Υιοθεσίες μέσω δικαστηρίων

Το νέο καθεστώς των υιοθεσιών, με το οποίο επιχειρείται η απλούστευση των διαδικασιών, με τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, τέθηκε ήδη σε ισχύ με την ψήφιση του νέου νόμου.
Η σημαντικότερη ρύθμιση αφορά την παράκαμψη του συνήθους εμποδίου που είναι η συναίνεση των φυσικών γονέων του παιδιού, σε περιπτώσεις όπου αυτοί είτε είναι άγνωστοι είτε δεν ανευρίσκονται είτε τους έχει αφαιρεθεί για κάποιους λόγους η γονική μέριμνα.

Με διάταξη του νέου νόμου καθιερώνεται η αναπλήρωση της συναίνεσης των γονέων με ειδικά αιτιολογημένη απόφαση του δικαστηρίου

ΘΑ ΒΡΟΥΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑ

Τα προς υιοθεσία παιδιά για τα οποία δεν ήταν ρητή η συναίνεση των φυσικών γονέων θα βρίσκουν ευκολότερα οικογένεια

κι έτσι τα προς υιοθεσία παιδιά, για τα οποία δεν ήταν ρητή η συναίνεση των φυσικών γονέων και ως εκ τούτου δεν ήταν δυνατόν να δοθούν σε θετούς γονείς, θα βρίσκουν ευκολότερα μια οικογένεια.

Η δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης των γονέων προβλέπεται επίσης και στις εξής περιπτώσεις:

1Όταν το παιδί προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση, έχει αφαιρεθεί από τους γονείς η άσκηση της επιμέλειας και αυτοί αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν στην υιοθεσία.

2Αν το παιδί έχει παραδοθεί με τη συναίνεση των γονέων σε οικογένεια για φροντίδα και ανατροφή με σκοπό την υιοθεσία και έχει ενταχθεί σε αυτήν επί χρονικό διάστημα ενός τουλάχιστον έτους και οι γονείς εκ των υστέρων αρνούνται καταχρηστικά να συναινέσουν και 3 Με απόφαση του δικαστηρίου αναπληρώνεται η συναίνεση του επιτρόπου για την υιοθεσία του ανηλίκου, εφόσον ο ανήλικος προστατεύεται από αναγνωρισμένη κοινωνική οργάνωση και ο επίτροπος αρνείται καταχρηστικά να συναινέσει.

Όταν για την υιοθεσία ανηλίκου οι φυσικοί γονείς ή ο επίτροπος έρχονται σε απευθείας συνεννόηση με τους υποψήφιους θετούς γονείς χωρίς τη μεσολάβηση κοινωνικής υπηρεσίας ή οργάνωσης, οφείλουν τόσο αυτοί όσο και οι υποψήφιοι θετοί γονείς, πριν από την παράδοση του παιδιού ή εντός ενός μηνός από αυτήν, να ανακοινώσουν τη σχετική πρόθεσή τους στην αρμόδια κοινωνική υπηρεσία.

Μεταξύ των νέων ρυθμίσεων που τέθηκαν σε ισχύ με τη δημοσίευση του νόμου στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, περιλαμβάνεται η δυνατότητα προσθήκης στο κύριο όνομα του παιδιού και άλλου ονόματος ή απάλειψης του κυρίου ονόματος που έφερε πριν από την υιοθεσία και αντικατάστασής του με άλλο. Και στην περίπτωση αυτή αποφασίζει το δικαστήριο ύστερα από αίτηση του θετού γονέα, ενώ αν το θετό παιδί έχει συμπληρώσει το δωδέκατο έτος της ηλικίας του, είναι απαραίτητη και η δική του συναίνεση.

Στο μεταξύ, σύμφωνα με δηλώσεις του υπουργού Δικαιοσύνης κ. Σ. Χατζηγάκη, συγκροτείται σύντομα Ειδική Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή για την αναθεώρηση των σχετικών με την υιοθεσία διατάξεων του Αστικού Κώδικα, προκειμένου να αναμορφωθεί το καθεστώς στο σύνολό του.


NAI Προς τη σωστή κατεύθυνση
Του Χαρίλαου Κλουκίνα

Οι νέες νομοθετικές ρυθμίσεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση. Και το λέω κυρίως χάρη στην προηγούμενη εμπειρία μου από τη θητεία μου στο δικαστικό σώμα και από τις εντυπώσεις που αποκόμισα ως προϊστάμενος του Πρωτοδικείου. Το γεγονός ότι οι υποθέσεις υιοθεσίας δεν προχωρούσαν στα δικαστήρια και μονίμως αναστέλλονταν οι διαδικασίες λόγω της απουσίας των φυσικών γονέων- των οποίων η συναίνεση ήταν απαραίτητη- αποδεικνύει πως η τροποποίηση των διατάξεων ήταν αναγκαία. Ωστόσο η νέα ρύθμιση, βάσει της οποίας αναπληρώνεται σε ορισμένες περιπτώσεις η συναίνεση των φυσικών γονέων από το δικαστήριο, δίνει και μια άλλη, εξίσου σημαντική, λύση. Αποτρέπει την απόπειρα εκβίασης των θετών γονέων από τους φυσικούς, καθώς πίσω από την υποτιθέμενη άρνηση συναίνεσης υποκρύπτονται συχνά οικονομικές απαιτήσεις. Ο Χαρίλαος Κλουκίνας είναι δικηγόρος, πρώην προϊστάμενος του Πρωτοδικείου Αθηνών
ΟΧΙ Δεν έγιναν ουσιαστικές αλλαγές
Της Μαρίας Κουβέλη

Οι διατάξεις περί υιοθεσίας του νέου νόμου, όπως έχουν διατυπωθεί και ψηφιστεί, είναι επουσιώδεις.

Τροποποιούν το ισχύον καθεστώς περισσότερο με γραμματικές διατυπώσεις παρά με ουσιαστικές αλλαγές, π.χ. η δικαστική αναπλήρωση της συναίνεσης υπήρχε πριν από τον νέο αυτό νόμο, ο οποίος δεν αλλάζει επί της ουσίας την εν λόγω διάταξη. Θεωρώ ότι οι διατάξεις του νέου νόμου δεν αποτυπώνουν, σε καμία περίπτωση, ένα καινοτόμο και εκσυγχρονισμένο πλαίσιο για τον θεσμό της υιοθεσίας. Δεν διευκολύνουν ούτε επιταχύνουν τη διαδικασία της υιοθεσίας. Η υιοθεσία ως θεσμός λόγω της σπουδαιότητάς της θα έπρεπε να αποτελέσει αντικείμενο ενός αυτοτελούς νομοσχεδίου και όχι να τροποποιείται με διατάξεις που εμφιλοχωρούνε σ΄ ένα νόμο με περισσότερα ζητήματα που αφορούν το οικογενειακό δίκαιο.

Η Μαρία Κουβέλη είναι μέλος του Δ.Σ. του ΔΣΑ