Η πυρηνική καταστροφή αποφεύχθηκε κατά τύχη

Δύο υποβρύχια που μετέφεραν πυρηνικές κεφαλές, ένα βρετανικό και ένα γαλλικό, συγκρούστηκαν στις αρχές του μήνα στον Ατλαντικό. Μια πιθανή καταστροφή αποφεύχθηκε, όμως οι δύο σύμμαχες χώρες θα έπρεπε να έχουν ενημερώσει η μία την άλλη. Κι αν η τεχνολογία επιτρέπει πλέον στα υποβρύχια να κρύβονται τέλεια, πώς θα αποφευχθεί παρόμοιο περιστατικό στο μέλλον;

«Ήταν καθαρά θέμα τύχης» δήλωσαν Βρετανοί αξιωματούχοι προσπαθώντας να εξηγήσουν τις ελάχιστες πιθανότητες που υπάρχουν να συμβεί αυτό που συνέβη: δύο υποβρύχια να πέσουν το ένα πάνω στο άλλο στον δεύτερο μεγαλύτερο ωκεανό του πλανήτη. Θέμα τύχης όμως ήταν και το γεγονός ότι δεν προκλήθηκε πυρηνικό δυστύχημα, μια και τα δύο σκάφη μετέφεραν τουλάχιστον 32 βαλλιστικούς πυραύλους και δεκάδες πυρηνικές κεφαλές. Από τη σύγκρουση δεν προκλήθηκαν ζημιές στα πυρηνικά όπλα. Οι ίδιοι αξιωματούχοι διαβεβαίωσαν ότι δεν υπήρχε διαρροή ραδιενέργειας, όμως οι κάτοικοι των ακτών της Γαλλίας ανησυχούν ιδιαίτερα και παρακολουθούν με ανησυχία τις εξελίξεις.

Χαμηλή ταχύτητα

«Τα υποβρύχια ήρθαν σε επαφή σε πολύ χαμηλές ταχύτητες, παρέμειναν ασφαλή και δεν προκλήθηκαν τραυματισμοί» δήλωσε ο αρχηγός του βρετανικού ναυτικού, ναύαρχος Τζόναθαν Μπαντ. «Δεν απειλήθηκε ούτε στιγμή η πυρηνική ασφάλεια» πρόσθεσε, χωρίς όμως να εξηγήσει γιατί ούτε η Βρετανία ούτε η Γαλλία δεν ανακοίνωσαν το συμβάν, που πιστεύεται ότι έγινε στις 3 ή 4 Φεβρουαρίου. Ανώτατος αξιωματικός του βρετανικού ναυτικού δήλωσε στην εφημερίδα «Sun»: «Οι πιθανές επιπτώσεις μιας τέτοιας σύγκρουσης θα μπορούσαν να είναι αδιανόητες. Είναι απίθανο να σημειωνόταν πυρηνική έκρηξη, όμως η διαρροή ραδιενέργειας ήταν πιθανή. Ακόμα χειρότερα θα μπορούσαμε να χάσουμε το πλήρωμα και τις πυρηνικές κεφαλές. Αυτό θα ήταν εθνική καταστροφή».

Το γαλλικό υποβρύχιο έχει ζημιές στον θόλο του σόναρ και θα χρειαστεί επιδιορθώσεις που θα διαρκέσου 3-4 μήνες.

«Αυτό το περίεργο ατύχημα» σχολίασε ο Λι Ουίλετ, του βασιλικού Ινστιτούτου Άμυνας και Ασφάλειας, οφείλεται εν μέρει στην τεχνολογία Στελθ που χρησιμοποιούν τα υποβρύχια ώστε να μην εντοπίζονται. Μόνο που η τεχνολογία δούλεψε τόσο καλά ώστε κανένα δεν μπόρεσε να εντοπίσει το άλλο έγκαιρα. «Όλη η αποτρεπτική σημασία των υποβρυχίων βασίζεται στο να είναι τόσο αθόρυβα ώστε να μην εντοπίζονται. Άρα δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι δεν μπόρεσαν να “ακούσουν” το ένα το άλλο».

Πάντως, το ατύχημα προκαλεί και άλλα αναπάντητα ερωτήματα. Γιατί οι Βρετανοί δεν ενημέρωσαν τους Γάλλους και οι Γάλλοι τους Βρετανούς για τις συντεταγμένες των υποβρυχίων τους, ώστε να αποφευχθεί η σύγκρουση; Το ΝΑΤΟ συμβουλεύει τις ναυτικές δυνάμεις των συμμάχων να διασφαλίζουν ότι τα σκάφη τους, ακόμα και εκείνα που εκτελούν μυστικές αποστολές, δεν θα βρίσκονται στην ίδια περιοχή την ίδια στιγμή. Το θέμα είναι σίγουρο ότι θα συζητηθεί στη συνάντηση κορυφής για τα 60 χρόνια από την ίδρυση του ΝΑΤΟ, τον Απρίλιο στο Στρασβούργο, εκεί όπου αναμένεται ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί να ανακοινώσει ότι η χώρα του επιστρέφει στο στρατιωτικό σκέλος της Συμμαχίας.

Τεράστιες ποσότητες ραδιενέργειας θα απελευθερώνονταν στην ατμόσφαιρα

«Η ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ θα μπορούσε να είναι πολύ σοβαρή», τονίζει ο αναλυτής πυρηνικών θεμάτων Τζον Λαρτζ, ο οποίος είχε διατελέσει σύμβουλος της ρωσικής κυβέρνησης μετά το δυστύχημα στο ρωσικό υποβρύχιο Κουρσκ το 2000, όταν είχαν χάσει τη ζωή τους 112 ναύτες και αξιωματικοί, στη Θάλασσα Μπάρεντς. «Ο πραγματικός κίνδυνος θα προέκυπτε εάν είχε ξεσπάσει φωτιά σε ένα από τα υποβρύχια μετά τη σύγκρουση. Η κάθε πυρηνική κεφαλή έχει γύρω της περίπου 30 με 50 κιλά εκρηκτικών. Αυτά θα καίγονταν μαζί με το πλουτώνιο στον πυρήνα. Έτσι θα μεταφέρονταν στην ατμόσφαιρα και εκεί θα άρχιζαν τα πολύ σοβαρά προβλήματα». «Το συμβάν αυτό αποτελεί έναν πυρηνικό εφιάλτη», δήλωσε η Κέιτ Χάντσον, πρόεδρος της βρετανικής επιτροπής για τον πυρηνικό αφοπλισμό. «Η σύγκρουση των δύο υποβρυχίων, τα οποία είχαν πυρηνικούς αντιδραστήρες και μετέφεραν πυρηνικά όπλα, θα μπορούσε να οδηγήσει στην απελευθέρωση τεραστίων ποσοτήτων ραδιενέργειας και να σκορπίσει δεκάδες πυρηνικές κεφαλές στον βυθό του Ατλαντικού».