Ο μαγικός ρεαλισμός των «Πνευμάτων» στη σκηνή

Ένα από τα σπουδαιότερα έργα της λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας, «Το σπίτι των Πνευμάτων», το μυθιστόρημα που καθιέρωσε ως συγγραφέα την Ιζαμπέλ Αλιέντε κι έγινε παγκόσμια εκδοτική επιτυχία, προστέθηκε στα θεατρικά δρώμενα της Νέας Υόρκης για μία ακόμη φορά.

Αυτή όμως η παραγωγή είναι ξεχωριστή κυρίως για τρεις λόγους. Είναι μια ευφάνταστη προσέγγιση- παρουσίαση, διαρκεί μόλις δύο ώρες και, το σημαντικότερο, οι διάλογοι είναι στα ισπανικά- για πρώτη φορά (με ταυτόχρονη αγγλόφωνη μετάφραση). Το τόλμημα ανέλαβε το Repertorio Εspanol που επί 40 χρόνια με συνέπεια ανεβάζει διασκευασμένα μυθιστορήματα από τη Λατινική Αμερική τιμώντας συγγραφείς όπως ο Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες ή ο Μάριο Βάργκας Λιόσα.

Τη μεταφορά στο θεατρικό σανίδι ανέλαβαν ο σκηνοθέτης Χοσέ Ζάγιας και η θεατρική συγγραφέας Καριδάδ Σβιτς. Θα μπορούσαν οι δυο τους να καταπιαστούν με ένα από τα έργα, με μια πολυπρόσωπη δυναστεία στο επίκεντρο της ιστορίας, του Ο΄Νιλ ή του Τσέχωφ. Όμως το ζητούμενό τους ήταν οι γυναίκες, για τον σκηνοθέτη, που σε ανάλογα έργα των Ο΄Νιλ και Τσέχωφ είναι στη σκιά των ανδρών.

Στο «Σπίτι των Πνευμάτων» κυριαρχεί η φιγούρα της Άλμπα Τρουέμπα, της εγγονής του pater familias δυνάστη γαιοκτήμονα Εστέμπαν Τρουέμπα, η οποία αφηγείται την ιστορία της ζωής της και της οικογένειάς της κατ΄ επέκτασιν στο κελί των βασανιστηρίων όπου κρατείται ύστερα από στρατιωτικό πραξικόπημα που στήριξαν και μέλη της οικογένειάς της.

Η συγγραφέας είναι ιδιαίτερα χαρούμενη για τη φρέσκια θεατρική μεταφορά του έργου της. Διότι «σε αγγλόφωνες παραγωγές στη δεκαετία του ΄90, στην Αγγλία, το έργο έφτασε να είναι παράσταση διάρκειας επτά ωρών που ολοκληρωνόταν σε δύο βραδιές».

Το χαρακτηρίζει δε «μαγικό ρεαλισμό»- πώς αλλιώς να χαρακτηρίσει κάποιος ένα έργο στο οποίο ο πρωταγωνιστής «μαζεύει» στα γεράματά του, ενώ υπάρχουν επίσης σκύλος σε μέγεθος αλόγου, διάφορα αντικείμενα που αιωρούνται και μυρμήγκια που συνεννοούνται σε ανθρώπινη γλώσσα- κι ακόμη είναι ικανοποιημένη διότι είναι μια παράσταση με «κανονική» διάρκεια. «Νομίζω πως η απόδοση του μαγικού ρεαλισμού στη θεατρική σκηνή πολύ εύκολα μπορεί να μετατραπεί σε νούμερο με μαγικά το οποίο εν τέλει να είναι κακόγουστο» λέει η Αλιέντε. «Σημασία δεν έχει να μεταφέρεις πιστά το μυθιστόρημα στη θεατρική σκηνή. Αλλά να εντοπίσεις τα κυρίαρχα νοήματα, τις ιδέες και το πνεύμα του βιβλίου δημιουργώντας εκ βάθρων κάτι νέο». Αυτό ακριβώς φαίνεται πως έκαναν θεατρικός συγγραφέας και σκηνοθέτης.