[ Πρόσωπα ] Φωνές ελευθερίας

Η Κουβανή μπλόγκερ Γιοάνι Σάντσες χρησιμοποίησε την Μπιενάλε της Αβάνας για να διαμαρτυρηθεί κατά της λογοκρισίας στη χώρα της. «Ας πάψουμε πια να ζητάμε την άδεια για να χρησιμοποιήσουμε το Ίντερνετ», φώναξε ανεβαίνοντας στο βήμα.

Η Σάντσες είναι 33 χρονών και πέρυσι το «Τime» την περιέλαβε στα 100 πρόσωπα με τη μεγαλύτερη επιρροή στον κόσμο. Αυτό που κάνει είναι πολύ δύσκολο και επικίνδυνο. Είναι μπλόγκερ στην Κούβα, τη χώρα με τον χειρότερο βαθμό στην ελευθερία της έκφρασης στο Ίντερνετ, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της αμερικανικής Μη Κυβερνητικής Οργάνωσης Freedom Ηouse που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα. (Οι άλλες «ανελεύθερες» χώρες είναι η Κίνα, η οποία έχει «το πιο εξελιγμένο σύστημα λογοκρισίας του Ίντερνετ», το Ιράν και η Τυνησία, ενώ «εν μέρει ελεύθερες» είναι η Αίγυπτος, η Ινδία, η Γεωργία, η Κένυα, η Μαλαισία, η Ρωσία και η Τουρκία.)

Από τον Απρίλιο του 2007 που άρχισε να γράφει το μπλογκ της, η Γιοάνι έχει γίνει αγκάθι στο πλευρό του καθεστώτος. Καθώς οι Κουβανοί δεν έχουν ελεύθερη πρόσβαση στο Δίκτυο, γράφει τα κείμενά της λαθραία στα Ίντερνετ καφέ της Αβάνας προσποιούμενη την τουρίστρια. Το βράδυ της Κυριακής ήταν στο καλλιτεχνικό δρώμενο που διοργάνωσε η Κουβανή καλλιτέχνις Τάνια Μπρουγκέρα στη διεθνή Δέκατη Μπιενάλε της Αβάνας. Ανέβηκε στο βήμα και φώναξε: «Ας πάψουμε πια να ζητάμε την άδεια για να χρησιμοποιήσουμε το Ίντερνετ». Δύο ηθοποιοί, ντυμένοι με στολές του υπουργείου Εσωτερικών της έβαλαν στον ώμο ένα λευκό περιστέρι. «Ελευθερία, ελευθερία», άρχισε να φωνάζει κάποιος και πολλά «μπράβο» ακούστηκαν από το πλήθος.

Μετά τη Γιοάνι, ανέβηκαν κι άλλοι στο βήμα (οποιοσδήποτε μπορούσε, είχε πει η Τάνια Μπρουγκέρα) και το καλλιτεχνικό δρώμενο συνεχίστηκε- παρέπεμπε στην περίφημη ομιλία για τη νίκη της Επανάστασης, την οποία είχε εκφωνήσει ο Φιντέλ Κάστρο στις 8 Ιανουαρίου 1959 και στη διάρκειά της ένα λευκό περιστέρι είχε καθήσει στον ώμο του. Δεν είναι σαφές πώς τελείωσε ούτε οι συνέπειες που πιθανόν θα υπάρξουν για την Μπρουγκέρα και αυτούς που ανέβηκαν στο βήμα. Σύμφωνα με το ον-λάιν εβδομαδιαίο περιοδικό «Cuba Εncuentro» που έχει την έδρα του στη Μαδρίτη, ένας τεχνικός του ήχου έκλεισε κάποια στιγμή το μικρόφωνο δίνοντας τέλος στο δρώμενο, ενδεχομένως όμως η βραδιά να είχε τελειώσει ήδη, αφού στο βήμα είχε ανέβει η ίδια η Τάνια και είχε χαιρετίσει το κοινό με ένα «Ευχαριστώ, κουβανικέ λαέ». Το βίντεο με το συμβάν έκανε γρήγορα τον γύρο του κόσμου μέσω του Υoutube. Και η Γιοάνι έγραψε στο μπλογκ της: «Μπροστά στις κάμερες της εθνικής τηλεόρασης, υπό την προστασία των ξένων τουριστών που είχαν έρθει για να δουν τη Δέκατη Μπιενάλε, ακούστηκαν φωνές ελευθερίας, δημοκρατίας, υπήρξε μια ανοικτή πρόκληση προς τις κουβανικές αρχές. Ένας εικοσάρης μου εξομολογήθηκε ότι ουδέποτε είχε αισθανθεί τόσο ελεύθερος».