Κάθε χρόνο και βαρύτεροι…

Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες «υποθηκεύουν» την υγεία όχι μόνο τη δική τους, αλλάτην δική τους και των παιδιών τους: αυτό είναι το συμπέρασμα των ελλήνων επιστημόνων, οι οποίοι παρακολουθούν το πληθυσμό να κερδίζει βάρος χρόνο με το χρόνο!

Είναι ενδεικτικό, πως σύμφωνα με πανελλαδική μελέτη οι άνδρες είναι υπέρβαροι σε ποσοστό 41,1% και παχύσαρκοι σε ποσοστό 26,8%. Η εικόνα των γυναικών είναι λίγο καλύτερη, καθώς τα αντίστοιχα ποσοστά διαμορφώνονται σε 29,9% και 18,2%.

Τα άσχημα νέα είναι πως και τα παιδιά ακολουθούν το μονοπάτι που έχουν χαράξει οι μεγάλοι, με αποτέλεσμα να απειλείται η υγεία τους αφού η παχυσαρκία έχει αποδειχθεί ως ένας από τους μεγαλύτερους εχθρούς του οργανισμού. Αρκεί κανείς να αναλογιστεί πως ένα στα τρία αγόρια και ένα στα τέσσερα κορίτσια στη χώρα μας έχουν βάρος πάνω από το φυσιολογικό.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι επιστήμονες εντείνουν τις προσπάθειες ενημέρωσης του κοινού για την αξία της υγιεινής διατροφής και της συστηματικής άσκησης που αποτελούν τα δύο πιο ισχυρά όπλα κατά της παχυσαρκίας. Στο πλαίσιο αυτό η αστική μη κερδοσκοπική οργάνωση «Διατροφή και Ζωή» (ΔΙΑ.ΖΩ) με τη συμμετοχή της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Παχυσαρκίας και του Ενιαίου Δημοσιογραφικού Οργανισμού Επικουρικής Ασφάλισης και Περίθαλψης οργάνωσε επιστημονική εκδήλωση με θέμα «Παχυσαρκία – Σύγχρονες Προσεγγίσεις».

«Τα παιδιά γίνονται παχύσαρκα για διάφορους λόγους. Οι πιο συνηθισμένοι είναι η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας , η κακή διατροφή , οι γενετικοί παράγοντες (κληρονομικότητα), ή συνήθως ο συνδυασμός όλων των παραπάνω. Σε σχέση με την κληρονομικότητα, έχει παρατηρηθεί ότι, όταν και οι δύο γονείς είναι παχύσαρκοι, στο 80% των περιπτώσεων, το παιδί θα είναι επίσης παχύσαρκο.

Όταν μόνο ο ένας γονέας είναι παχύσαρκος, το παιδί είναι και αυτό παχύσαρκο, στο 40% των περιπτώσεων. Απεναντίας, όταν και οι δύο γονείς έχουν φυσιολογικό βάρος, το παιδί γίνεται παχύ μόνο στο 7% των περιπτώσεων», υπογράμμισε ο δρ. Ιωάννης Κυριαζής, παθολόγος – διαβητολόγος του Ιατρείου Διαβήτη και Παχυσαρκίας στο Γενικό Νοσοκομείο Κορίνθου.

Όμως, παρά τη στενή συσχέτιση κληρονομικότητας και παχυσαρκίας τα γονίδια δεν είναι ο μοναδικός ύποπτος, σύμφωνα με τους ειδικούς. «Οι γονείς δίνουν μεν στο παιδί τα γονίδια τους, αλλά παράλληλα το ανατρέφουν με τις δικές τους συνήθειες. Μία γενετική πληροφορία χρειάζεται και το κατάλληλο περιβάλλον για να εκφραστεί, εννοώντας τον τρόπο ζωής του παιδιού, δηλαδή τη διατροφή και τη φυσική άσκηση», προσέθεσε ο κ. Κυριαζής.

Και όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, το περιβάλλον είναι ιδιαίτερα «τοξικό», αφού χαρακτηρίζεται από τις κατάλληλες προϋποθέσεις για να μετατραπεί η παχυσαρκία από πρόβλημα σε επιδημία!

Η αφθονία πρόσληψης τροφής που συνεπάγεται πολλές θερμίδες, η υψηλή πρόσληψη λίπους (32% των θερμίδων στις ΗΠΑ σε σχέση με το 10-20% της δίαιτας στη παλαιολιθική εποχή) και η χαμηλή πρόσληψη φυτικών ινών είναι το «τρίπτυχο» που οδηγεί στα περιττά κιλά, σύμφωνα με τον Πρόεδρος της Ελληνικής Ιατρικής Εταιρείας Παχυσαρκίας, δρ. Ιωάννη Ιωαννίδη.

Παρόλα αυτά, οι παράγοντες που οδηγούν στη παχυσαρκία δεν σταματούν εδώ: η μειωμένη ανάγκη σωματικής δραστηριότητας (αυτοκίνητα, ανελκυστήρες, τηλεκοντρόλ, κινητά τηλέφωνα, μηχανές αυτοματισμού κλπ), η αυξημένη πρόσληψη ζάχαρης και άλλων απλών σακχάρων αλλά και το αυξημένο μέγεθος μερίδων τροφής και ποτών παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο.

Η λύση επομένως δεν είναι άλλη από το να γίνει μια μαζική στροφή προς έναν υγιεινότερο τρόπο ζωής: « η επιλογή μιας ισορροπημένης διατροφής, ώστε να γίνει τρόπος ζωής, πρέπει να περιλαμβάνει πάντα πρωινό και πολλά μικρά και υγιεινά γεύματα που θα παρέχουν στον οργανισμό επαρκή ποσότητα σε πρωτεΐνες, αργά απορροφήσιμους υδατάνθρακες (κυρίως από προϊόντα ολικής άλεσης), όσπρια, λαχανικά και φρούτα.

Και βέβαια, ο σωστός συνδυασμός τροφίμων και η άσκηση δημιουργούν αρμονική ισορροπία, διευκολύνουν τις καύσεις, μειώνουν τον κίνδυνο για μεταβολικό σύνδρομο και ταυτόχρονα βοηθούν στη διαχείριση του βάρους», υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΔΙΑ.ΖΩ κ. Διονύσης Βλάχος.

Η αντίφαση

Η επιδημία της παχυσαρκίας κάθε άλλο παρά συνάδει με τα πρότυπα που διαφημίζουν τα μέσα μαζικής ενημέρωσης. Όπως μάλιστα, τονίζουν οι ψυχολόγοι η ομορφιά και το καλλίγραμμο σώμα είναιτο «διαβατήριο» για την επιτυχία ενώ αντίθετα τα περιττά κιλά μεταφράζονται στη πράξη με κοινωνικό αποκλεισμό.

«Οι εικόνες για το σώμα που κυριαρχούν κυρίως στο χώρο των media αποκλίνουν σταθερά από τα σώματα που στην πραγματικότητα υπάρχουν. Πρόκειται για «ιδεατές κατασκευές» γύρω από τις οποίες αναπτύσσονται νέα επαγγέλματα και γενικά μια ολόκληρη οικονομία και παραοικονομία», επισήμανε από τη πλευρά της η αναπληρώτρια καθηγήτρια του Τμήματος Ψυχολογίας του Παντείου Πανεπιστημίου κα. Βάσω Αρτινοπούλου.

Το αποτέλεσμα σύμφωνα με την ειδικό είναι να παρατηρούνται διακρίσεις λόγω βάρους στον εργασιακό πλαίσιο, στο σχολείο και την εκπαίδευση, την οικογένεια, την κοινωνία. Οι επιπτώσεως των διακρίσεων αυτών στους υπέρβαρους είναι ψυχοσωματικές και κοινωνικές, όπως είναι για παράδειγμα η χαμηλή αυτοεκτίμηση, η κοινωνική απομόνωση και η κατάθλιψη.

Αυτός είναι και ο λόγος που έχουν γίνει οι πρώτες κινήσεις για τη δημιουργία θεσμικής προστασίας των υπέρβαρων και των δικαιωμάτων τους. «Η ποινικοποίηση των διακρίσεων σε βάρος των παχύσαρκων κερδίζει έδαφος και παρατηρείται σε πολιτείες των ΗΠΑ. Ωστόσο, ειδικές δράσεις ευαισθητοποίησης αναπτύσσονται σε εργασιακό κυρίως περιβάλλον για την καταπολέμηση του στίγματος λόγω βάρους.

Το ζητούμενο δεν είναι μια ακόμα ποινικοποίηση, ένα ακόμα αδίκημα. Το ζητούμενο είναι πώς θα ξεπεράσουμε την εικόνα μέσα στην οποία εγκλωβιζόμαστε και από την οποία εξαρτώνται οι κρίσεις μας, οι στάσεις μας και τα στερεότυπά μας».