Κόψτε τα χρυσά συμβόλαια των μάνατζερ

Η μείωση στους μισθούς, τις αποζημιώσεις και τα μπόνους των «χρυσών παιδιών» των επιχειρήσεων μπορεί να είναι ο μόνος τρόπος για να σωθεί η οικονομία. Όταν τα «χρυσά παιδιά» των επιχειρήσεων έχουν το ελεύθερο να λαμβάνουν όσα χρήματα θέλουν, πλήττεται η εμπιστοσύνη των επενδυτών που δίνουν τα κεφάλαιά τους στις εταιρείες αυτές για να χρηματοδοτήσουν το επενδυτικό τους πρόγραμμα.

Όλο και περισσότερες είναι οι φωνές εκείνες που ζητούν να μπει φρένο στις υπερβολικές, όπως τις χαρακτηρίζουν, αποζημιώσεις των μάνατζερ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η περίπτωση των μπόνους των «χρυσών παιδιών» της αμερικανικής ασφαλιστικής εταιρείας Αmerican Ιnternational Group (ΑΙG) που προκάλεσαν θύελλα αντιδράσεων στις ΗΠΑ. Η ΑΙG έχει δεχτεί δεκάδες δισ. δολάρια σε κρατική βοήθεια- ουσιαστικά χρήματα των φορολογουμένων- για να επιβιώσει.

Οι μάνατζερ υποστηρίζουν πως αν μειωθούν οι αμοιβές τους, τα καλύτερα «μυαλά» θα αναζητήσουν αλλού δουλειά και ότι τα οικονομικά αποτελέσματα και οι τιμές των μετοχών των εταιρειών θα μειωθούν. Όμως η μείωση στις αποδοχές των «χρυσών παιδιών» φαίνεται ότι αυτό το διάστημα είναι ο μόνος τρόπος για να σωθεί ο καπιταλισμός και η οικονομία που διέρχεται τη μεγαλύτερη μεταπολεμική κρίση.

Η συμφωνία επενδυτών και μάνατζερ
Η εξήγηση για την άποψη αυτή είναι απλή: οι χρηματιστηριακές αγορές στις οποίες επενδύονται ασύλληπτα ποσά (μόνο στις ΗΠΑ 9,9 τρισ. δολάρια) λειτουργούν βασιζόμενες στην αρχή της εμπιστοσύνης. Η συμφωνία μεταξύ επενδυτών και μάνατζερ είναι η εξής: οι επενδυτές προσφέρουν τα χρήματά τους σε μια επιχείρηση- χωρίς να απαιτούν τόκο ή άμεση επιστροφή του κεφαλαίου τους- και σε αντάλλαγμα ζητούν μερίδιο από τα κέρδη της εταιρείας. Οι επενδυτές τοποθετούν τα χρήματα που έχουν κερδίσει με κόπο- συχνά ακόμη και τις οικονομίες τους για τη σύνταξη- επειδή πιστεύουν πως η αξία των μετοχών μιας εταιρείας θα αυξηθεί.

Οι επενδυτές πίστευαν ότι οι μάνατζερ των εταιρειών θα χρησιμοποιούσαν τα χρήματα αυτά για την παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών που θα πωλούνταν με κέρδος. Όσο η εταιρεία θα γινόταν πιο κερδοφόρος τόσο περισσότερο θα αυξανόταν και η αξία των μετοχών που είχαν αγοράσει οι επενδυτές αυτοί. Το σύστημα αυτό όμως δουλεύει μόνο όταν τα «χρυσά παιδιά» των εταιρειών χρησιμοποιούν τα κεφάλαια της εταιρείας με σωστό τρόπο. Και τις προηγούμενες δύο δεκαετίες οι μάνατζερ προτίμησαν να βάζουν στην τσέπη όλο και μεγαλύτερο ποσοστό από τα κέρδη.

