Ακτινογραφώντας τον οργασμό

Το μυστικό του οργασμού κρύβεται στον εγκέφαλο. Για να φτάσει κανείς στην κορύφωση της σεξουαλικής πράξης απαιτείται μία πολύπλοκη συνεργασία ανάμεσα στα μηνύματα που λαμβάνει ο εγκέφαλος από τα αισθητήρια όργανα και την ψυχολογική του κατάσταση- ειδικά στις γυναίκες. Τη στιγμή του οργασμού μάλιστα σημαντικές περιοχές του εγκεφάλου σταματούν τη λειτουργία τους.

Επιστημονικές έρευνες, που εστιάζουν στη σεξουαλική ευχαρίστηση, έχουν αποδείξει πρόσφατα ότι ο γυναικείος οργασμός εξαρτάται κατά ένα μεγάλο βαθμό από ψυχολογικούς παράγοντες. Το 2005 έγινε ένα πείραμα με γυναίκες οι οποίες μετά την αφαίρεση των ωοθηκών τους παρουσίασαν απώλεια της σεξουαλικής επιθυμίας. Οι ερευνητές τούς έδωσαν ένα αυτοκόλλητο επίθεμα εμποτισμένο με τεστοστερόνη- η «ανδρική» ορμόνη που παράγεται από τις ωοθήκες και σχετίζεται με τη σεξουαλική λειτουργία.

Ύστερα από 12 εβδομάδες, η Μαριάν, μία από τις γυναίκες, είχε ξαναβρεί τη χαμένη της επιθυμία για σεξ και είχε και πάλι οργασμό. Όμως, αυτό δεν οφειλόταν στην τεστοστερόνη, καθώς το δικό της επίθεμα δεν περιείχε ίχνος της ορμόνης. Η ίδια βέβαια δεν το ήξερε αυτό.

Περιβάλλον- ψυχοσύνθεση. Η δική της περίπτωση δείχνει χαρακτηριστικά την πολύπλοκη διαδικασία της σεξουαλικής διέγερσης. Η επιθυμία και ο οργασμός εξαρτώνται από πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα, τα οποία ελέγχουν τους γενετικούς αδένες και τα γεννητικά όργανα.

Πολλοί από αυτούς τους παράγοντες είναι περιβαλλοντικοί. Για παράδειγμα, τα οπτικά ερεθίσματα γεννούν σεξουαλική επιθυμία και στα δύο φύλα. Η Μαριάν μπορεί να απέκτησε ξανά την επιθυμία για σεξ λόγω των συζητήσεων και των σκέψεων που της δημιούργησε η συμμετοχή της στο πείραμα. Αυτά τα ερεθίσματα βοηθούν στο να ξεπεραστούν οι όποιες ηθικές ή ψυχολογικές αναστολές.

Κέντρα κλείνουν, κέντρα ανοίγουν. Σύμφωνα με όσα βλέπουν οι επιστήμονες στις απεικονιστικές έρευνες του εγκεφάλου, δεν αρκεί η διέγερση για να φτάσει κανείς σε οργασμό. Στους άντρες σταματά να λειτουργεί το κέντρο εγρήγορσης του εγκεφάλου. Στις γυναίκες κατεβάζουν διακόπτη τα τμήματα εκείνα που σχετίζονται με τον έλεγχο των σκέψεων και των συναισθημάτων.

Αντίθετα, τη στιγμή του οργασμού «παίρνει φωτιά» το κέντρο απόλαυσης, ειδικά στους άντρες. Κι έτσι, το τμήμα του εγκεφάλου που συνδέεται με την ανταμοιβή μάς δημιουργεί την επιθυμία επανάληψης της σεξουαλικής συνεύρεσης, κάτι που εξελικτικά εξασφαλίζει την επιβίωση του είδους. Όταν χάνεται η επιθυμία για σεξ, μπορεί να επανακτηθεί με τακτικές που έχουν στόχο το μυαλό και όχι το σώμα.

Τα ίδια- και άλλα- ερεθίσματα. Μόλις στα τέλη της δεκαετίας του ΄80, οι επιστήμονες ανέβασαν την επιθυμία στο ψηλότερο σημείο του βάθρου της σεξουαλικής δραστηριότητας και μελέτησαν τα χαρακτηριστικά της.

Οι περισσότεροι άνθρωποι πιστεύουν ότι οι άντρες διεγείρονται ευκολότερα από τα οπτικά ερεθίσματα, όπως το πορνό, ενώ στις γυναίκες χρειάζεται περισσότερο συναίσθημα και σκέψη. «Πράγματι, η σεξουαλική επιθυμία εξαρτάται στις γυναίκες από συναισθηματικούς και εξωτερικούς παράγοντες, όπως αν νιώθουν άνετα με το σώμα τους ή τον παρτενέρ τους, αν αισθάνονται ασφαλείς, αν είναι δεμένες με τον σύντροφό τους», επισημαίνει στο «Scientific Αmerican» η Τζένιφερ Μπέρμαν, ουρολόγος στο Κέντρο Γυναικείας Σεξουαλικής Ιατρικής, που εδρεύει στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες.

