Λιτότητα διαρκείας και απειλή ύφεσης

Σταύρωσε με τον τρόπο του χθες ο διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος κ. Γ. Προβόπουλος την οικονομική πολιτική της τελευταίας πενταετίας αναφέροντας στην ετήσια έκθεσή του ότι αυτή κάθε άλλο παρά βοήθησε στη μείωση των κοινωνικών και οικονομικών ανισοτήτων.

O κ. Προβόπουλος δεν άφησε καμία αμφιβολία ότι αυτό που πρέπει να γίνει τώρα, είναι να εφαρμοσθεί ένα μακροχρόνιο πρόγραμμα δημοσιονομικής πειθαρχίας που θα οδηγήσει σε μηδενισμό των ελλειμμάτων σε τρία χρόνια, ώς το 2012, και σε περιορισμό του δημόσιου χρέους στο 60% του ΑΕΠ, από σχεδόν 100% σήμερα, μέσα σε μια δεκαετία. Έτσι, την ώρα που στη διεθνή σκηνή διακρίνεται φως στην άκρη του τούνελ, η έκθεση του διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας προβλέπει μακρύ τούνελ λιτότητας για την Ελλάδα.

Η έκθεση περιέχει ειδικό κεφάλαιο για την ανισότητα και τη φτώχεια, στο οποίο δεν διστάζει να επισημάνει ότι «κατά πάσα πιθανότητα ορισμένες αλλαγές μετά το 2005 δεν ήταν προς την κατεύθυνση της μείωσης της φτώχειας και των οικονομικών ανισοτήτων». Και στη συνέχεια παραθέτει όλα τα μέτρα Αλογοσκούφη και όχι μόνο: «Η φορολογία εισοδήματος έγινε λιγότερο προοδευτική, η αύξηση των συντελεστών του ΦΠΑ οδήγησε σε μεγαλύτερη μείωση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης των φτωχότερων νοικοκυριών, που καταναλώνουν μεγαλύτερο μερίδιο του εισοδήματός τους, η κατάργηση του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας και η θέσπιση του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων (ΕΤΑΚ) λειτούργησαν αντιστρόφως προοδευτικά, ενώ οι πολύ μεγάλες αυξήσεις τιμών στα είδη διατροφής και στα καύσιμα το 2008 επιβάρυναν τους οικονομικά ασθενέστερους πολύ περισσότερο από ό,τι τους ευπορότερους». Προκαλεί ανησυχία το έλλειμμα
Το έλλειμμα, όμως, ανησυχεί ιδιαιτέρως τον κ. Προβόπουλο, καθώς διαπιστώνει ότι το 2008 ξεπέρασε το 4% του ΑΕΠ (σ.σ.: σύμφωνα με πληροφορίες έφτασε το 4,8%). Έτσι, ο ίδιος τονίζει ότι η δημοσιονομική πειθαρχία είναι απολύτως αναγκαία όχι μόνο για να τηρηθούν οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας, αλλά και για να εμπνεύσουμε εμπιστοσύνη στις αγορές και να βελτιωθούν οι όροι εξωτερικού δανεισμού. «Ειναι επείγουσα», είπε, «η ανάγκη να εφαρμοσθεί ένα ολοκληρωμένο και μακρόπνοο σχέδιο οικονομικής πολιτικής, το οποίο θα περιλαμβάνει και μέτρα άμεσης εφαρμογής».

«Πουθενά και ποτέ δεν υπήρξε παράδειγμα χώρας που να πέτυχε διατηρήσιμη ανάπτυξη στη βάση χρόνιων δημοσιονομικών ελλειμμάτων», προειδοποίησε ο κ. Προβόπουλος. Ειδικότερα, τάχθηκε υπέρ μιας πολιτικής που θα βασίζεται στους εξής τρεις άξονες:

1Γρήγορη και γενναία διόρθωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, ώστε να μηδενιστεί το 2012.

2Μεταρρυθμίσεις στον δημόσιο τομέα για τη μείωση του δημόσιου χρέους. Τόνισε ότι πρέπει να γίνουν «και άλλα τολμηρά βήματα» στο Ασφαλιστικό.

3Εκτεταμένες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση της παραγωγικής βάσης μέσω των επενδύσεων, για την αύξηση του ποσοστού απασχόλησης και για τη διαρκή ποιοτική αναβάθμιση του ανθρώπινου δυναμικού. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στην αλλαγή του ενεργειακού προτύπου ώστε να πάψει η ελληνική οικονομία να είναι ενεργοβόρος και στην πραγματοποίηση πράσινων επενδύσεων.

«Πρέπει να απορρίψουμε το αδιέξοδο μοντέλο ανάπτυξης του παρελθόντος, αυτό της υπερκατανάλωσης, των αθρόων εισαγωγών, των αέναων ελλειμμάτων, εσωτερικών και εξωτερικών, και των χρεών. Να κινηθούμε προς κατευθύνσεις που θα στηρίξουν όχι μόνο την ταχύτερη έξοδο της οικονομίας από την κρίση, αλλά και τη δρομολόγησή της σε στέρεη τροχιά ανάπτυξης», συνόψισε ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας.

Τα «καμπανάκια» της έκθεσης
Η έκθεση του κ. Προβόπουλου προς τη γενική συνέλευση των μετόχων της Τράπεζας περιέχει και άλλα ανησυχητικά στοιχεία. Μεταξύ άλλων ο κεντρικός τραπεζίτης:

1Χτυπά καμπανάκι για τον κίνδυνο ύφεσης.

Προβλέπει ότι το 2009 η οικονομική δραστηριότητα θα είναι στάσιμη, αλλά προσθέτει ότι είναι πιθανό να σημειωθούν και αρνητικοί ρυθμοί ετήσιας μεταβολής του ΑΕΠ, ενώ αν οι διεθνείς συνθήκες χειροτερεύσουν ουσιωδώς, η εικόνα θα είναι δυσμενέστερη.

2Προβλέπει επίσης ότι η ανεργία θα αυξηθεί κατά 0,5-0,8%, δηλαδή θα προστεθούν περίπου νέοι 20.000-40.000 άνεργοι.

3Δεν ικανοποιείται από τη μείωση του πληθωρισμού, γιατί παρατηρεί ότι παραμένει υψηλότερος από τον πληθωρισμό της ευρωζώνης και άρα συνεχίζεται η διάβρωση της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Μάλιστα, αποδίδει ευθύνες στα μονοπώλια και τα ολιγοπώλια, στις «συνθήκες ατελούς ανταγωνισμού», όπως τις ονομάζει, που επικρατούν σε αρκετούς κλάδους της ελληνικής οικονομίας. 4Δεν εφησυχάζει από την αναμενόμενη μείωση του ελλείμματος του ισοζυγίου πληρωμών, γιατί αυτή οφείλεται στη μείωση των εισαγωγών και θα τείνει να διευρυνθεί και πάλι όταν θα έρθει η ανάκαμψη.

ΜΕΤΑ ΤΟ 2005

«ορισμένες αλλαγές δεν ήταν προς την κατεύθυνση της μείωσης της φτώχειας και των οικονομικών ανισοτήτων»

Αντιδράσεις αντιπολίτευσης, ΓΣΕΕ

«Η ΥΦΕΣΗ,η έκρηξη της ανεργίας και η δημοσιονομική εκτροπή δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με αποσπασματικά μέτρα που ρίχνουν τα βάρη στους εργαζομένους και τους συνταξιούχους» σχολίασε η πολιτική εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ κ. Λ. Κατσέλη και πρόσθεσε ότι «ο τόπος χρειάζεται μια καινούργια κυβέρνηση που θα στηρίξει τα μεσαία και χαμηλά εισοδήματα». Η ΓΣΕΕ από την πλευρά της σημείωσε ότι η έκθεση επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις της για σημαντική επιδείνωση των οικονομικών μεγεθών, αλλά απογοητεύει με τις συνταγές της, οι οποίες θα διευρύνουν ακόμη περισσότερο την ύφεση και τη φτώχεια.

