[ Δρόμοι ]

Μια απλή…
… παράταση ζωής. Κι ας βλέπουν οι πολλοί στο πρόσωπο του Ομπάμα μια αναγέννηση της αμερικανικής δημοκρατίας. Ο Γαλλοαμερικανός ιστορικός Εμάνουελ Τοντ επιμένει στην άποψη που είχε διατυπώσει το 2002, με το «δοκίμιο για την αποσύνθεση του αμερικανικού συστήματος». Για τον ηθικό και οικονομικό εκτροχιασμό του κόσμου το φταίξιμο πέφτει στην Αμερική. Γι΄ αυτό δεν φτάνει μια νίκη του Ομπάμα για να αποκαταστήσει το κύρος της. Θα δώσει βέβαια την ευκαιρία στις φιλοαμερικανικές δυτικές χώρες να πουν ότι η Αμερική ξανάγινε υπέροχη. Αλλά δεν θα αποτρέψει την πτώση.

Η εκλογή…
… ενός μαύρου προέδρου ουσιαστικά δεν λέει τίποτα. «Αν μελετήσουμε την αμερικανική ιστορία», εξηγεί ο Εμάνουελ Τοντ σε συνέντευξή του στην ελβετική εφημερίδα «Τribune de Geneve», «θα δούμε πως ο ρατσισμός δεν ήταν απλώς ένα μικρό κουσούρι της δημοκρατίας των λευκών, αλλά το θεμέλιό της. Εκείνο που επέτρεψε την αφομοίωση των Ευρωπαίων εποίκων ήταν η εμμονή στη διαφορά των λευκών από τους Ινδιάνους και τους μαύρους. Στην Αμερική του Άντριου Τζάκσον, ο πρόεδρος ήταν ένας ήρωας των πολέμων κατά των Ινδιάνων. Ο ρατσισμός ήταν η κινητήρια δύναμη για τη συγκρότηση της δημοκρατίας». Σήμερα μπορεί ο ρατσισμός να βρίσκεται σε ύφεση, αλλά παρατηρούμε έναν οικονομικό ρατσισμό. Η άνοδος των ανισοτήτων τις οποίες έχει επιβάλει μια ανεύθυνη πλουτοκρατία αποτελεί τη βασική δυναμική της αμερικανικής κοινωνίας. Η Αμερική δεν είναι πια δημοκρατική με την οικονομική έννοια του όρου. Η δημοκρατία είναι αρρωστημένη. Γι΄ αυτό η πλουτοκρατία μπορεί με την ίδια άνεση να υποστηρίζει είτε τον ΜακΚέιν είτε τον Ομπάμα.

Ο Ομπάμα…
… δεν είναι παρά μια εικόνα. «Όπως και η Αμερική», λέει ο Τοντ. «Δεν μπορούμε να μιλάμε γι΄ αυτή την εικόνα δίχως να μας έρχονται στο μυαλό όλα όσα βλέπουμε στις κινηματογραφικές ταινίες, στην τηλεόραση, στο Χόλιγουντ. Και σε όλα αυτά, η Αμερική και το αμερικανικό ήταν πάντα κατ΄ εξοχήν εικονικά πράγματα». Ώσπου ξαφνικά αναδύθηκε μπροστά μας η επώδυνη πραγματικότητα με το άσχημο πρόσωπο μιας παγκόσμιας οικονομικής κρίσης. Το ζήτημα είναι τώρα με ποιον τρόπο ο νέος πρόεδρος θα βοηθήσει τους Αμερικανούς ώστε να εξακολουθήσουν να κάνουν τη ζωή τους βερεσέ στις πλάτες όλου του υπόλοιπου πληθυσμού του πλανήτη. «Και θα έχει ενδιαφέρον να δούμε τι θα έχουν να πουν γι΄ αυτό οι δυτικές οικονομικές ολιγαρχίες», λέει ο Τοντ. «Νιώθουν ένα αίσθημα αλληλεγγύης με την Αμερική. Αλλά θα πληρώσουν κι αυτές τη νύφη. Δεν θα ήθελα να βρίσκομαι στη θέση τους».

Οι Αμερικανοί…
… νιώθουν σήμερα περίπου όπως οι Ρώσοι όταν έπεφτε η Σοβιετική Ένωση. Και σε τέτοιες περιστάσεις, κανείς δεν μπορεί να περιμένει πως θα σκεφτούν τους δυτικούς συμμάχους τους πλουτοκράτες περισσότερο από τον εαυτό τους. Όπως είχε πει πρόσφατα ο Νόαμ Τσόμσκι, όποιος κι αν βγαίνει πρόεδρος, «το φάσμα των αμερικανικών επιλογών είναι πάντα πολύ περιορισμένο».