Εφικτή μόνο η θεραπευτική κλωνοποίηση

Η κλωνοποίηση είναι μια πολλά υποσχόμενη τεχνική, που ανοίγει νέους ορίζοντες στην ιατρική επιστήμη και ταξινομείται σε δύο βασικές κατηγορίες: την αναπαραγωγική και τη θεραπευτική κλωνοποίηση.

Η θεραπευτική κλωνοποίηση είναι ένας νέος επιτυχημένος τρόπος, ο οποίος έχει στόχο να δημιουργήσει «κυτταρικά» αντίγραφα οργάνων, που θα μεταμοσχευτούν σε ανθρώπους που πάσχουν από νόσους και σύνδρομα για τα οποία δεν υπάρχουν θεραπείες.

Χαρακτηριστικό και επιτυχημένο είναι το πρόσφατο παράδειγμα της κοπέλας από την Ισπανία με το κατεστραμμένο τμήμα του πνεύμονα. Οι ειδικοί δημιούργησαν βρόγχο από τμήμα τραχείας και επιπλέον προχώρησαν σε κλωνοποίηση οργάνου, δηλαδή αντικατέστησαν τα κύτταρα του δότη με βλαστοκύτταρα του δέκτη, πριν από τη μεταμόσχευση. Έτσι, δεν τέθηκε ζήτημα απόρριψης του μοσχεύματος.

Στην αναπαραγωγική κλωνοποίηση, αντικαθίσταται το DΝΑ ενός γονιμοποιημένου ανθρώπινου ωαρίου με DΝΑ από ένα κύτταρο του ανθρώπινου σώματος, όπως δερματικό κύτταρο.

Στη συνέχεια εφαρμόζονται χημικά ή ηλεκτρικά ερεθίσματα και μερικές φορές το νέο αυτό ωάριο αρχίζει να διαιρείται όπως ακριβώς το φυσικά γονιμοποιημένο ωάριο.

Εάν συνεχιστούν οι διαδοχικές διαιρέσεις, τότε η εμβρυϊκή ανάπτυξη ενδέχεται να φτάσει στο στάδιο που προηγείται της εμφύτευσης (βλαστοκύστη).

Στην περίπτωση που σε αυτή τη φάση γίνει η μεταφορά στη μήτρα ενός θηλυκού, ενδέχεται να εμφυτευτεί, η εμβρυϊκή ανάπτυξη να συνεχιστεί, και ίσως μάλιστα να οδηγήσει και στη γέννηση του νέου οργανισμού, δηλαδή του κλώνου.

Επομένως, η τεχνική της πυρηνικής μεταφοράς μπορεί να θεωρηθεί ως απόπειρα αναπαραγωγικής κλωνοποίησης, μόνον εφ΄ όσον το ωάριο-λήπτης του γενετικού υλικού του σωματικού κυττάρου εμφυτεύεται στη μήτρα που θα το κυοφορήσει.

Σήμερα αναπαραγωγική κλωνοποίηση ανθρώπων δεν είναι στόχος κανενός «επίσημου» επιστήμονα.

Στόχος μας είναι να καταφέρουμε να βρούμε τρόπους θεραπείας για ανίατες νόσους όπως ο διαβήτης, τα εγκεφαλικά, ο καρκίνος, το ΑΙDS και νευροεκφυλιστικές παθήσεις όπως η Πάρκινσον και η νόσος Αλστχάιμερ και όχι να δημιουργήσουμε αντίγραφα ανθρώπων ή ζώων.

Ο Θ. Γ. Παπαβασιλείου είναι καθηγητής Βιοχημείας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών