Ματιές Ο Μιχρί Μπελί

Με τον σπουδαίο κινηματογραφιστή Φώτο Λαμπρινό γνωριζόμαστε από τη δεκαετία του ΄50. Την εβδομάδα αυτήν, ο Λαμπρινός παρουσίασε στο «Τριανόν» το ντοκιμαντέρ του «Καπετάν Κεμάλ, ο σύντροφος». Δεν είδα την ταινία. Διάβασα, όμως, ένα ωραίο κομμάτι της Μ. Κατσουνάκη στην «Καθημερινή» (7/4), για τον «Καπετάν Κεμάλ»- Μιχρί Μπελί το όνομά του- Και θυμήθηκα πολλά. Και συγκινήθηκα. Γιατί είχα πάρει κι εγώ, τη δεκαετία του ΄70, στην Πόλη, μια συνέντευξη από τον γενναίο αυτόν άντρα, τον επαναστάτη, που είχε πολεμήσει με τον Δημοκρατικό Στρατό, στον Εμφύλιο, όπου και τραυματίσθηκε. Τη συνέντευξη αυτήν τη δημοσίευσα στα «ΝΕΑ».

Μερικά σημεία της:

«Μόλις φτάνω μπρος στην πόρτα με την ταπεινή ταμπελίτσα “Κόμμα Εργαζομένων Τουρκίας”, στέκομαι να πάρω μιαν ανάσα και απλώνω το χέρι για το κουδούνι. Προτού χτυπήσω, όμως, ανοίγει η πόρτα και ο μαυριδερός νέος, που μάλλον θα στέκεται πίσω της, σαν φρουρός και θα κοιτάζει από κάποια χαραμάδα, με οδηγεί σ΄ ένα δωμάτιο με πάγκους, όπου τρεις άλλοι νέοι δουλεύουν πάνω σε κάτι αφίσες. “Κόπιασε, κόπιασε!” ακούω από το βάθος, μια φωνή. Είναι ο αρχηγός του κόμματος, ο Μιχρί Μπελί.

– Ξέρετε ελληνικά;

– Και βέβαια ξέρω. Πολέμησα τρία χρόνια, σαν αντάρτης, με τον Δημοκρατικό Στρατό.

Ήμουνα διοικητής Τάγματος, μαζί με τον Λασσάνη και τον Λάμπρο.

Στέκομαι και τον παρατηρώ, την ώρα που η έκπληξη κάνει πίσω, για να περάσει το δέος: γερός άντρας, σίγουρος, γύρω στα 60, με μια ουλή, από παλιό τραύμα, στο πηγούνι.

– Η εφημερίδα όπου εργάζεσαι είναι αστική; – Ναι. Αστική είναι…

– Δεν τους χωνεύω τους αστούς… Κανονικά, δεν πρέπει να σου μιλήσω… Είδες κανέναν άλλο πριν από μένα;

– Πώς….. Είδα τον Μπεχιτζέ Μποράν, τον Τσετίν Αλτάν, τον Αζίζ Νεσίν…

– Καλά, θα σου μιλήσω: γεννήθηκα στη Σηλυβρία της τουρκικής Θράκης. Στο κίνημα, με έμπασε ο πατέρας μου, δικαστής στην ανατολική Τουρκία και αντάρτης αργότερα, στον Μικρασιατικό πόλεμο, που τα θύματα των “μεγάλων” συμμάχων τους ήταν Έλληνες.

– Η δική σας ανάμειξη στο κίνημα από πότε χρονολογείται;

– Πήγα στην Αμερική, σπούδασα Οικονομικά, επέστρεψα στην Τουρκία και έγινα υφηγητής στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης. Ήμουνα βοηθός του περίφημου Νόυμαρκ Το 1943. Ιδρύω την “Ένωση Προοδευτικής Νεολαίας”. Μας διαλύουν το ΄44, κάνουν συλλήψεις και το σκάω στο Παρίσι. Εκεί, το 1946, μπλέκω με τους Έλληνες κομμουνιστές και κατεβαίνω αμέσως στην Ελλάδα, για να πολεμήσω, σαν εθελοντής, με τον Δημοκρατικό Στρατό. Πολέμησα τρία χρόνια στην Αν. Μακεδονία και τη Θράκη, τραυματίσθηκα δυο φορές, μία, σοβαρά, στο πηγούνι, και μια στον ώμο και μετά την ήττα, μπήκα σ΄ ένα καράβι, ναύτης, πέρασα απ΄ τα ελληνικά νησιά, έφτασα στη Συρία και απο εκεί, το 1950, ήρθα στην Τουρκία. Για πρώτη φορά μπήκα φυλακή το ΄51. Ήμουν μέλος του παράνομου Κ.Κ. Τουρκίας. Ψέματα! Για πρώτη φορά φυλακίσθηκα το ΄44. Κατόπιν με στείλανε εξορία, δραπέτευσα και πήγα στο Παρίσι».

Είπαμε πολλά. Και τα ΄γραψα. Τώρα όμως, θέλω να σφίξω το χέρι του Λαμπρινού, που καταπιάστηκε μ΄ αυτόν τον φλογερό και αδάμαστο αγωνιστή.