«Έμαθα να στέκομαι πλάι του»

«Καταλάβαμε ότι το παιδί μας αντιμετωπίζει κάποιας μορφής ψυχική ασθένεια πριν από περίπου 18 χρόνια, όταν ήταν στην εφηβεία. Η εμμονή του ότι είναι Άγγλος κι εμείς δεν είμαστε η αληθινή του οικογένεια, μας έκανε να κινητοποιηθούμε».

Η ψυχική ασθένεια χτύπησε νωρίς την πόρτα της οικογένειας Ξηρομερίτη. Σε ηλικία 15 ετών, ο μοναχογιός του κ. Βασίλη εμφάνισε τα πρώτα σημάδια: «Το γεγονός ότι γνώριζε πολύ καλά αγγλικά τού δημιούργησε εμμονή ότι κατάγεται από τη Μεγάλη Βρετανία», λέει στα «ΝΕΑ». Αυτή ήταν και η ένδειξη ότι θα πρέπει να επισκεφτούν γιατρό. Όταν και η διάγνωση επιβεβαίωσε τους αρχικούς φόβους, τότε «το μόνο που είχαμε να κάνουμε, ήταν να βοηθήσουμε τον γιο μας. Πουλήσαμε τα περιουσιακά μας στοιχεία και βρεθήκαμε από την Πάτρα στην Αθήνα», λέει ο κ. Βασίλης. Όπως προσθέτει, πριν από περίπου δύο δεκαετίες, δεν ήταν καθόλου εύκολο για μια ελληνική οικογένεια να μιλήσει για την ψυχική ασθένεια του παιδιού της.

Το «στίγμα» της ψυχικής ασθένειας ακολουθεί όχι μόνο τον ασθενή, αλλά και τα μέλη των οικογενειών. Κι αυτό είναι που θα πρέπει να αλλάξει σύμφωνα με την κ. Μαρίνα Οικονόμου- Λαλιώτη, πρόεδρο του Επιστημονικού Συμβουλίου του Συλλόγου Οικογενειών για την Ψυχική Υγεία (ΣΟΨΥ).

«Όταν ακούει κανείς τις λέξεις “ψυχασθενής” ή “ψυχίατρος”, αυτόματα σηκώνει ένα τείχος ανάμεσα στους ίδιους και τις οικογένειες που αντιμετωπίζουν το πρόβλημα», λέει ο κ. Ξηρομερίτης. Σήμερα ο μοναχογιός του, σε ηλικία 32 ετών, προσπαθεί να κάνει μια νέα αρχή, μπαίνοντας δυναμικά στην κοινωνία και την αγορά εργασίας. «Αυτό που θα πρέπει να καταλάβουν όσες οικογένειες βρίσκονται στη δική μας θέση είναι ότι δεν είναι ντροπή».

Σε ημερίδα που διοργανώθηκε το περασμένο Σάββατο, η κ. Οικονόμου- Λαλιώτη τόνισε ότι η συμμετοχή της οικογένειας στη θεραπευτική διαδικασία παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην καλή εξέλιξη και πρόγνωση των μείζονων ψυχικών διαταραχών. «Αλλά για να μπορέσει η οικογέ νεια να συμμετέχει σε αυτή τη διαδικασία χρειάζεται ενημέρωση και εκπαίδευση». Στην ημερίδα δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση στον ρόλο των αδερφών ατόμων με ψυχική ασθένεια.

«Κάποιος που αγαπάς έχει μία ψυχική νόσο»: Με αυτό το σύνθημα τα μέλη της εθελοντικής Κίνησης Αδελφών για την Ψυχική Υγεία προσπαθούν να ενημερώσουν τις οικογένειες αλλά και να απενοχοποιήσουν το θέμα ταμπού για την ελληνική κοινωνία. Με συναντήσεις μία φορά την εβδομάδα- κάθε Τετάρτη- τα αδέλφια βοηθούν όσους χρειάζονται συμπαράσταση και ενημέρωση, ενώ ειδικοί προσπαθούν να δώσουν λύσεις σε πρακτικά ζητήματα που απασχολούν τα μέλη των οικογενειών αυτών, όπως για παράδειγμα τι θα πρέπει να κάνουν εάν ο ασθενής υποτροπιάσει ή πάθει κρίση.

