Κερδίσαμε νερό 100 ημερών σε έναν μήνα

Αποθέματα τριών μηνών για την υδροδότηση της Αττικής «κέρδισαν» οι ταμιευτήρες της ΕΥΔΑΠ τον Φεβρουάριο. Χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι τις τελευταίες 28 ημέρες περίπου 100 εκατομμύρια κυβικά μέτρα νερού εισέρευσαν στον Μόρνο, τον Εύηνο, την Υλίκη και τον Μαραθώνα, ενώ ταυτόχρονα η Αττική κατανάλωνε λίγο περισσότερο από 1 εκατομμύριο κυβικά μέτρα καθημερινά για να καλύψει τις ανάγκες της.

Είναι η δεύτερη φορά μέσα σε τρεις μήνες που συμβαίνει να αποταμιευθούν τόσο μεγάλες ποσότητες νερού- η πρώτη ήταν τον Δεκέμβριο-, όμως παρά τις καλές εισροές του Φεβρουαρίου τα αποθέματα των ταμιευτήρων βρίσκονται σήμερα στο χαμηλότερο σημείο της τελευταίας εξαετίας για τη συγκεκριμένη περίοδο.

Σύμφωνα με το δελτίο υδατικών αποθεμάτων της ΕΥΔΑΠ, στις 3 Μαρτίου οι ποσότητες νερού που προορίζονται για την ύδρευση του Λεκανοπεδίου ανέρχονταν σε 689,3 εκατομμύρια κυβικά μέτρα ενώ στις 3 Φεβρουαρίου έφταναν τα 591 εκατομμύρια κυβικά μέτρα. Από τις αρχές Οκτωβρίου, οπότε και άρχισε το υδρολογικό έτος 2008- 2009, υπολογίζεται ότι η ενίσχυση των αποθεμάτων νερού έχει ξεπεράσει τα 200 εκατομμύρια κυβικά μέτρα- ποσότητα η οποία καλύπτει τις ανάγκες της Αττικής για τουλάχιστον 6 μήνες. Σύμφωνα με εκτιμήσεις οι υπάρχουσες ποσότητες αρκούν για την υδροδότηση του Λεκανοπεδίου για 1 με 2 χρόνια.

Κάθε πέρυσι και καλύτερα
Ωστόσο τα 689 εκατομμύρια κυβικά μέτρα που υπάρχουν σήμερα στους ταμιευτήρες εμφανίζονται μειωμένα κατά περίπου 60 εκατομμύρια κυβικά μέτρα συγκριτικά με τα αποθέματα που υπήρχαν στις 3 Μαρτίου 2007. Για την ακρίβεια, η μόνη χρονιά κατά την οποία είχαμε λιγότερα αποθέματα τη συγκεκριμένη περίοδο μέσα στη δεκαετία που διανύουμε ήταν το 2002- έφταναν τα 515 εκατομμύρια κυβικά μέτρα.

Όπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» η καθηγήτρια του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου κ. Μαρία Μιμίκου, οι βροχοπτώσεις φέτος ήταν σαφώς περισσότερες στη Δυτική Ελλάδα σε σχέση με πέρυσι. «Αντίθετα στην Αττική οι βροχές μέχρι στιγμής είναι περίπου στα ίδια επίπεδα με αυτά του προηγούμενου υδρολογικού έτους.

Επιπλέον, τα χιόνια που έπεσαν ήταν λίγα- οπότε δεν αναμένεται να υπάρξει και σημαντική ενίσχυση των αποθεμάτων στους ταμιευτήρες κατά το λειώσιμό τους την άνοιξη- ενώ από εδώ και στο εξής δεν περιμένουμε πολλές βροχές. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι μέσα σε δύο χρόνια σχετικής ξηρασίας τα αποθέματα μειώθηκαν τόσο πολύ που απειλήθηκε η υδροδότηση του μισού πληθυσμού της Ελλάδας. Ακόμα και σήμερα όμως, με τα 690 εκατομμύρια κυβικά μέτρα που υπάρχουν στους ταμιευτήρες, δεν πρέπει να εφησυχάσουμε για τον εξής λόγο: αν με μία σχετική ξηρασία τα αποθέματα έφτασαν σε τόσο χαμηλό επίπεδο, τότε τι θα συμβεί σε χειρότερη περίπτωση;», αναρωτιέται η κ. Μιμίκου και επισημαίνει ότι από τον Οκτώβριο του 2006, οπότε και άρχισε η ξηρασία, τα αποθέματα νερού μειώθηκαν μέχρι και 65%.

