1.000.000 νεκρούς κόστισε η μετάβαση από τον κομμουνισμό στον καπιταλισμό

Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ από τον κομμουνισμό στην οικονομία της αγοράς κόστισε ένα εκατομμύριο νεκρούς, καθώς οι μαζικές ιδιωτικοποιήσεις στις χώρες της πρώην σοβιετικής αυτοκρατορίας αύξησαν τη θνησιμότητα κατά 12,8%, ανακοίνωσαν Βρετανοί επιστήμονες. Και οι συζητήσεις άναψαν.

Τα αποτελέσματα της έρευνας δημοσιεύθηκαν σε μια από τις εγκυρότερες ιατρικές επιθεωρήσεις, τη βρετανική «Lancet». Έπειτα από τέσσερα χρόνια δουλειάς, χρησιμοποιώντας πολύπλοκα μαθηματικά μοντέλα και με βάση τα στοιχεία της UΝΙCΕF από το 1989 ές το 2002, οι επιστήμονες που υπογράφουν τη δημοσίευση (Ντέιβιντ Στάκλερ, κοινωνιολόγος της Οξφόρδης, Λόρανς Κινγκ του Κέιμπριτζ και Μάρτιν Μακί της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου) κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η πολιτική των μαζικών ιδιωτικοποιήσεων, η λεγόμενη «θεραπεία σοκ» που εφαρμόστηκε στις χώρες της πρώην ΕΣΣΔ και της Ανατολικής Ευρώπης, ευθύνεται γι΄ αυτό τον εντυπωσιακό αριθμό θανάτων, οι οποίοι μπορούσε να είχαν αποφευχθεί αν ο ρυθμός μετάβασης ήταν βραδύτερος. Οι άνθρωποι πέθαιναν περισσότερο εκεί όπου υιοθετούνταν η «θεραπεία σοκ»: στη Ρωσία, από το 1991 έως το 1994 το προσδόκιμο ζωής μειώθηκε κατά 5 χρόνια· αντίθετα, στις πιο «αργές» χώρες όπως η Σλοβενία, η Κροατία, η Πολωνία, αυξήθηκε σχεδόν κατά έναν χρόνο.

«Θεραπεία σοκ»
Η «θεραπεία σοκ» ήταν λοιπόν αποτυχία σοκ, υπογραμμίζει η επιθεώρηση «Lancet» και οι υποστηρικτές της, με πρώτο τον Αμερικανό οικονομολόγο Τζέφρι Ζακς, σύμβουλο των κυβερνήσεων που την υιοθέτησαν, αψήφησαν το ανθρώπινο κόστος της πολιτικής που προωθούσαν. Αν η Ρωσία είχε υιοθετήσει σταδιακές μεταρρυθμίσεις, οι ζωές αυτές μπορεί να είχαν σωθεί.

Ο Ζακς αμφισβήτησε τα στοιχεία αυτά στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς». «Όπου ήμουν σύμβουλος, όπως στην Πολωνία, δεν υπήρξε αύξηση της θνησιμότητας», υπογραμμίζει. Όσο για την αύξηση στη Ρωσία, φταίει ότι οι Ρώσοι δεν τρώνε υγιεινά, πίνουν και καπνίζουν, προσθέτει, αλλά και το γεγονός ότι οι Δυτικοί αρνήθηκαν να δώσουν βοήθεια στη Μόσχα…

Ο νομπελίστας της Οικονομίας Γιόζεφ Στίγκλιτς δεν συμφωνεί.

«Το “Lancet” έχει δίκιο, η Πολωνία ήταν μια περίπτωση όπου η πολιτική εφαρμόστηκε σταδιακά», τονίζει. «Όσο για τη “θεραπεία σοκ”, βλέποντας προς τα πίσω, υπήρξε καταστροφική. Ήταν καθαρή ιδεολογία που στρέβλωσε τις οικονομικές αναλύσεις».