Φως στο τούνελ «βλέπουν» στις ΗΠΑ
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Γιώργος Κανελλόπουλος

ΦΩΣ ΣΤΗΝ ΑΚΡΗτου τούνελ βλέπουν οικονομολόγοι, αλλά και ο πρόεδρος των ΗΠΑ για την αμερικανική οικονομία. Ο Μπαράκ Ομπάμα εμφανίζεται αισιόδοξος πως η κρίση σύντομα θα αντιμετωπιστεί, ενώ οικονομολόγοι προβλέπουν ότι η ύφεση στη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου θα φτάσει στο τέλος της στις αρχές του φθινοπώρου. Όπως είπε ο Αμερικανός πρόεδρος, το σχέδιο οικονομικής ανάκαμψης έχει αρχίσει να αποδίδει και «διακρίνεται πρόοδος», αν και προσέθεσε πως η έξοδος από την κρίση θα καθυστερήσει ακόμη. «Βλέπουμε πλέον αχτίδες ελπίδας από ΄δω όπου ήδη φθάσαμε», είπε ο Ομπάμα, μιλώντας στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν της Ουάσιγκτον. Στο ίδιο μήκος κύματος και ο επικεφαλής της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ Μπεν Μπερνάνκι εξέφρασε κι αυτός την αισιοδοξία του ότι η οικονομία δεν βρίσκεται πια σε ελεύθερη πτώση, αναφέροντας ότι «η σημαντική υποχώρηση στην οικονομική δραστηριότητα μπορεί να επιβραδύνεται».

Παράλληλα σε δημοσκόπηση της εφημερίδας «Wall Street Journal», 53 οικονομολόγοι προβλέπουν ότι η ύφεση στις ΗΠΑ μπορεί να φτάσει στο τέλος της τον Σεπτέμβριο. Ωστόσο, η ανάπτυξη δεν θα είναι τόσο ισχυρή με αποτέλεσμα η ανεργία – όπως προβλέπεται- να παραμείνει σε υψηλά επίπεδα και τους πρώτους μήνες του 2010.

Σημειώνεται ότι το τέταρτο τρίμηνο του 2008, η αμερικανική οικονομία συρρικνώθηκε 6,3% και βρίσκεται συνολικά σε ύφεση για 16 μήνες.

1,3 εκατ. δανειολήπτες και επιχειρήσεις στη μαύρη λίστα του Τειρεσία
ΡΕΠΟΡΤΑΖ:
Γιώργος Πουλερές

ΣΤΙΣ 300.000

εκτιμάται ότι θα φθάσει ο αριθμός των επιχειρήσεων και των φυσικών προσώπων που θα μπουν στον Τειρεσία μέσα στο 2009, είτε γιατί δεν είναι σε θέση να εξυπηρετήσουν τα τραπεζικά δάνεια που έχουν πάρει, είτε γιατί εξέδωσαν ακάλυπτες επιταγές. Έτσι, η μαύρη λίστα του Τειρεσία θα αριθμεί στο τέλος του έτους πάνω από 1.300.000 νομικά και φυσικά πρόσωπα, τα οποία και δεν θα έχουν τη δυνατότητα να πάρουν δάνεια για τα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια. Μόνο τον Μάρτιο στη λίστα του Τειρεσία προστέθηκαν 38.623 νέα ονόματα (26.769 από ακάλυπτες επιταγές και 11.854 από απλήρωτες συναλλαγματικές), ενώ από την αρχή του χρόνου στη λίστα έχουν μπει 104.526 (70.505 από ακάλυπτες επιταγές και 34.021 από απλήρωτες συναλλαγματικές).

Ενδεικτικό της οικονομικής ασφυξίας που μαστίζει τις ελληνικές επιχειρήσεις, αλλά και χιλιάδες ελεύθερους επαγγελματίες, είναι το γεγονός ότι εδώ και έξι μήνες οι ακάλυπτες επιταγές αυξάνονται με ταχείς ρυθμούς.

Τον Μάρτιο η αξία των ακάλυπτων επιταγών κατέγραψε νέα αύξηση της τάξεως του 242,27%, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο μήνα πέρυσι και έφθασε στα 263 εκατ. ευρώ, ενώ στο πρώτο τρίμηνο του 2009 οι ακάλυπτες επιταγές έφθασαν τις 70.505 και σε αξία τα 712,6 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα με στοιχεία του Τειρεσία, το πρόβλημα των ακάλυπτων επιταγών και των απλήρωτων συναλλαγματικών επιδεινώνεται μήνα με τον μήνα από τον περασμένο Νοέμβριο και σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα (Οκτώβριο) αυξήθηκαν κατά 161%. Τον Δεκέμβριο αυξήθηκαν κατά 174%, τον Ιανουάριο κατά 143%, τον Φεβρουάριο κατά 229% και τον Μάρτιο κατά 242%.