Όπως δείχνει μελέτη του καθηγητή του Χάρβαρντ, Lucian Βebchuk, οι αποδοχές των μεγαλύτερων μάνατζερ στις ΗΠΑ σχεδόν διπλασιάστηκαν μέσα σε μια δεκαετία και ανέρχονται πλέον στο 9% των κερδών της εταιρείας. Στον υπολογισμό αυτό, μάλιστα, δεν περιλαμβάνονται τα εκατομμύρια δολάρια τα οποία πληρώνουν οι εταιρείες στους μάνατζερ για τα συνταξιοδοτικά τους προγράμματα.

Μεγάλωσε το χάσμα στις αποδοχές
Παράλληλα, μεγαλώνει συνεχώς το χάσμα μεταξύ των αποδοχών του διευθύνοντος συμβούλου και του μέσου εργαζομένου της ίδιας επιχείρησης. Εκεί που οι διευθύνοντες σύμβουλοι κέρδιζαν 50 φορές περισσότερα χρήματα από τον μέσο εργαζόμενο, τώρα κερδίζουν 350 φορές περισσότερα!

Ξέρετε γιατί έχει σημασία το πόσο μεγάλο είναι αυτό το χάσμα; Επειδή οι εργαζόμενοι αυτοί ανοίγουν τις πόρτες της επιχείρησης, απαντούν στα τηλέφωνα, κατασκευάζουν τα προϊόντα και εξυπηρετούν τους πελάτες. Όταν οι εργαζόμενοι είναι ικανοποιημένοι, εξυπηρετούν καλύτερα την πελατεία της επιχείρησης. Και όταν βλέπουν τους ασύλληπτους μισθούς των μάνατζερ και διαπιστώνουν πως η εταιρεία θεωρεί ότι ο διευθύνων σύμβουλος αξίζει όσο 350 από αυτούς, χάνουν το ηθικό τους και παράγουν λιγότερο.

Το ηθικό των εργαζομένων είναι πεσμένο και εξαιτίας του γεγονότος ότι «χρυσά παιδιά» εταιρειών αρκετές φορές μετέφεραν θέσεις εργασίας σε τρίτες χώρες για μείωση του κόστους και μείωσαν τα συνταξιοδοτικά δικαιώματα αρκετών υφισταμένων τους. Και όμως οι μάνατζερ αυτοί, όπως κορυφαία στελέχη της Lehman Βros, έλαβαν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια σε μισθούς και μετοχές την ώρα που οι εταιρείες τους παρέπαιαν.

Αν οι επενδυτές νιώσουν ότι δεν μπορούν να εμπιστεύονται τους μάνατζερ για να αξιοποιήσουν τα χρήματά τους προς όφελός τους, θα αλλάξουν στάση. Αντί να επενδύουν σε μετοχές, θα προτιμήσουν τα κρατικά ομόλογα στα οποία οι αποδόσεις είναι προκαθορισμένες.

Τις προηγούμενες δύο εβδομάδες, σύμφωνα με το Ιnvestment Company Ιnstitute που ειδικεύεται σε επενδύσεις αμοιβαίων κεφαλαίων, επενδυτές απέσυραν 22,3 δισ. δολάρια από μετοχές και τοποθέτησαν 6,5 δισ. δολάρια σε κρατικά ομόλογα.

Σκεφτείτε τι θα γινόταν αν οι επενδυτές ζητούσαν τόκους για τα 9,9 τρισ. δολάρια που έχουν επενδυθεί στο αμερικανικό χρηματιστήριο, αλλά και αν απέσυραν τα χρήματα αυτά από τις κεφαλαιαγορές και τα τοποθετούσαν σε ομόλογα. Αυτό είναι το κόστος της απώλειας εμπιστοσύνης.

Τ έτοιου ύψους αποδοχές δεν είναι συνετή χρήση των περιουσιακών στοιχείων της εταιρείας. Είναι κλοπή