Γιατροί συμμετείχαν ενεργά στα βασανιστήρια της CΙΑ

Ιατρικό προσωπικό αναμείχθηκε ενεργά στα βασανιστήρια στα οποία υπέβαλε η CΙΑ ύποπτους για τρομοκρατία, κατά την ανάκρισή τους σε τρίτες χώρες. Η συμμετοχή ιατρών και άλλων επιστημόνων σε τέτοιου είδους ανακρίσεις αποτελεί «τεράστια παραβίαση της ιατρικής ηθικής», αναφέρεται σε έκθεση της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού η οποία κρατήθηκε επί πολύ καιρό μυστική.
Λαμβάνοντας υπ΄ όψιν καταθέσεις 14 φυλακισμένων που κατηγορήθηκαν ως μέλη της Αλ Κάιντα και μεταφέρθηκαν στις στρατιωτικές φυλακές του Γκουαντάναμο στα τέλη του 2006, οι ερευνητές του Ερυθρού Σταυρού κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι γιατροί ήταν παρόντες την ώρα που οι φύλακες υπέβαλλαν τους κρατουμένους σε πνιγμό με καταιονισμό ύδατος (waterboarding), κυρίως για να εξασφαλίσουν ότι δεν πρόκειται να πνιγούν πραγματικά.

Ειδικοί του τομέα της υγείας ήταν παρόντες και όταν οι φύλακες έκλειναν τους κρατουμένους σε μικρά κουτιά, τους κρεμούσαν από το ταβάνι, τους κρατούσαν μέσα σε παγωμένα κελιά και όταν τους χτυπούσαν επανειλημμένα στους τοίχους, αναφέρεται στην έκθεση.

Οι πρακτικές
Η διευκόλυνση αυτών των πρακτικών, τις οποίες ο Ερυθρός Σταυρός περιγράφει ως βασανιστήρια, αποτελεί παραβίαση κάθε ιατρικής ηθικής ακόμα και εάν η πρόθεση των γιατρών ήταν φαινομενικά να προλάβουν ώστε οι κρατούμενοι να μη χάσουν την ζωή τους ή πάθουν κάποια μόνιμη βλάβη, λένε οι ερευνητές. Όπως αναφέρουν στην έκθεση, ο ρόλος του ιατρικού προσωπικού ήταν κυρίως να υποστηρίζουν τους ανακριτές και όχι να προστατεύουν τους κρατουμένους. Δεν διευκρινίζεται εάν μεταξύ του ιατρικού προσωπικού στις ανακρίσεις της CΙΑ ήταν μόνο γιατροί ή και άλλες ειδικότητες.

Στη 40σέλιδη έκθεση ο διεθνής οργανισμός καταδικάζει το πρόγραμμα της CΙΑ όχι μόνο για τη χρήση βασανιστηρίων και άλλων σκληρών πρακτικών, αλλά και επειδή δεν δίνει στους κρατουμένους το δικαίωμα επικοινωνίας, ούτε ειδοποιεί τις κυβερνήσεις των χωρών τους και τις οικογένειές τους, όπως απαιτεί η διεθνής νομοθεσία.

«Όλες οι συνθήκες της κράτησης των 14 υπόπτων οδηγούν στο συμπέρασμα ότι αναλογούν σε μια αυθαίρετη στέρηση ελευθερίας και αναγκαστικής εξαφάνισης, σε παραβίαση των διεθνών κανόνων», αναφέρεται στην έρευνα η οποία δόθηκε στη CΙΑ τον Φεβρουάριο του 2007 από τον γενικό σύμβουλο του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Τζον Ρίτζο.


«Επιβεβαίωση των χειρότερων φόβων μας»

ΤΗΝ ΕΚΘΕΣΗτην οποία συνέταξε ο Ερυθρός Σταυρός το 2007 βρήκε ο δημοσιογράφος Μαρκ Ντάνερ, ο οποίος έχει γράψει εκτενώς για το θέμα των βασανιστηρίων και τη δημοσίευσε σε ένα άρθρο για το ένθετο με τα βιβλία των «Νew Υork Τimes». Ο Διεθνής Ερυθρός Σταυρός, που είναι η σημαντική ανεξάρτητη οργάνωση για τον έλεγχο των συνθηκών κράτησης σε όλο τον κόσμο, κρατά πάντα εμπιστευτικές τις αναφορές προς τις κυβερνήσεις προκειμένου να πείθει αξιωματούχους να παρέχουν πρόσβαση στις φυλακές. Γι΄ αυτό και εκπρόσωπος του Ερυθρού Σταυρού αντέδρασε στη δημοσιοποίησή της.

Ο Μάξουελ Γκρεγκ Μπλος, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο του Τζόρτζταουν, ο οποίος είναι και ψυχίατρος, αποκάλεσε τα ευρήματα της έκθεσης «ιδιαίτερα ανησυχητική επιβεβαίωση των χειρότερων φόβων μας για την ανάμειξη επαγγελματιών της ιατρικής στη διεύθυνση και τη ρύθμιση βασανιστηρίων και σκληρής μεταχείρισης». Ο Μπλος, ο οποίος έχει ασχοληθεί ιδιαίτερα με το θέμα των βασανισμών, πιστεύει ότι η παρουσία γιατρών μπορεί να έχει εμποδίσει την θανάτωση των κρατουμένων από τη CΙΑ αλλά δεν δικαιολογεί την ανάμειξή τους. «Ακριβώς το ίδιο επιχείρημα άκουγα από τη δικτατορία της Ουρουγουάης», παρατηρεί, «οι αξιωματούχοι της οποίας έλεγαν ότι οι γιατροί εμπόδιζαν πολλούς θανάτους στη διάρκεια των βασανιστηρίων».