Φαινόμενα

Ο φασισμός της συγκίνησης
Της Πόπης Διαμαντάκου diaman@dolnet.gr ,

Δύο περιπτώσεις γυναικών που ανέδειξαν τα βρετανικά μίντια ξεμπροστιάζουν, η κάθε μία με τον τρόπο της, τις ψευτοαξίες του τηλεπολιτισμού
Η μία- Τσέρι Μπαρνέλ – νεαρή, όμορφη και ταλαντούχα παρουσιάστρια παιδικής εκπομπής στη βρετανική τηλεόραση, έχει ένα χέρι. Το γεγονός προκάλεσε θύελλα διαμαρτυριών από γονείς, γιατί «τρομάζουν τα παιδιά τους» λέει.

Η άλλη, επίσης νέα και ωραία,-Τζέιντ Γκούντιέγινε φίρμα παίρνοντας μέρος σε μπιγκμπραδερικό ριάλιτι, παντρεύτηκε ζάπλουτο σε γάμο που μεταδόθηκε από την τηλεόραση και ξαναπήρε μέρος σε ριάλιτι- προφανώς παθολογικά εξαρτημένη από τη δημοσιότητα. Κατά την εξέλιξη του δεύτερου ριάλιτι έμαθε ότι έχει καρκίνο και αποφάσισε να βάλει κάμερες στο σπίτι της και να κάνει ριάλιτι την ασθένειά της, πουλώντας κάθε λεπτό θεραπείας και οτιδήποτε της συμβεί μέχρι και τον θάνατό της. Το κάνει, δήλωσε, για τα παιδιά της, για να τους αφήσει χρήματα.

Αναμφισβήτητα η δεύτερη γυναίκα γνωρίζει πολύ καλά πως θα μοσχοπουληθεί η τραγωδία της, ότι θα καταναλωθεί το ριάλιτι της ασθένειάς της σαν φρέσκο κουλουράκι. Δημιούργημα της δημοσιότητας και η ίδια, έχει απόλυτη συναίσθηση του κυνισμού της αγοράς. Γνωρίζει ότι το τηλεοπτικό κοινό έχει εθιστεί να αγοράζει «φρέσκια σάρκα», να καταναλώνει συγκίνηση. Και εκεί εξαντλείται η «ανθρωπιά» του.

Για να είμαστε ακριβείς, πρόκειται για ανομολόγητη ηδονή της βαρβαρότητας, για κανιβαλισμό. Απόδειξη, η περίπτωση της νεαρής παρουσιάστριας που δεν «πούλησε» την αναπηρία της σε ριάλιτι, απλώς άσκησε το δημοκρατικό της δικαίωμα στην εργασία, με την ισοτιμία που της διασφαλίζουν οι νόμοι και με βάση τις γνώσεις και το ταλέντο της. Αλλά αυτό το δημοκρατικό αυτονόητο έγινε αφορμή για να αποκαλυφθεί η υποκρισία των πολύ τηλεοπτικών κοινωνιών μας, οι οποίες καταπίνουν τόνους τηλεσυγκίνησης καθοδηγούμενες από τις ριαλιτζούδες (κάθε τηλεόραση έχει τις Τατιανοδρούζες της), καταβροχθίζουν προσωπικά δράματα και ανθρώπινες τραγωδίες παραμένοντας βαθύτατα συντηρητικές και, το χειρότερο, επιστρέφοντας στις εποχές της βαρβαρότητας.

Το επιχείρημα των Βρετανών «νοικοκυραίων» κατά της παρουσιάστριας με αναπηρία Τσέρι Μπαρνέλ, ότι δηλαδή «φοβίζει τα παιδιά», επιβεβαιώνει ένα ακόμη ανατριχιαστικό χαρακτηριστικό των ακροσυντηρητικών κοινωνιών: ότι για κάθε βαρβαρότητα προβάλλονται ως άλλοθι τα παιδιά. Για να μεγαλώσουν τα παιδιά της Αμερικής σε έναν ειρηνικό κόσμο συνέτριψε το Ιράκ ο Μπους.

Τα παιδιά της επικαλείται και η νεαρή Βρετανή Τζέιντ Γκούντι που θα πουλήσει το θέαμα του εαυτού της καθώς θα τον διαλύει ο καρκίνος, για να τον καταναλώσουν οι αγοραστές της συγκίνησης και εκείνοι που απολαμβάνουν τη δυστυχία των άλλων για να αισθανθούν τυχεροί. Θα τους εξασφαλίσει χρήματα για τις σπουδές τους. Αλλά τι να τις κάνουν σε μια κοινωνία όπου δεν θα υπάρχει ο σεβασμός στην ανθρώπινη ζωή, στις ανθρώπινες αξίες, ο σεβασμός στην ιδιωτική ζωή, στον ίδιο τον θάνατο και η μητέρα τους θα έχει συμβάλει σε όλο αυτό; Τα παιδιά της επικαλέστηκε και εγχώρια νεόκοπη ριαλιτζού, λέγοντας ότι αποδέχθηκε να παρουσιάζει μια τέτοια εκπομπή για να είναι κοντά τους. Τελικώς πίσω από τα παιδιά κρύβεται ο πιο χυδαίος ναρκισσισμός των ενηλίκων.

Το χειρότερο είναι ότι οι δύο περιπτώσεις, που έχουν προκαλέσει πλήθος συζητήσεων στα βρετανικά (και πλέον στα παγκόσμια) μίντια, επιβεβαιώνουν μέσα από τον συνδυασμό τους ότι οι κοινωνίες μας, βουλιαγμένες στην αφασία της κανιβαλικής τηλεηδονοβλεψίας, εμφανίζουν ανησυχητικά σημάδια ενός φασισμού, όχι της γνώμης πλέον, αλλά της συγκίνησης.


Η αξιοπρέπεια, το μεγαλύτερο ελάττωμα

Αυτή αποτελεί το πανίσχυρο οξύ στο οποίο διαλύονται συνείδηση και αξιοπρέπεια, σεβασμός και δημοκρατικές αξίες. Οποιασδήποτε ψευτοσυγκίνηση. Αυτή που υποτίθεται προκαλεί μια γυναίκα που γδύνεται για να πει τον καιρό, αυτή που προκαλεί σοκάροντας ένας σύζυγος που ομολογεί on camera για να τσεπώσει παραδάκι ότι σκέφτεται άλλη γυναίκα όταν κάνει έρωτα στη δική του, αυτή που προκαλεί η άγρια δολοφονία ενός ηθοποιού πασπαλισμένη με τα καρυκεύματα της ιδιωτικής του και δη ερωτικής ζωής.

Γι΄ αυτό και οι Βρετανοί «νοικοκυραίοι» είναι έτοιμοι να αγοράσουν συγκίνηση από την καρκινοπαθή σταρ των ριάλιτι, αλλά δεν ανέχονται τη θέα μιας νεαρής, όμορφης γυναίκας με αναπηρία που δεν πουλάει την αξιοπρέπειά της. Στις κοινωνίες της συγκίνησης η αξιοπρέπεια αποτελεί κατάπτυστο ελάττωμα.