Αυτό όμως δεν σημαίνει πως τα οπτικά ερεθίσματα δεν διεγείρουν εξίσου τις γυναίκες, όπως αποδείχθηκε και επιστημονικά πέρυσι από το Κέντρο Εθισμού και Πνευματικής Υγείας στο Τορόντο με τη συμμετοχή στρέιτ και γκέι αντρών και γυναικών.

Ο τομογράφος αποτυπώνει τις αλλαγές στον εγκέφαλο κατά την κορύφωση

ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΣΜΟ παίζουν εξίσου ρόλο αισθητήρια ερεθίσματα και πνευματικές διαδικασίες υψηλού επιπέδου. Στο βιβλίο «Η επιστήμη του οργασμού», ο ψυχολόγος Μπάρι Κομισάρουκ, ο ενδοκρινολόγος Κάρλος ΜπάγιερΦλόρες και η σεξολόγος Μπέβερλι Γουίπλ περιγράφουν τη στιγμή της σεξουαλικής κορύφωσης ως το αποτέλεσμα μιας σταδιακής διαδικασίας. Σ΄ αυτή συμμετέχουν οι αισθητήριοι υποδοχείς του σώματος και μία σειρά από γνωσιακούς και συναισθηματικούς παράγοντες.

Το μερίδιο όλων αυτών μπορεί να διαφέρει ανάμεσα στα δύο φύλα, ενδεχομένως λόγω της εξέλιξης του είδους. Δηλαδή, ο οργασμός στους άντρες σχετίζεται απευθείας με την αναπαραγωγή μέσω της εκσπερμάτισης. Ο γυναικείος, αντίθετα, δεν έχει φανερό αναπαραγωγικό ρόλο. Μπορεί βέβαια να βοηθά στη συγκράτηση του σπέρματος ή να έχει έναν κοινωνικό ρόλο, όπως το συναισθηματικό δέσιμο με τον σύντροφο.

Για να το αποδείξουν αυτό επιστημονικά, οι ερευνητές μελετούν τις αλλαγές που παρατηρούνται στον εγκέφαλο κατά τον οργασμό με τη χρήση τομογραφίας εκπομπής ποζιτρονίων (ΡΕΤ scanner).

Η ανταμοιβή των ανδρών. Στους άντρες, την ώρα της εκσπερμάτισης ενεργοποιείται το κέντρο ανταμοιβής, με την ίδια ένταση που παρατηρείται όταν ένας εθισμένος στην ηρωίνη παίρνει τη δόση του. «Η ανταμοιβή της εκσπερμάτισης είναι ζωτικής σημασίας από εξελικτικής άποψης», τονίζει ο νευροεπιστήμονας Γκερτ Χόλστεγκε από το Πανεπιστήμιο του Γκρόνιγκεν της Ολλανδίας.

Επίσης, όταν τα σεξουαλικά ερεθίσματα είναι οπτικά, τη στιγμή του οργασμού υπάρχει μεγάλη δραστηριότητα στα κέντρα της μνήμης και της όρασης.

Σταματάει η λογική. Αντίθετα, στις γυναίκες το μεγαλύτερο κομμάτι του εγκεφάλου κατεβάζει διακόπτες, όπως διαπίστωσαν με έκπληξη οι ερευνητές, ειδικά η περιοχή που έχει σχέση με την αυτοσυγκράτηση και τη χαλιναγώγηση βασικών επιθυμιών όπως η σεξουαλική. Η μειωμένη δραστηριότητα βοηθά τη γυναίκα να ξεπεράσει τις αναστολές της και να αποβάλει την ένταση, με άλλα λόγια να αφεθεί ελεύθερη να απολαύσει το σεξ. Άλλες περιοχές που σταματούν να λειτουργούν στιγμιαία είναι το κέντρο της λογικής σκέψης και της κοινωνικής κρίσης, καθώς και η αμυγδαλή, υπεύθυνη για τη συναισθηματική εγρήγορση.

«Για να έχει μία γυναίκα οργασμό πρέπει να εξαφανιστεί κάθε ίχνος φόβου ή στρες. Αυτό το ξέραμε, αλλά τώρα το έχουμε δει με τα μάτια μας στα βάθη του εγκεφάλου. Τη στιγμή του γυναικείου οργασμού, δεν παρατηρείται καμία συναισθηματική αντίδραση», τονίζει ο Χόλστεγκε.