[ Δρόμοι ]

Η εξουσία…
… μιας κυβέρνησης να κηρύττει τη χώρα σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης είναι η ουσία της κυριαρχίας της. Αυτό πίστευε ο πολιτικός φιλόσοφος Καρλ Σμιτ. Διακρίθηκε ως νομικός των ναζί. Ο φιλόσοφος Τζόρτζιο Αγκάμπεν πιστεύει πως στις δυτικές χώρες, με διάφορα προσχήματα, η έννομη τάξη αντικαθίσταται ολοένα και πιο συχνά από την κατάσταση εξαίρεσης, την κατάσταση έκτακτης ανάγκης, η οποία αφήνει τον λαό εκτεθειμένο στην κρατική βία. Από την Αρχαία Αθήνα, μετακομίσαμε στο Άουσβιτς, λέει ο Αγκάμπεν. Το δυτικό πολιτικό μοντέλο μοιάζει σήμερα περισσότερο με ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης παρά με μια πόλη- κράτος. Δεν είμαστε πια πολίτες, αλλά κρατούμενοι.

Ζούμε εκτάκτως…
… Ολοένα και πιο συχνά σε ένα καθεστώς φόβου. Και εκεί που ελπίζουμε πως αυτό θα είναι μόνο προσωρινό, αποδεικνύεται μόνιμο. Οι χειραγωγοί του λαού παίζουν με ένα βασικό συναίσθημα που ορίζεται από το ένστικτο αυτοσυντήρησης του ανθρώπου: τον φόβο. Του προκαλούν τον φόβο για να τον πείσουν πως είναι οι μοναδικοί που μπορούν να τον αποδιώξουν. Σε λιμούς, σε καταποντισμούς, σε πλημμύρες, σε πυρκαγιές, σε ταραχές, οι κυβερνήτες έχουν πρόχειρη τη λύση της έκτακτης ανάγκης. Αναστέλλουν μέρος των συνταγματικών ελευθεριών μολονότι μοναδικοί αρμόδιοι γι΄ αυτό θα έπρεπε να είναι εκείνοι που τις ψήφισαν, δηλαδή οι αντιπρόσωποι του λαού. Το παράδοξο είναι πως οι κυβερνήτες ζητούν να μας πείσουν πως μπορούν να πετύχουν με μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης σε όλα εκείνα στα οποία απέτυχαν όταν οι συνθήκες ήταν φυσιολογικές.

Μια νέα εποχή…
… έχει ανατείλει, μέσα από παγκόσμιες συγκυρίες, που έχει μετατρέψει σε tabula rasa το πολιτικό και κοινωνικό τοπίο που ξέραμε μέχρι σήμερα. Από εδώ και πέρα, όλα τα ενδεχόμενα μοιάζουν να είναι ανοιχτά. «Η κατάσταση έχει γίνει χαοτική και ανεξέλεγκτη από τις δυνάμεις που κυριαρχούσαν σε αυτήν μέχρι τώρα», έλεγε πριν από λίγο καιρό στην εφημερίδα «Λε Μοντ» ο κοινωνιολόγος Ιμάνουελ Βαλερστάιν. «Και βλέπουμε να αναδύεται μια πάλη, όχι πια ανάμεσα στους υποστηρικτές και τους αντιπάλους του συστήματος, αλλά ανάμεσα σε όλους τους παράγοντες, για να καθορίσουν με τι θα το αντικαταστήσουν. Πολυάριθμοι παράγοντες δρουν άτακτα και ασυνείδητα για να αναδυθούν νέες λύσεις, χωρίς να γνωρίζουν ακόμη τι σύστημα θα προκύψει από αυτές τις απόπειρες. Ζούμε σε μια περίοδο που η κρίση και η αδυναμία των ισχυρών αφήνει περιθώρια στην ελεύθερη παρέμβαση όλων. Αλλά, επειδή το μέλλον θα είναι το άθροισμα πολυάριθμων και ανυπολόγιστων ενεργειών, είναι απολύτως αδύνατον να προβλέψουμε ποιο μοντέλο θα επιβληθεί τελικά».

Όμως, προσοχή!..
… οι χειραγωγοί καιροφυλακτούν και παίζουν με τους φόβους μας, επισείοντας τη δαμόκλειο σπάθη της κατάστασης έκτακτης ανάγκης. «Πιστεύω», λέει ο Βαλερστάιν, «πως είναι το ίδιο πιθανό να δούμε να εγκαθίσταται ένα σύστημα εκμετάλλευσης ακόμη πιο βίαιο από τον καπιταλισμό ή ένα άλλο που θα έχει περισσότερη ισότητα και θα μοιράζει πιο δίκαια τον πλούτο».