«Η ευφυΐα γίνεται καλύτερα εμφανής μέσα από το γέλιο»

Ο σκηνοθέτης Ζαν Πιερ Βενσάν ανεβάζει και στην Αθήνα το «Σχολείο Γυναικών» κλασικά, για να αναδείξει την αντοχή του έργου και τη δύναμη του θεάτρου
Ένας ζωγραφισμένος πύργος είναι το σκηνικό της παράστασης του έργου «Σχολείο Γυναικών» του Μολιέρου, το οποίο θα έχει την ευκαιρία το αθηναϊκό κοινό να δει απόψε και αύριο στο «Παλλάς». Ένας κόσμος χάρτινος, συμβολικός, στον οποίο κινούνται οι ήρωες του Μολιέρου ντυμένοι με κοστούμια εποχής (17ος αιώνας). Ένας κόσμος που έρχεται από το παρελθόν για να «ζωντανέψει» στο παρόν.

Ο Ζαν Πιερ Βενσάν, σκηνοθέτης του «Σχολείου»- περσινή παραγωγή του ιστορικού, γαλλικού θεάτρου «Οντεόν»- είναι κατασταλαγμένος ως προς το πώς παρουσιάζεται σήμερα ένα κλασικό έργο. Δεν εκσυγχρονίζει τη φόρμα του κειμένου, επειδή εκτιμά την αξία του. Οι σκηνοθετικές του παρεμβάσεις αφορούν τις συμπεριφορές των ηρώων. Ένα χαμόγελο, μια παύση, ένα θλιμμένο βλέμμα, αρκούν ως σχόλιο πολιτικό, κοινωνικό, διαχρονικά ανθρώπινο.

«Ο Μολιέρος δεν είναι σύγχρονός μας. Θα ήταν λάθος να εκσυγχρονίζαμε τη φόρμα του κειμένου. Παρά την εντύπωση που επικρατεί σήμερα, δεν ήρθαμε στον κόσμο αναλλοίωτοι. Η επιτάχυνση του χρόνου μάς κάνει σίγουρα διαφορετικούς, αλλά όχι τελείως νέα όντα», παρατηρεί.

Το «Σχολείο Γυναικών»- στο οποίο πρωταγωνιστεί ο εθνικός σταρ της Γαλλίας, Ντανιέλ Οτέιγπροικισμένο με διθυραμβικές κριτικές και τη θερμή αποδοχή του παρισινού κοινού, δεν είναι μια ακαδημαϊκή, αλλά μια σύγχρονη παράσταση, που παίρνει θέση στο ευρύ ζήτημα του φεμινισμού, της καταπίεσης, της σκοταδιστικής εκπαίδευσης, χωρίς να χάνει ούτε ένα γέλιο από τη ζουμερή φαρσική της δομή.

Ο Ζαν Πιερ Βενσάν δίνει την πρωτοκαθεδρία στην κωμωδία, έχοντας δημιουργήσει γερό βήμα πάνω στο οποίο θα πατήσει το φαρσικό δρώμενο, αλλά κι ένα βάθος στο οποίο θα εισχωρήσει η σκοτεινή σκιά του. «Στην παράσταση θελήσαμε να αναδείξουμε την πιο υψηλή μορφή φάρσας, αυτό ακριβώς που κατάφερε πρωταρχικά ο Μολιέρος. Γιατί, ορισμένες φορές, η ευφυΐα γίνεται καλύτερα εμφανής μέσα από το γέλιο» σημειώνει.

«Δεν επιλέξαμε το “Σχολείο Γυναικών” του Μολιέρου λόγω κάποιας ιδιαίτερης προτίμησης στα χιλιοπαιγμένα κλασικά κείμενα, όσο κι αν αυτά χαίρουν θαυμασμού και εκτίμησης. Το ανέβασμα του “Σχολείου” είναι ένα συνεχές ταξίδι, λέξη προς λέξη, πράξη προς πράξη, από και προς τον 17ο αιώνα, ανάμεσα στον Μολιέρο κι εμάς.

Παρακολουθούμε τη φάρσα να μεταμορφώνεται σε κωμωδία με τέτοια ακτινοβολία και μέγεθος, που εγκολπώνεται και το δράμα. Είναι μια κωμωδία με μια εμφανώς σκοτεινή πλευρά: το αίσθημα του εγκλωβισμού, τη μελαγχολία των γηρατειών, την ανθρώπινη ανοησία».

ΙΝFΟ

Απόψε και αύριο στο «Παλλάς» (Βουκουρεστίου 2, τηλ. 210-3213.100) με ελληνικούς υπέρτιτλους.

Αμαρτία και αθώωση

Η ιστορία του «Σχολείου» έχει πρόσωπα που πιέζουν και πιέζονται, που παθαίνουν και μαθαίνουν, που πονάνε και γελάνε, που μιλάνε και σωπαίνουν, που αμαρτάνουν και αθωώνονται. Ένα φοβικό, συντηρητικό πλούσιο γεροντοπαλίκαρο, ο Αρνόλφο, έχοντας εμμονή με τη γυναικεία μοιχεία, έχει πάρει υπό την προστασία του τη φτωχή, μικρούλα Αγνή, με σκοπό να την εκπαιδεύσει ως «ιδανική σύζυγο». Την φυλακίζει στο σπίτι του για να διατηρηθεί η αγνότητά της.

Ώσπου κάποια ημέρα το κορίτσι ερωτεύεται έναν νεαρό περαστικό, τον Οράτιο. Δεν θα αργήσει να φύγει οριστικά από τον φουκαρά Αρνόλφο, ο οποίος επικαλείται την ορθή της κρίση. «Δεν έχει νόημα να μου ζητάς ορθή κρίση. Είμαι ανόητη», είναι η αποστομωτική απάντηση της Αγνής, η οποία στο μεταξύ έχει γίνει πλούσια αφού ο εξόριστος πατέρας της επιστρέφει ως από μηχανής θεός, με μεγάλη περιουσία. Και η ιστορία τελειώνει σαν παραμύθι. Μόνο που, στην παράσταση του Βενσάν, το φινάλε δεν έχει θρίαμβο παραμυθιού. Επικεντρώνει τη ματιά μας στην Αγνή, που ελεύθερη πια από τον τύραννο προστάτη της, είναι η μόνη που δεν χαίρεται. «Αν όλοι βγαίνουν από αυτή την ιστορία άθικτοι, εκείνη χρειάζεται χρόνια για να συνέλθει», λέει ο Βενσάν.