Άσυλο της λογικής

Το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης κατελήφθη, πρόσφατα, με αίτημα να πάψει να αναθέτει την καθαριότητα των χώρων του σε εταιρείες εργολάβων καθαριότητας (που προσλαμβάνουν κοψοχρονιά εργατικά χέρια από τις δεξαμενές των μεταναστών). Πρωτότυπο- αλλά και ενδιαφέρον- αίτημα ακαδημαϊκής κινητοποίησης.

Υποστήριξαν οι «καταληψίες» πως αυτές οι νησίδες εργασιακού μεσαίωνα, όπου η εργασία προσφέρεται με όρους του 19ου αιώνα, πολλαπλασιάζονται σαν καρκινικά κύτταρα και πως αν οι φοιτητές τις αποδεχθούν αδιαμαρτύρητα σήμερα για τις καθαρίστριες, κινδυνεύουν να τις υποστούν αύριο οι ίδιοι στον επαγγελματικό τους βίο. Έλαβαν ως απάντηση πως οι «εργολάβοι καθαριότητας» καθαρίζουν καλύτερα από ό,τι οι μόνιμοι δημόσιοι υπάλληλοι (οι οποίοι αντιμετωπίζουν τις σκούπες όπως ο τράγος του γνωστού ανεκδότου, που έπαψε να γονιμοποιεί προβατίνες μόλις μονιμοποιήθηκε) και πως, δεύτερον, δίνουν δουλειά (με εκπτώσεις, έστω, σε μισθούς και δικαιώματα) σε μετανάστες που, αλλιώς, δεν θα είχαν ευκαιρία απασχόλησης και πάντως δεν μπορούν να προσληφθούν ως μόνιμοι.

Χώρος στη συζήτηση δεν βρέθηκε ούτε για την άποψη πως θα έπρεπε να απαιτήσουμε (και να παλέψουμε για) αποτελεσματικούς ελέγχους της τήρησης των προβλέψεων της εργατικής νομοθεσίας και από τους «εργολάβους». Ούτε για την άποψη πως οι νέοι, τουλάχιστον, οι φοιτητές, δικαιούνται να ονειρεύονται έναν κόσμο όπου η εργασιακή και ασφαλιστική σιγουριά μπορεί να συνδυάζεται με υψηλή απόδοση, έλεγχο και λογοδοσία- αντί της κουλτούρας του τράγου.

Όπως συχνά συμβαίνει στον καθ΄ ημάς δημόσιο διάλογο, τα αυτονόητα της κοινής λογικής θεωρούνται αυτονοήτως αποκλεισμένα από αυτόν.

Παράδειγμα η συζήτηση που φουντώνει για το θέμα των μεταναστών. Καλούμαστε να διαλέξουμε: Ή θα γίνουμε «ξέφραγο αμπέλι», ανοίγοντας τη χώρα σε όσους και όποιους θέλουν να έρθουν στις ακτές της, ανεξάρτητα από την αντικειμενική δυνατότητα κοινωνικής και εργασιακής ένταξής τους. Ή θα τους «πετάξουμε όλους στη θάλασσα», θα κλείσουμε τις πόρτες μας (λες και είναι εφικτό) και θα κακομεταχειριζόμαστε με ακραίο τρόπο όσους ήδη ήρθαν, ώστε να κόψουμε, διά της απάνθρωπης μεταχείρισης των ήδη αφιχθέντων, την όρεξη για νέες αφίξεις.

Κι αν αποφασίζαμε να προσφέρουμε σε όσους ζουν και εργάζονται νομίμως στη χώρα την αυτονόητη νομιμοποίηση της ύπαρξής τους; Αν παύαμε να τους εξευτελίζουμε με διαδικασίες ατέρμονες και πανάκριβες, αν δεν επιτρέπαμε την εκμετάλλευσή τους από κυκλώματα επιτήδειων δικηγόρων και υπαλλήλων, αν αναγνωρίζαμε το στοιχειώδες δικαίωμα των παιδιών τους, που τελειώνουν το ελληνικό σχολείο, να γίνονται πολίτες της χώρας όπου γεννήθηκαν ή μεγάλωσαν, κι αν εφαρμόζαμε μια απλή και γρήγορη διαδικασία απονομής ή δικαιολογημένης άρνησης του ασύλου σε όσους το επικαλούνται (αντί για τη σημερινή πρακτική που προβλέπει μια περίοδο βασανιστηρίων και κατόπιν τη διοχέτευσή τους στη μαύρη αγορά εργασίας); Αν έτσι φερόμασταν σε εκείνους που είναι ήδη εδώ, θα ήταν ευκολότερη ή δυσκολότερη η προστασία της εργασιακής (και της γενικότερης) νομιμότητας; Και θα ήταν δυσκολότερο ή ευκολότερο να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά νέα κύματα ανεξέλεγκτης λαθρομετανάστευσης από ό,τι τώρα, που οι φουρνιές των νεοαφιχθέντων παρανόμων αναμειγνύονται με στρατιές ημι-νόμιμων θυμάτων της αυθαιρεσίας μας;

Το περιλάλητο πανεπιστημιακό άσυλο είναι ένα ακόμη, ίσως το κορυφαίο, παράδειγμα του τρόπου με τον οποίο η δημόσια συζήτηση μετατρέπεται σε άσυλο, άβατο στην κοινή λογική.

Καλούμαστε να διαλέξουμε ανάμεσα σε ιδρύματα ανοχύρωτα έναντι της βίας των τραμπούκων και σε ιδρύματα η διοίκηση των οποίων έχει εκχωρηθεί στην αρμοδιότητα του υπουργείου Δημόσιας Τάξης.

Κι αν, αντ΄ αυτού, αποφασίζαμε να δοκιμάσουμε τη συνταγή της δημοκρατικής διακυβέρνησης των πανεπιστημίων; Αν οι πρυτανικές εκλογές έπαυαν να είναι πεδίο συναλλαγής με την κομματική καμαρίλα και τους πολιτευόμενους φοιτητοπατέρες; Αν η διεύθυνση των ακαδημαϊκών πραγμάτων γινόταν διαφανής, ανοιχτή διαδικασία, αντί να είναι ένα υπόγειο αλισβερίσι εξουσίας, χρήματος και κομματικής επιρροής; Κι αν η αντιπροσωπευτική δημοκρατία και τα όργανά της, νεκρά από 30ετίας, αναβίωναν στον φοιτητικό χώρο, ώστε να συντάσσεται και πάλι, δημοκρατικά, η φοιτητική εκπροσώπηση; Θα ήταν τότε ευκολότερο ή δυσκολότερο να αντιμετωπιστεί και η βία (αν είχε ακόμη έδαφος εκδήλωσης) των μειοψηφιών;

Οι φοιτητές δικαιούνται να ονειρεύονται έναν κόσμο όπου η εργασιακή και ασφαλιστική σιγουριά μπορεί να συνδυάζεται με υψηλή απόδοση, έλεγχο και λογοδοσία