«Εν όψει της κλιματικής αλλαγής είναι ιδιαίτερα σημαντικό να υπάρξει δραστική παρέμβαση και στο σύστημα διαχείρισης των ταμιευτήρων και στη διαχείριση της ζήτησης για να μην αντιμετωπίσουμε προβλήματα υδροδότησης κατά την επόμενη δεκαετία. Είναι πλέον σαφές ότι θα πρέπει να ρίξουμε βάρος των προσπαθειών στο διαχειριστικό κομμάτι και ότι θα χρειαστεί μία γενναία απόφαση ώστε να περιοριστούν οι σημαντικές απώλειες από τα δίκτυα υδροδότησης και μεταφοράς του νερού», συμπληρώνει η κ. Μιμίκου.

Η ήπια ξηρασία
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το ύψος των βροχοπτώσεων στην Αττική είναι ενδεικτικό της κατάστασης που επικρατεί στην υπόλοιπη Ανατολική Ελλάδα. Σύμφωνα με τις μετρήσεις του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, τα αθροιστικά ύψη βροχόπτωσης στην Αττική για την περίοδο Οκτωβρίου- Φεβρουαρίου για το έτος που διανύουμε εμφανίζονται χαμηλότερα από αυτά της πενταετίας 2001- 2005 και ελαφρώς υψηλότερα από αυτά του 2006 και του 2007. Πιο συγκεκριμένα, ρεκόρ βροχοπτώσεων την τελευταία δεκαετία σημειώθηκε κατά το υδρολογικό έτος 2002- 2003, οπότε και το αθροιστικό ύψος βροχής έφτασε τα 509,4 χιλιοστά, ενώ οι λιγότερες βροχές έπεσαν την περίοδο 2006-2007 (223,8 χιλιοστά). Για το τρέχον έτος, το ύψος βροχής στην Αττική διαμορφώνεται μέχρι στιγμής σε 263 χιλιοστά.

Σύμφωνα με τον κ. Γιώργο Τσακίρη, διευθυντή του Κέντρου Εκτίμησης Φυσικών Κινδύνων και Προληπτικού Σχεδιασμού του ΕΜΠ, κατά τα δύο τελευταία χρόνια η ξηρασία ήταν έντονη στις περιοχές της Θεσσαλίας και της Αττικής, ενώ στην υπόλοιπη Ελλάδα θεωρείται από ήπια έως ανύπαρκτη. Στην ερώτηση γιατί υπήρξε τόσο μεγάλη μείωση των αποθεμάτων, ο καθηγητής του ΕΜΠ απαντά πως «κύρια αίτια είναι η προβληματική διαχείριση, οι αυξημένες απώλειες αλλά και η αύξηση της κατανάλωσης». Όσον αφορά την έλλειψη βροχοπτώσεων στα νησιά του Αιγαίου τα τελευταία δύο χρόνια, ο κ. Τσακίρης επισημαίνει ότι δεν ήταν τόσο έντονη όσο στη Θεσσαλία ή την Αττική.

ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ ΤΗΣ ΛΕΙΨΥΔΡΙΑΣ

Η προβληματική διαχείριση και η αύξηση της κατανάλωσης «αδειάζουν» τους ταμιευτήρες

Ανησυχία στα νησιά

«ΣΗΜΕΡΑ στη λιμνοδεξαμενή των Λειψών έχουν συγκεντρωθεί περίπου 12.000

κυβικά μέτρα νερού, ενώ η συνολική της χωρητικότητα ανέρχεται σε 40.000 κ.μ.

Κανονικά, με τις βροχοπτώσεις που είχαμε φέτος θα είχε γεμίσει, όμως υπάρχει ένα μικρό πρόβλημα: λείπουν τα μικροφράγματα ανάσχεσης για να εμποδίσουν την πορεία του νερού προς τη θάλασσα. Αν και υπάρχει έτοιμη μελέτη εδώ και δέκα χρόνια, οι μικρές- χαμηλού κόστους- παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν για να συγκεντρώνεται το νερό στη λιμνοδεξαμενή ακόμα δεν έχουν προχωρήσει. Αισιοδοξούμε ότι σύντομα θα αρχίσουν», λέει στα ΝΕΑ ο δήμαρχος Λειψών κ. Μπενέτος Σπύρου.

«Αν και στα υπόλοιπα Δωδεκάνησα έριξε αρκετές βροχές, στην Αστυπάλαια δεν ήταν ικανοποιητικές. Το φράγμα έχει γεμίσει περίπου κατά το 1/10 της συνολικής του χωρητικότητας. Όμως δεν ανησυχούμε για τη θερινή περίοδο καθώς τα αποθέματα των υπόγειων υδάτων επαρκούν για να καλύψουν τις ανάγκες μέχρι και τον Αύγουστο», λέει στα «ΝΕΑ» ο δήμαρχος Αστυπάλαιας κ. Πανορμίτης Κονταράτος. Ενδεικτικό των μειωμένων βροχοπτώσεων πάντως είναι το γεγονός ότι ο ταμιευτήρας του νησιού έχει συνολική χωρητικότητα 875.000 κυβικά μέτρα νερού, ενώ οι βροχές έχουν συνεισφέρει μόλις 87.500 κ.μ.

Αν και αρκετά νησιά του Αιγαίου αντιμετωπίζουν προβλήματα στη συγκέντρωση των υδάτων σε λιμνοδεξαμενές και φράγματα, η Νάξος αποτελεί εξαίρεση. «Η λιμνοδεξαμενή των 570.000 κυβικών μέτρων είναι γεμάτη ενώ ο ταμιευτήρας στο φράγμα, που ξεπερνά σε χωρητικότητα το 1,5 εκατομμύριο κ.μ., είναι σχεδόν γεμάτος- λείπουν περίπου 4 μέτρα νερού», αναφέρει ο έπαρχος Νάξου κ. Βασίλης Κορρές.

Γεμάτοι οι ταμιευτήρες της ΔΕΗ
Ένας καλός δείκτης για την κατάσταση των υδατικών αποθεμάτων είναι οι ταμιευτήρες της ΔΕΗ που βρίσκονται διάσπαρτοι στη χώρα, Σύμφωνα με τα στοιχεία του Εργαστηρίου Υδρολογίας και Αξιοποίησης Υδατικών Πόρων του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου, οι εισροές στον ταμιευτήρα του Λάδωνα (Αρκαδία) κατά την περίοδο Οκτωβρίου- Δεκεμβρίου 2008 ήταν οι μικρότερες από το 1999 και μετά, ενώ στον ταμιευτήρα Ν. Πλαστήρα (Θεσσαλία) σημειώθηκαν για την ίδια περίοδο επίσης χαμηλές εισροές- όμως καλύτερες από τα έτη 2001, 2002, 2006 και 2007. Μέτριες έως ικανοποιητικές χαρακτηρίζονται οι ποσότητες των υδάτων που εισέρευσαν φέτος στους ταμιευτήρες του Αράχθου (Ήπειρος), του Νέστου (όρια Μακεδονίας και Θράκης), του Αλιάκμονα (Δυτική Μακεδονία) και του Αχελώου (όρια Αιτωλοακαρνανίάς- Ευρυτανίας). «Πάντως οι περισσότεροι ταμιευτήρες της ΔΕΗ είναι γεμάτοι», επισημαίνει η κ. Μιμίκου.