνο ο ρυθμός θα είναι αρνητικός-0,5%, ενώ στο επίπεδο αυτό θα κλείσει και κατά μέσο όρο το 2009.

Η προσγείωση του ρυθμού ανάπτυξης κοντά στο επίπεδο της στασιμότητας οφείλεται, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΥΕ, κυρίως στην πολύ μεγάλη πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας και των εξαγωγών. Σημειώνεται ότι η οικοδομική δραστηριότητα υποχώρησε κατά 31,1% το πρώτο δίμηνο του 2009, έναντι μείωσης κατά 5% το 2008, ενώ οι εξαγωγές εμφανίζουν ονομαστική αύξηση κατά 2,3% την ίδια περίοδο, έναντι 19,8% το 2009.

Στην ΕΣΥΕ αποφεύγουν πρόβλεψη για το υπόλοιπο του έτους επισημαίνοντας ότι με τα ισχύοντα δεδομένα της κρίσης οι προβλέψεις που γίνονται στερούνται επιστημονικής βάσης. Θεωρούν, εξάλλου, ότι καθοριστικός παράγοντας για το τελικό αποτέλεσμα θα είναι ο τουρισμός.

Οπωσδήποτε, ακόμη και η στασιμότητα συνεπάγεται αύξηση της ανεργίας και μεγάλη πίεση στους εργαζομένους να αποδεχθούν δυσμενέστερες συνθήκες, όπως μείωση απασχόλησης με αντίστοιχη μείωση αμοιβών. Η δυσμενής εξέλιξη στην ανάπτυξη γίνεται πιο ανησυχητική καθώς η ελληνική οικονομία αντιμετωπίζει ταυτόχρονα και δημοσιονομικό πρόβλημα, με το έλλειμμα του 2008 να έχει εκτιναχθεί στο 5% του ΑΕΠ. Έχοντας υπαχθεί για άλλη μια φορά σε καθεστώς επιτήρησης από την Ευρωπαϊκή Ένωση και ενώ οι αγορές πιέζουν για προσαρμογή οδηγώντας τα επιτόκια δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου στα ύψη, η κυβέρνηση σχεδιάζει μέτρα λιτότητας και όχι τόνωσης της ανάπτυξης, όπως κάνουν άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Έτσι, στο σκηνικό των νέων φόρων που προγραμματίζονται, οι αναπτυξιακές προοπτικές επιδεινώνονται.

Στο χθεσινό εβδομαδιαίο δελτίο οικονομικών εξελίξεων της Αlpha Βank αναφέρεται ότι αν δεν ληφθούν πρόσθετα μέτρα το έλλειμμα του 2009 θα διαμορφωθεί στο 5,5% του ΑΕΠ, έναντι 3,7% που προβλέπει η κυβέρνηση ( και έναντι 5,1% που προβλέπει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή).

Η ΠΡΟΣΓΕΙΩΣΗ

του ρυθμού ανάπτυξης οφείλεται κυρίως στη μεγάλη πτώση της οικοδομικής δραστηριότητας και των εξαγωγών