[ Πρόσωπα ] Αναμνήσεις από τον Μπόμπυ Σαντς

Τζένιφερ Μακάν και Μπρένταν Μακφαρλέιν: πρώην μέλη του ΙRΑ και σήμερα του Σιν Φέιν, γνώριζαν καλά τον Μπόμπυ Σαντς, που άφησε την τελευταία του πνοή στη φυλακή, στις 5 Μαΐου 1981, έπειτα από 65 ημέρες απεργίας πείνας.

Η Τζένιφερ Μακάν, 48 χρόνων σήμερα και βουλευτής του Σιν Φέιν στην τοπική Βουλή της Βόρειας Ιρλανδίας, ήταν 15 ή 16 χρόνων όταν συνάντησε τον Μπόμπυ Σαντς στο Μπέλφαστ. «Η οικογένειά του κατοικούσε δύο δρόμους από τη δική μου. Εκείνος εργαζόταν για την κοινότητα. Θυμάμαι ότι ήταν πολύ δυναμικός, κάπως διαφορετικός, πάντα με την κιθάρα στο χέρι. Μας ενέπνεε», λέει στη «Λε Μοντ» με την ευκαιρία της πρεμιέρας της ταινίας «Ηunger» (Πείνα) του βραβευμένου 39χρονου Βρετανού σκηνοθέτη Στηβ Μακουήν, που έχει θέμα εκείνη την ιστορική απεργία.

Ο 60χρονος Μπρένταν Μακφαρλέιν δεν ήταν ακόμη ο στρατευμένος μουσικός που είναι σήμερα. Τον Μπόμπυ Σαντς τον είχε συναναστραφεί στη φυλακή του Λονγκ Κες. «Μας έλεγε να γράφουμε όπως έκανε εκείνος, αδιάκοπα. Ποιήματα, τραγούδια, άρθρα. Μια μέρα, έγραψα ένα κείμενο για μια δημοκρατική εφημερίδα. Το διάβασε και μου είπε: ΄΄Είναι πάρα πολύ συναισθηματικό, γαμώτο΄΄ και με διέταξε να το πετάξω μαζί με τα σκουπίδια μου σε μια γωνιά του κελιού μου. Το έκανα. Ξανάγραψα απλές και άμεσες ιδέες. ΄΄Αυτό, γαμώτο, είναι θαυμάσιο΄΄, μου είπε όταν το διάβασε… Είχε εξαιρετική μνήμη, μας διηγούνταν τα βιβλία που είχε διαβάσει. Μας μάθαινε κέλτικα, ακόμη και λίγα γαλλικά. Ήταν ένας ποιητικός στοχαστής».

Στις 9 Απριλίου 1981, ο φυλακισμένος Μπόμπυ Σαντς εξελέγη βουλευτής στο Ουεστμίνστερ. Μολονότι ήταν ήδη πολύ εξασθενημένος, οι Άγγλοι δεν του επέτρεψαν να βγει από τη φυλακή. Πέθανε λιγότερο από έναν μήνα αργότερα, στα 27 του, πριν από 27 χρόνια. «Χάρη στην ταινία αυτή, ο αγγλικός Τύπος παραδέχθηκε επιτέλους αυτά που συνέβησαν εδώ… Είναι ένα μεγάλο βήμα για μας», λέει η Τζένιφερ, η οποία πέρασε δέκα χρόνια κλεισμένη στη γυναικεία φυλακή του Άρμαγ. Το 1981, ο Μπρένταν ήταν στο Λονγκ Κες, όμως δεν έκανε απεργία πείνας. Ο Μπόμπυ Σαντς τον επέλεξε για να τον διαδεχθεί επικεφαλής των κρατουμένων της φυλακής- «επειδή εσύ θα με αφήσεις να πεθάνω», του είχε πει για να δικαιολογήσει την επιλογή του. «Εμείς λέμε πως ιστορικά είχαμε δίκιο για την απεργία πείνας, με δεδομένο το τι ακολούθησε», λέει ο Μπρένταν Μακφαρλέιν. «Κάθε μέρα λέμε πως η θυσία του Μπόμπυ δεν πρέπει να ξεχαστεί. Για μας ήταν μόλις χθες».

«Οι εικόνες του ηγέτη του ΙRΑ Μπόμπυ Σαντς σημάδεψαν την παιδική ηλικία μου», τονίζει ο σκηνοθέτης Στηβ Μακουήν. «Ήμουν 11 χρόνων. Και δεν ξέχασα ποτέ το πρόσωπό του».