Το χρέος του Ομπάμα

Ο Μπαράκ Ομπάμα έχει ένα μεγάλο χρέος στους μεγάλους Αμερικανούς αθλητές του 20ού αιώνα. Ο αθλητισμός δεν αντικατοπτρίζει μόνο την κοινωνία, αλλά έχει και τη δύναμη να την αλλάζει. Ο δρόμος που οδήγησε στην εκλογή του Ομπάμα στην προεδρία των Ηνωμένων Πολιτειών έχει πολλούς μαύρους αθλητές-ορόσημα, ενώ ο αθλητισμός ήταν επίσης μία από τις «μπουλντόζες» που τον διαμόρφωσαν.

ΤΖΕΣΕ ΟΟΥΕΝΣ
Ποια αρία φυλή;
Στην αρχή ήταν ο Τζέσε Όουενς. Ο μαύρος Αμερικανός που πήγε στους Ολυμπιακούς Αγώνες του Βερολίνου το 1936 και κατέρριψε τον μύθο της υπεροχής της αρίας φυλής. Κέρδισε τέσσερα χρυσά μετάλλια, αλλά ο Χίτλερ απέφυγε να του δώσει το χέρι του. Όταν ο Όουενς επέστρεψε στη διχασμένη Αμερική ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ απέφυγε επίσης να του σφίξει το χέρι, ενώ δεν κάθησε ποτέ στο μπροστινό κάθισμα του λεωφορείου.

ΣΜΙΘ- ΚΑΡΛΟΣ
Η γροθιά
Ο αθλητισμός έχει αλλάξει τον τρόπο που σκεπτόμαστε, τον τρόπο που ζούμε. Στις ΗΠΑ οι οποίες έχουν δημιουργήσει την πιο ανεπτυγμένη αθλητική βιομηχανία που έχει δει ο κόσμος, αυτή η αλήθεια μετρά διπλά. Ο Τόμι Σμιθ και ο Τζον Κάρλος κατέκτησαν χρυσό και χάλκινο μετάλλιο στα 200 μέτρα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Πόλης του Μεξικού και κατά την απονομή εκδήλωσαν την υπέροχη διαμαρτυρία τους με τον χαιρετισμό της Μαύρης Δύναμης που παρέμεινε μια αξέχαστη «κατάθεση» για τους διχασμούς της Αμερικής. Ο Κάρλος και ο Σμιθ θεωρήθηκαν από πολλούς Αμερικανούς προδότες και από άλλους ήρωες. Τελικά έγιναν εθνικός θησαυρός σε κάθε ανασκόπηση της δεκαετίας του ΄60, η οποία ξανάγραψε την Ιστορία. Στο Πανεπιστήμιο του Σαν Χοσέ όπου φοίτησε ο Σμιθ, υπάρχει τώρα ένα άγαλμα για να θυμίζει εκείνη την υψωμένη γροθιά.

ΤΖΟ ΛΟΥΙΣ
Η «λευκή ελπίδα»
Το 1938 ο Λούις πυγμαχούσε με τον Γερμανό πρωταθλητή Μαξ Σμέλινγκ στη Νέα Υόρκη. Λόγω της έντασης εκείνης της εποχής, ένας μαύρος άνδρας ο επονομαζόμενος «Καφέ Βομβαρδιστής» βρήκε τον εαυτό του να μάχεται σε μια συμβολική μάχη για την υπερηφάνεια της Αμερικής. Ο Λούις αργότερα έλεγε: «Όλη η αναθεματισμένη χώρα εξαρτιόταν από μένα». Ένα σκίτσο παρουσίαζε τον Λούις ως τον μοναδικό μαύρο που είναι μια σπουδαία λευκή ελπίδα. Ο Λούις χρειάστηκε 2 λεπτά και 4 δευτερόλεπτα για να νικήσει τον Σμέλινγκ, ενώ αργότερα κατατάχθηκε στον διαχωρισμένο σε μαύρους και λευκούς Στρατό. ΤΖΑΚΙ ΡΟΜΠΙΝΣΟΝ
Δυνατή ροπαλιά
Μετά τον πόλεμο, το 1947 ο Τζάκι Ρόμπινσον έγινε ο πρώτος μαύρος αθλητής που έπαιξε στο επαγγελματικό πρωτάθλημα μπέιζμπολ από το 1889, οπότε δημιουργήθηκε. Ενσωματώθηκε στην ομάδα Μπρούκλιν Ντότζερς, παρά τις έντονες διαφωνίες ανθρώπων του αθλήματος, των φιλάθλων αλλά και της ομάδας του. Ο μάνατζερ των Ντότζερς είχε πει τότε στην ομάδα του: «Θα μας κάνει όλους πλούσιους», επιχείρημα που πάντα ακούγεται με προσοχή στις ΗΠΑ ή οπουδήποτε αλλού. Στον αγώνα με τη Φιλαντέλφια Φίλις ο Ρόμπινσον αποδοκιμάστηκε τόσο έντονα ώστε προκάλεσε τη συσπείρωση της ομάδας του γύρω από το πρόσωπό του. Ο Ρόμπινσον απέδειξε ότι ήταν σπουδαίος αθλητής και τα κατορθώματά του αποτέλεσαν πηγή δύναμης για τον αθλητισμό.

