[ Πρόσωπα ] Μια έμπρακτη συγγνώμη

Πριν από τρία χρόνια, ο Κούρδος δημοσιογράφος Μπερζάν Μποτί έγραψε ένα άρθρο για τη γενοκτονία των Ασσυρίων και την ντροπή του που κληρονόμησε γη αρπαγμένη από τους ανθρώπους αυτούς. Τον Μάιο θα επιστρέψει αυτές τις ιδιοκτησίες του.

Το άρθρο είχε δημοσιευτεί σε μια κουρδική ιστοσελίδα, τη Νasname. com. Ο Μποτί ήταν από τους πρώτους Τούρκους πολίτες που μίλησαν δημόσια για τους Ασσυρίους που σφαγιάσθηκαν το 1915 μαζί με τους Αρμενίους και γι΄ αυτούς που κατάφεραν να επιζήσουν δηλώνοντας Κούρδοι και μουσουλμάνοι. Ακολούθησε ένα δεύτερο άρθρο του, στο οποίο έγραφε για την ντροπή του που κληρονόμησε κτήματα Ασσυρίων τα οποία δόθηκαν στους Κούρδους που συμμετείχαν στη σφαγή. Και πρότεινε να τα επιστρέψει!

Μια συζήτηση άρχισε τότε ανάμεσα στον Μποτί και τον Σαμπρί Ατμάν, τον ασσυριακής καταγωγής Τούρκο πολιτικό πρόσφυγα στην Ευρώπη, ο οποίος δίνει διαλέξεις κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την τύχη των λιγοστών Ασσυρίων που ζουν ακόμη στην Τουρκία. Η συζήτηση διήρκεσε δύο χρόνια.

Πώς θα μπορούσαν άραγε να αποδοθούν τα κλεμμένα ακίνητα; Το ερευνητικό κέντρο Seyfo («γενοκτονία» στα αραμαϊκά), που έχει ιδρύσει ο Ατμάν, δεν μπορεί, σύμφωνα με τον τουρκικό νόμο, να έχει περιουσία στην Τουρκία. Ο αποδέκτης των περιουσιών πρέπει να έχει την τουρκική υπηκοότητα. Έτσι ο Ατμάν βγήκε μπροστά. Πριν από πέντε μήνες, ο Μποτί δώρισε σ΄ αυτόν, με συμβολαιογραφική πράξη, το μερίδιό του από την κληρονομιά, ένα σπίτι και κτήματα σ΄ ένα χωριό της επαρχίας Σιίρτ. Η επίσημη παράδοση θα γίνει τον Μάιο, στη διάρκεια τελετής στο Σουηδικό Κοινοβούλιο. «Οι σκληροπυρηνικοί Τούρκοι θα μου επιτεθούν», λέει ο Ατμάν. «Όμως αυτό δεν είναι τίποτε μπροστά στα προβλήματα που θα αντιμετωπίσει ο Μπερζάν Μποτί στην Τουρκία. Αυτός ο άνθρωπος έχει εξαιρετικό θάρρος».

Ο Μποτί ζει στη Μερσίνη, πολύ μακριά από το Κουρδιστάν όπου γεννήθηκε. Γόνος μιας μεγάλης κουρδικής οικογένειας, στρατευμένος από πολύ νέος στην κουρδική υπόθεση, καταδικασμένος σε 11 χρόνια φυλακή και θύμα βασανιστηρίων, παραμένει στα 40 του δύσπιστος έναντι όλων των κομμάτων της χώρας του- «από τους ψευτοσοσιαλιστές ώς τους ισλαμιστές»- και πιστός στα ιδανικά της Αριστεράς, στην αθεΐα του, στην κατηγορηματική αντίθεσή του στις αιματηρές μεθόδους του ΡΚΚ και, κυρίως, στο καθήκον του να πει την αλήθεια για το παρελθόν. «Από τότε που οι γέροι του χωριού μου μού αφηγήθηκαν τις σφαγές στις οποίες είχαν συμμετάσχει», λέει ο Μποτί στο γαλλικό «Νουβέλ Ομπσερβατέρ», «δεν μπορώ να απαλλαγώ από την ντροπή και τις ενοχές. Κάθε φορά που συναντώ έναν Αρμένιο ή έναν Ασσύριο, του ζητάω συγγνώμη. Όμως δεν είναι αρκετό. Πρέπει να επιστρέψουμε ό,τι τους εκλάπη, με την ελπίδα ότι οι απόγονοί τους θα θελήσουν να επιστρέψουν ανάμεσά μας. Θέλω ελευθερία και δικαιοσύνη για όλους, ώστε να μπορέσουμε να ζήσουμε και πάλι μαζί».