[ ΤΡΙΤΗ ΑΠΟΨΗ ] Δεν είναι αυτή η Ελλάδα

Τον πρώτο αιώνα π.Χ., κι ενώ η αίγλη της Ρώμης προς τα έξω ήταν αναμφισβήτητη, η αποσύνθεση του πνεύματος της ευνομίας και της αρετής πάνω στο οποίο είχε οικοδομηθεί το μεγαλείο της είχε αρχίσει, και το πολίτευμα που άντεχε στις παλαιότερες ηθικές παρεκτροπές έχανε σταδιακά τις αντιστάσεις, τη δύναμη και την ποιότητά του. Η εξισορρόπηση αριστοκρατικών και δημοκρατικών στοιχείων δεν κρατιόταν πια σε όρια που να επιτρέπουν την ομαλή πορεία της πολιτείας. Αυτό ακριβώς το γεγονός προκαλούσε τη νοσταλγία των πολιτών για την αρετή του παρελθόντος για το «mos maiorum» και παράλληλα πίεζε για την ανεύρεση μιας νέας πολιτικής μορφής προσαρμοσμένης στις κοινωνικοοικονομικές ανάγκες αλλά και στην ψυχολογία της εποχής.

Τα χρόνια εκείνα στη Ρώμη, ο γνωστός Μάρκος Τύλλιος Κικέρων, δεινός ρήτορας, φιλόσοφος, νομικός και συγγραφέας, έχοντας εκλεγεί σε νεαρότατη ηλικία πραίτωρας, θέλησε να επιδιώξει το υπέρτατο αξίωμα του υπάτου. Νέος ανήρ (homo novus), όπως τότε ονομάζονταν όσοι αγωνίζονταν στην πολιτική χωρίς να έχουν προγονικούς τίτλους, έπρεπε να κερδίσει την εμπιστοσύνη των εξαθλιωμένων λαϊκών τάξεων της χώρας του αλλά και να αντιμετωπίσει έναν «υπόκοσμο» από πατρικίους και πληβείους. Ποιος συμβούλευε, λοιπόν, τον Κικέρωνα, που πίστευε ότι θα έσωζε τον ρωμαϊκό λαό, ως pater patriae, σε μια εποχή μάλιστα που τιμωρούσε τις λανθασμένες πολιτικές επιλογές με θάνατο; Ο ίδιος ο αδελφός του, Κόιντος Τύλλιος Κικέρων, με ένα εγχειρίδιο πολιτικής που θα το ζήλευε και το σύγχρονο πολιτικό μάρκετινγκ! Ο Κόιντος, λοιπόν, επισημαίνει στον Μάρκο: «Αυτή είναι Ρώμη, όπου ξεχειλίζουν η απάτη, η απιστία και οι πολιτικές παγίδες. Εσύ πρέπει να ακολουθήσεις την Επιχάρμειο φιλοσοφική ρήση ότι η δύναμη της σοφίας επιβάλλει να μη δείχνουμε εμπιστοσύνη άκριτα και ασυλλόγιστα, και να πληροφορούμαστε για τις μεθόδους και τις ιδιαιτερότητες των επικριτών και αντιπάλων μας.

Διαχρονικές οι συμβουλές του Κόιντου, που θα βοηθούσαν αναμφίβολα και τους πολιτικούς σήμερα. Και ενώ ο Κόιντος καταγράφει στο εγχειρίδιό του το νοσηρό κλίμα της Ρώμης, Λατίνοι συγγραφείς αναφέρουν ως μελανό σημείο του ελληνικού χαρακτήρα την απάτη, με αποκορύφωμα τη διαπίστωση του σατιρικού ποιητή Γιουβενάλη ότι οι Έλληνες δεν φέρονταν σαν απατεώνες αλλά οι απατεώνες σαν Έλληνες. Στην Ελλάδα, σήμερα, ο λαός πνίγεται από τα οικονομικά αδιέξοδα ενώ παράλληλα παρακολουθεί με έκπληξη και αηδία το «δελτίο μίζας» των πολιτικών σε συχνότητα δελτίου ειδήσεων! Την ίδια ώρα ο μοναχικός βίος καλά κρατεί, ο Εφραίμ ευφραίνεται και όλα έχουν γίνει σε αρμονική συνεργασία εκκλησιαστικής και κοσμικής εξουσίας. Παραπολιτική, παραοικονομία, παρατράγουδα, και μέσα από την παντελή έλλειψη διαφάνειας αναδύεται η… αφάνεια της πολιτικής, και το μέλλον αόρατο. Εξάλλου, στην έρευνα για τη Διεθνή Διαφάνεια η Ελλάδα βρίσκεται βαθμολογικά κάτω από τη βάση και κατατάσσεται τελευταία στις χώρες της Ευρώπης. Τα τελευταία δρώμενα στη χώρα μας κινδυνεύουν να δικαιώσουν τις μαρτυρίες των Λατίνων. Αλήθεια, ποια είναι η Ελλάδα σήμερα; Είναι η Ελλάδα των Ολυμπιακών Αγώνων χώρα της απάτης, της αδιαφάνειας και της αφάνειας; Όχι βέβαια. Οι ανακατατάξεις των πολιτικών κομμάτων αλλά και η επιμονή των πολιτών στον «κανένα» πολιτικό αρχηγό, δείχνουν την απαξίωση και τον θυμό του Έλληνα για την κυβέρνηση, ενώ παράλληλα εκφράζουν μια γενικότερη επιφυλακτικότητα και δυσπιστία για την πολιτική. Τα καθημερινά γκάλοπ στηρίζονται κυρίως σε εναλλασσόμενα συναισθήματα των πολιτών, που δεν έχουν ακόμη πειστεί, και αναζητούν πολιτική και πολιτικούς και όχι μόνον πολιτικό ηγέτη. Η ιδέα της διάσωσης μιας χώρας από έναν χαρισματικό ηγέτη σήμερα είναι ουτοπική, όπως ακριβώς ήταν και την εποχή του Κικέρωνα, που πλήρωσε την ψευδαίσθησή του με την ίδια του τη ζωή. Οι πολίτες στην Ελλάδα απαιτούν την κάθαρση της πολιτικής ζωής, την εφαρμογή των νόμων και την απονομή δικαιοσύνης. Η οικονομική ανέχεια με παράλληλη συρροή οικονομικών σκανδάλων των κυβερνώντων σε μια χώρα ακυβέρνητη, τυλιγμένη σε ηθικές σκιές, δεν μπορεί και δεν πρέπει να συνεχιστεί. Το τέλος μοιάζει να είναι πολύ κοντά, γιατί δεν είναι αυτή η Ελλάδα!

Η Στέλλα Πριόβολου είναι καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, πρόεδρος του Τμήματος Ιταλικής και Ισπανικής Φιλολογίας.

● Στο προηγούμενο άρθρο της, ο δαίμων του τυπογραφείου έγραψε: «πού την κεφαλήν κλίνη» αντί «κλίναι»

Η ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΕΧΕΙΑ

με παράλληλη συρροή οικονομικών σκανδάλων των κυβερνώντων σε μια χώρα ακυβέρνητη, τυλιγμένη σε ηθικές σκιές, δεν μπορεί και δεν πρέπει να συνεχιστεί