Χαστούκι στην Ελλάδα με επιτόκια-φωτιά

Η διπλή βόμβα των ελλειμμάτων του προϋπολογισμού και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών απειλεί να τινάξει στον αέρα την ελληνική οικονομία, δίνοντας λαβή για ανησυχητικά σχόλια εις βάρος της χώρας διεθνώς και ιδιαίτερα στις Βρυξέλλες και ανεβάζοντας τα επιτόκια δανεισμού του Δημοσίου στα ύψη, ενώ η κυβέρνηση παρακολουθεί αμήχανα, στον γνωστό της πλέον ρόλο του θεατή.
Το επιτόκιο δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου έφτασε χθες στην πρωτοφανή διαφορά του 2,02% υψηλότερα από το αντίστοιχο γερμανικό (στα δεκαετή ομόλογα και στο 2,38% στα πενταετή), κάτι που ισοδυναμεί με απαξίωση της χώρας από τις αγορές και ουσιαστικά εξοβελισμό της από το καθεστώς αξιοπιστίας της ευρωζώνης. Η έλλειψη εμπιστοσύνης στη δυνατότητά της να εξοφλήσει αύριο τις υποχρεώσεις της είναι αυτή που οδηγεί τα επιτόκια δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου όλο και υψηλότερα.

Ανησυχητική εικόνα της ελληνικής οικονομίας βλέπουν, σύμφωνα με πληροφορίες, και παράγοντες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, οι οποίοι διαμηνύουν σε συνομιλητές τους ότι τη χώρα θα έπρεπε κανονικά να αναλάβει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, σε συνεργασία με τις Βρυξέλλες, όπως έγινε στην περίπτωση της Ουγγαρίας. Διασώζεται, όμως, η Ελλάδα, λένε οι ίδιοι αυτοί παράγοντες, χάρη στη συμμετοχή της στην ευρωζώνη, η οποία «καλύπτει» το συναλλαγματικό πρόβλημα που, υπό άλλες συνθήκες, θα είχε λόγω ελλείμματος ισοζυγίου. Έτσι, το ΔΝΤ που επεμβαίνει μόνο για να στηριχθεί μια χώρα με συναλλαγματικό πρόβλημα δεν μπορεί να επέμβει στην Ελλάδα, αλλά οι παράγοντες της Επιτροπής τονίζουν ότι, ούτως ή άλλως, η Αθήνα πρέπει να εφαρμόσει συνταγή ΔΝΤ. Δηλαδή μια αυστηρή συνταγή λιτότητας, για να περιοριστούν τα ελλείμματα. Η τιμωρία των αγορών είναι ίσως υπερβολικά αυστηρή, αλλά όχι αδικαιολόγητη, λένε Έλληνες τεχνοκράτες. Η Ελλάδα έχει σημειώσει εδώ και χρόνια παγκόσμιο ρεκόρ στο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της (15% του ΑΕΠ της) και η κυβέρνηση το δικαιολογούσε λέγοντας πως οφείλεται στους υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης που αυξάνουν τις εισαγωγές, γιατί δήθεν εισάγεται μηχανολογικός εξοπλισμός για επενδύσεις!

Εκτός στόχων. Η κυβέρνηση στάθηκε, επίσης, ανίκανη να ελέγξει το δημοσιονομικό έλλειμμα, παρότι εμφανίσθηκε ως άγγελος της δημοσιονομικής κάθαρσης τα πρώτα χρόνια της πρώτης της τετραετίας, με τη δημοσιονομική της απογραφή. Πέρυσι, ενώ μόλις είχε βγάλει τη χώρα από το καθεστώς επιτήρησης, όπου την έβαλε η ίδια, της «ξέφυγε» πάλι το έλλειμμα στο 3,5%, ενώ τον Δεκέμβριο επέμενε ότι αυτό θα ήταν 2,7% του ΑΕΠ.

Φέτος, όλα δείχνουν ότι τα πράγματα θα είναι τα ίδια και χειρότερα. Δεν είναι τυχαίο ότι η κυβέρνηση απέφυγε ώς τώρα να δώσει στοιχεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού πέρα από το 6μηνο, κατά παράβαση κάθε προηγούμενης πρακτικής, σύμφωνα με την οποία τα στοιχεία δίνονταν τον επόμενο μήνα. Την Τετάρτη ο υφυπουργός Οικονομικών κ. Ν. Λέγκας υποχρεώθηκε τελικά να παρουσιάσει στη Βουλή, στην επιτροπή ισολογισμού-απολογισμού, τα στοιχεία αυτά για το 9μηνο. Στοιχεία που επιβεβαιώνουν τον πλήρη εκτροχιασμό του προϋπολογισμού και προεξοφλούν ότι το έλλειμμα θα κλείσει πάνω από το 3% (έναντι στόχου για 2,5%), κατα ορισμένες πηγές μάλιστα στο 4% του ΑΕΠ.

Δύσκολη συγκυρία. Η κυβέρνηση θα κληθεί το 2009 να δανειστεί 12 δισ. ευρώ για τόκους, 29 δισ. ευρώ για χρεολύσια και 5 δισ. ευρώ για το έλλειμμα, με βάση τους δικούς της υπολογισμούς, δηλαδή τουλάχιστον 46 δισ. ευρώ. Αν προσθέσουμε και τουλάχιστον 5 δισ. ευρώ για το πακέτο στήριξης των τραπεζών, οι ανάγκες δανεισμού φτάνουν τα 51 δισ. ευρώ, χωρίς να έχει ξεφύγει το έλλειμμα ούτε ένα ευρώ, κάτι απίθανο.

Η Ελλάδα καλείται, μάλιστα, να δανειστεί αυτό το ποσό, την ώρα που όλες οι χώρες έχουν βγει στις διεθνείς αγορές με αυξημένες ανάγκες δανεισμού, με αποτέλεσμα να αντιμετωπίζουν δυσκολίες ακόμη και η Γερμανία και η Ολλανδία, με υγιή δημοσιονομικά στοιχεία. Είναι προφανές ότι η Ελλάδα θα πληρώσει ακριβά τα δάνεια που θα κάνει.

Το έλλειμμα του προϋπολογισμού καλπάζει ανεξέλεγκτο, ενώ το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών κατέχει σταθερά το… παγκόσμιο ρεκόρ