ΑΛΘΕΑ ΓΚΙΜΠΣΟΝ
Μαύρο γκραν σλαμ
Τη δεκαετία του 1950 η Αλθέα Γκίμπσον, κόρη αγροτών που μεγάλωσε στο Χάρλεμ, έγινε η πρώτη Αφροαμερικανίδα που πρωταγωνίστησε στα κορτ του τένις. Πολλές φορές την αποκαλούσαν Τζάκι Ρόμπινσον του τένις. Έγινε η πρώτη μαύρη τενίστρια που κατέκτησε τίτλο γκραν σλαμ το 1956 και τον τίτλο στο Γουίμπλεντον ένα χρόνο αργότερα. Μερικές φορές οι μαύροι είναι καλύτεροι από τους λευκούς. Και κανείς δεν μπορεί να αποφύγει αυτή την αλήθεια. Ο αθλητισμός δεν είναι κάτι «άψυχο» που αντανακλά τις αλλαγές που συμβαίνουν τριγύρω, αλλά οδηγεί προς αυτές μέσα στην κοινωνία.

ΜΑΪΚΛ ΤΖΟΡΝΤΑΝ
Αθλητής-εταιρεία
Οι μαύροι ήρωες ήταν πρώτα καινοτόμοι και μετά ριζοσπάστες. Το επόμενο βήμα ήταν να γίνουν επιχειρηματίες, με πιο χαρακτηριστική περίπτωση αυτή του Μάικλ Τζόρνταν. Το μπάσκετ από υποβαθμισμένο παιχνίδι μετατράπηκε σε εθνικό πάθος, το πιο πλούσιο και φανταχτερό άθλημα στο καλαντάρι. Ο Τζόρνταν βρισκόταν στην καρδιά αυτής της αλλαγής. Ένας από τους πιο συναρπαστικούς αθλητές όλων των εποχών που μετατράπηκε στον πρώτο αθλητή-εταιρεία. Έγινε τεράστιος, όχι αλλάζοντας τον κόσμο, αλλά πουλώντας αθλητικά παπούτσια. Ίσως η μοναδική δήλωσή του που έχει μείνει στην ιστορία είναι η εξής: «Και οι Ρεπουμπλικανοί αγοράζουν αθλητικά παπούτσια».

ΤΑΪΓΚΕΡ ΓΟΥΝΤΣ
Το πρότυπο
Το γκολφ ήταν άθλημα για λευκούς για πλούσιους για αφεντικά. Τώρα οι λευκοί γκόλφερ έχουν πρότυπό τους έναν μαύρο, τον Τάιγκερ Γουντς, για να ζηλεύουν το παιχνίδι του, τα χρήματα που κερδίζει. Ο Γουντς, όπως και ο νεοεκλεγείς πρόεδρος δεν μοιάζει ούτε με λευκό ούτε με μαύρο. Το θέμα του χρώματος δεν υφίσταται πλέον καθώς δόθηκε η τελική απάντηση. ΛΙΟΥΙΣ ΧΑΜΙΛΤΟΝ
Ο γρήγορος
Τώρα η Βρετανία έχει τον δικό της Τάιγκερ Γουντς. Τον Λιούις Καρλ Ντάβιντσον Χάμιλτον (πήρε το όνομά του από τον Αμερικανό αθλητή Καρλ Λιούις), ο οποίος δεν προστατεύεται από κανέναν και όλοι τον ζηλεύουν. Ένας άνδρας όλων των χρωμάτων και κανενός, ένας άνδρας που όλοι εκτιμούν αλλά κανείς δεν μπορεί να ανταγωνιστεί. Σε πόσο καιρό θα έχουμε στη Βρετανία έναν μαύρο πρωθυπουργό; Απάντηση: σε πολύ λιγότερο χρόνο από όσο πιστεύαμε την προηγούμενη εβδομάδα.

ΜΟΧΑΜΕΝΤ ΑΛΙ
Το σύμβολο
Η πιο αμφιλεγόμενη μορφή όλων ήταν ο Μοχάμεντ Άλι. Για εμάς που ζήσαμε τη δεκαετία του ΄60, θυμόμαστε εκείνη την περίοδο ως εποχή σκληρών αντιθέσεων. Η λάμψη του τον έκανε μοιραίο. Η δήλωσή του πως ένας μαύρος μπορεί να είναι και ωραίος, ήταν ιδιαίτερα ενοχλητική. Η αλλαγή του ονόματός του απορρίπτοντας το «όνομα της σκλαβιάς του» σήμαινε πρόκληση. Και ο ίδιος έκανε ό,τι ήταν δυνατόν να προκαλέσει αναφερόμενος στον διαχωρισμό των εθνών σε μαύρους και λευκούς. Δεν ήθελε ανθρώπινα δικαιώματα, ήθελε τη διχοτόμηση της Αμερικής. Ήταν διασπαστική φιγούρα που μετατράπηκε σε ενωτική. Καθώς τα γεγονότα του Βιετνάμ και οι σοκαριστικές ιδέες της δεκαετίας του ΄60 έγιναν η καθημερινότητα της δεκαετίας του ΄70, ο Άλι μεταμορφώθηκε σε ήρωα. Μετατράπηκε σε ένα από τα σύμβολα που έκαναν σπουδαία την Αμερική και οι πατριώτες που τον μισούσαν, τώρα τον αγαπούν.