Η Κίνηση Αδελφών
Μόλις πριν από δύο χρόνια, η κ. Σωτηρία Δριβάλου διαπίστωσε ότι ο αδελφός της Γιάννης είναι ψυχικά ασθενής. «Το καταλάβαμε αργά, όταν ο αδερφός μου ήταν περίπου 31 ετών. Βέβαια ο γιατρός μάς είπε ότι το πρόβλημα υγείας ξεκίνησε στα 20 του χρόνια. Ωστόσο, δεν δώσαμε μεγάλη σημασία στα σημάδια- ήταν μελαγχολικός, απομονωνόταν- αλλά νομίζαμε ότι έτσι ήταν ο χαρακτήρας του», δηλώνει. Όπως προσθέτει, αν και ήταν δύσκολο αρχικά, αποδέχτηκε την ασθένεια του αδελφού της, όχι όμως και οι γονείς της, οι οποίοι δεν θέλουν να παραδεχτούν το πρόβλημα. Πριν από ένα χρόνο, η Σωτηρία έγινε μέλος του συλλόγου των αδελφών ατόμων με ψυχική νόσο. «Είναι μία πρωτοποριακή κίνηση. Ένα από τα πράγματα που μαθαίνουμε, είναι να αποστασιοποιούμαστε από τις απόψεις των γονιών μας, οι οποίοι κουβαλούν ακόμη τον φόβο και την ντροπή». «Η ψυχική ασθένεια δεν είναι “κατάρα”. Κι αν το συνειδητοποιήσουν αυτό οι οικογένειες, με την ιατρική βοήθεια μπορούν πραγματικά να βοηθήσουν τους ασθενείς», σημειώνει ο κ. Νίκος Σμυρνής, λέκτορας της Α΄ Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών.


«Διάβασα το βιβλίο Ψυχιατρικής για να καταλάβω»

Η ΔΙΑΓΝΩΣΗ του γιατρού πριν από περίπου 30 χρόνια έπεσε σαν βόμβα στην οικογένεια του κ. Αλέξανδρου:

Ηβηφρένεια, η σχιζοφρένεια δηλαδή την περίοδο της εφηβείας για τον αδελφό του. «Ήταν δύσκολο και υπήρχε ψυχικός πόνος για όλους μας. Δεν μπορούσαμε να μιλήσουμε όμως, δεν υπήρχαν καν οι σύλλογοι στους οποίους μπορούσαμε να απευθυνθούμε για να μας στηρίξουν», λέει ο κ. Αλέξανδρος.

Η έλλειψη ενημέρωσης ήταν αυτή που τον έκανε να διαβάσει το βιβλίο της ψυχιατρικής που διδασκόταν στο πανεπιστήμιο. «Μόνο και μόνο για να καταλάβω τι έχει ο αδερφός μου». Για τον κ. Αλέξανδρο, μέλος της Κίνησης Αδερφών για την Ψυχική Υγεία, η ασθένεια του αδελφού του έχει αντίκτυπο και στην προσωπική και επαγγελματική του ζωή. «Το ένα μάτι το έχω στην ψύχωση του αδελφού μου και με το άλλο προσπαθώ να επικεντρωθώ στην οικογένειά μου, τη δουλειά μου». Συμπληρώνει δε ότι το πρόβλημα είναι και οικονομικό «Ήμασταν μια εύπορη οικογένεια και λόγω της ασθένειας του αδελφού μου διολισθήσαμε. Φάρμακα, νοσηλεία, γιατροί- τα χρήματα που δώσαμε όλα αυτά τα χρόνια είναι πάρα πολλά».