Επιστήμονες φωτίζουν τα «σημεία του Θεού» στον ανθρώπινο εγκέφαλο

Επιστήμονες εντόπισαν τα τμήματα εκείνα του εγκεφάλου που ελέγχουν τη θρησκευτική πίστη. Η έρευνά τους αποδεικνύει ότι η πίστη είναι ιδιαίτερα ισχυρή δύναμη στην εξελικτική διαδικασία καθώς βοηθά στην επιβίωση του είδους.

Η πίστη στο Θεό είναι πολύ βαθιά ενσωματωμένη στον ανθρώπινο εγκέφαλο, ο οποίος έχει προγραμματιστεί να νοιώθει το θρησκευτικό συναίσθημα και να βιώνει θρησκευτικές εμπειρίες. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε επιστημονική μελέτη που είχε ως στόχο να εξηγήσει γιατί η θρησκευτικότητα εμφανίζεται ανά τους αιώνες, σε όλους τους πολιτισμούς και σε κάθε σημείο της γης.

Οι επιστήμονες έψαχναν για το περίφημο «σημείο του Θεού» στον εγκέφαλο –μια περιοχή που υπέθεταν ότι ελέγχει το θρησκευτικό συναίσθημα. Για να ανακαλύψουν ότι δεν είναι μια αλλά πάρα πολλές οι περιοχές του εγκεφάλου που σχηματίζουν τις βιολογικές βάσεις για τη θρησκευτική πίστη. Επιπλέον, ότι το θρησκευτικό συναίσθημα εντοπίζεται ενσωματωμένο σε περιοχές του εγκεφάλου που χρησιμοποιούμε καθημερινά, σε μια σειρά από πολύ απλές δραστηριότητες.

Όπως αναφέρει σημερινό δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας «The Independent», η νέα επιστημονική μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος εξελίχθηκε έτσι ώστε να είναι ευαίσθητος σε κάθε είδους πίστη που πιθανόν ενισχύει τις πιθανότητες επιβίωσης του είδους. Κι αυτό ίσως εξηγεί γιατί η πίστη στο Θεό και γενικότερα στο υπερφυσικό είναι τόσο διαδεδομένη στην εξελικτική ιστορία του ανθρώπου.

«Η θρησκευτική πίστη και συμπεριφορά είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά γνωρίσματα του ανθρώπινου είδους και εντοπίζεται σε κάθε πολιτισμό, χωρίς να υπάρχει κάτι αντίστοιχο σε άλλα είδη του ζωικού βασιλείου», εξηγεί στον Independent ο καθηγητής Jordan Grafman, από το αμερικανικό Ινστιτούτο Νευρολογικών Διαταραχών, που βρίσκεται στη Βηθεσδά, κοντά στην Ουάσινγκτον. «Τα αποτελέσματα των ερευνών μας είναι μοναδικά καθώς καταδεικνύουν ότι συγκεκριμένα στοιχεία της θρησκευτικής πίστης επεξεργάζονται από πολύ γνωστά εγκεφαλικά δίκτυα και στηρίζουν τις σύγχρονες ψυχολογικές θεωρίες που εντάσσουντη θρησκευτική πίστη στις γνωστικές διαδικασίες που ο άνθρωπος υιοθέτησε εξελικτικά, με στόχο δηλαδή την επιβίωση του είδους.

Η πρόσφατη αυτή μελέτη δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Science». Στη διάρκειά της, εθελοντές συμμετείχαν σε ανάλυση της εγκεφαλικής τους λειτουργίας μέσω προηγμένων τεχνικών μαγνητικής απεικόνισης, οι οποίες μπορούν και αναγνωρίζουν τις πιο δραστήριες περιοχές του εγκεφάλου.

Αυτό που ανακάλυψαν οι ερευνητές είναι ότι οι άνθρωποι διαφορετικών θρησκευτικών πεποιθήσεων, όπως επίσης και οι άθεοι, χρησιμοποιούν τα ίδια ηλεκτρικά κυκλώματα του εγκεφάλου τους, όταν καλούνται να λύσουν έναν γρίφο ή να απαντήσουν σε ένα ερώτημα περί ηθικής. Πρόκειται για τα ίδια ηλεκτρικά κυκλώματα του εγκεφάλου που χρησιμοποιούν ιδιαίτερα θρησκόληπτοι άνθρωποι όταν διαχειρίζονται ζητήματα σχετικά με το Θεό.

Η έρευνα έδειξε ότι είναι διάφορες οι περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη θρησκευτική πίστη: μία εντοπίζεται στους μετωπικούς λοβούς του εγκεφαλικού φλοιού (μια περιοχή που εξελίχθηκε σχετικά πρόσφατα και υπάρχει μόνο στον ανθρώπινο εγκέφαλο) και σε περιοχές άλλες, πιο αρχαίες, εξελικτικά, που βρίσκονται βαθύτερα μέσα στον ανθρώπινο εγκέφαλο όπως επίσης στον εγκέφαλο πιθήκων και άλλων πρωτευόντων θηλαστικών.

«Δεν υπάρχει τίποτα μοναδικό σχετικά με τη θρησκευτική πίστη σε αυτές της εγκεφαλικές δομές», εξηγεί ο καθηγητής Grafman. «Η θρησκευτικότητα δεν πηγάζει από κάποιο συγκεκριμένο σημείο του εγκεφάλου, από κάποιο «σημείο του Θεού», αντίθετα εντοπίζεται ενσωματωμένη σε μια πολύ μεγάλη γκάμα συστημάτων που σχετίζονται με την πίστη, βρίσκονται σε πολλές περιοχές του εγκεφάλου τις οποίες χρησιμοποιούμε καθημερινά».