Επιφυλλίδα

Οι αλεξιπτωτιστές του εθελοντισμού
Του Κωστή Παπαϊωάννου

Το ζήτημα της διαχείρισης των κονδυλίων του υπουργείου Πολιτισμού δεν έκλεισε με την πτώση του γενικού γραμματέα. Δικαίως προκάλεσε λοιπόν έκπληξη η απορία του Πρωθυπουργού που διερωτήθηκε στη ΔΕΘ τι προκάλεσε τόσο θόρυβο. Ο ειδικός λογαριασμός του ΥΠΠΟ περιλαμβάνει ποσά 300 εκατ. ευρώ, δηλαδή αντίστοιχα με τον τακτικό του προϋπολογισμό. Η διαχείριση αυτού του ποσού με διαδικασίες «ευέλικτες» αποτελεί έναν πειρασμό τον οποίον ελάχιστοι απέφυγαν. Εννοούμε τον πειρασμό άσκησης κομματικής ή προσωπικής πολιτικής μέσω της επιχορήγησης σε συλλόγους ή Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις της ιδιαίτερης πατρίδας ή του κοινωνικού και πολιτικού περιβάλλοντος των εκάστοτε κυβερνητικών στελεχών.

Δεν αποτιμούμε με όρους κομματικούς αυτήν την πρακτική. Άλλωστε η διαφάνεια ποτέ δεν χαρακτήριζε τις συγκεκριμένες χρηματοδοτήσεις και το γνωρίζουν καλά οι παροικούντες την Ιερουσαλήμ του εθελοντισμού. Το πελατειακό κράτος εργαλειακά χρησιμοποιεί το όπλο των επιχορηγήσεων για να ελέγξει τον χώρο των οργανώσεων. Αποτέλεσμα είναι ο εκμαυλισμός ορισμένων παλαιών ΜΚΟ, η εμφάνιση πολλών νέων που στήθηκαν εξ αρχής με σκοπό την απορρόφηση αυτών των κονδυλίων και η σπίλωση των υπολοίπων που ουδεμία σχέση είχαν με τέτοιες πρακτικές αλλά δυστυχώς πολλά ΜΜΕ και μέρος της κοινής γνώμης τις εξομοιώνει με τις προηγούμενες.

Στις τελευταίες απευθύνεται κυρίως αυτή η επιφυλλίδα. Στα μέλη, τους υποστηρικτές και τα στελέχη τους, στον χώρο που επέδειξε πολλή δημιουργική φαντασία και ευαισθησία τα τελευταία χρόνια. Δυστυχώς αυτό το τεράστιο ηθικό κεφάλαιο εξαργυρώνεται

Το τεράστιο ηθικό κεφάλαιο του μη κερδοσκοπικού χώρου εξαργυρώνεται από αλεξιπτωτιστές. Οφείλουν οι καταξιωμένες ΜΚΟ να περιχαρακώσουν τον χώρο τους

από αλεξιπτωτιστές. Για τούτο οφείλουν οι καταξιωμένες ΜΚΟ που πορεύτηκαν πάντα με γνώμονα τις ιδρυτικές τους αρχές να περιχαρακώσουν τον χώρο τους και να αποτελέσουν παράδειγμα για όσες επιθυμούν να κάνουν το ίδιο. Οφείλουν να καταδείξουν πως εκτιμούν βαθύτατα την εμπιστοσύνη του κοινού, δεν τη θεωρούν δεδομένη και είναι αφοσιωμένες στη διατήρηση και την εμβάθυνση αυτής της εμπιστοσύνης. Έχουμε λοιπόν ανάγκη και στη χώρα μας από έναν καταστατικό χάρτη λογοδοσίας για τον μη κερδοσκοπικό χώρο, στα πρότυπα εκείνου που υπέγραψαν πέρυσι 11 από τις κυριότερες διεθνείς οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, το περιβάλλον και την κοινωνική ανάπτυξη. Ο καταστατικός χάρτης λογοδοσίας πρέπει να διατυπώνει αξίες και αρχές λειτουργίας, να καλύπτει τη χρηστή διοίκηση και διαχείριση, τη δεοντολογική εξεύρεση πόρων, την ανεξαρτησία, την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια. Ένα πρώτο βήμα είναι η δημοσιοποίηση των οικονομικών και άλλων τους στοιχείων (όπως από χρόνια αρκετές κάνουν). Τα στοιχεία αυτά δικαιούται να γνωρίζει άλλωστε κάθε ενεργός πολίτης πριν αποφασίσει να καταθέσει τον οβολό ή τη δράση του. Έτσι, οι γνήσιες κινήσεις πολιτών θα κρατήσουν τις αναγκαίες αποστάσεις από τα νεοπαγή εργολαβικά γραφεία κρατικών προγραμμάτων που χαρακτηρίζονται από έλλειψη εθελοντικής βάσης, απουσία δημοκρατικού ελέγχου, εξάρτηση από θεσμικούς πόρους, αδιαφάνεια.

Ο Κωστής Παπαϊωάννου είναι πρόεδρος της Εθνικής Επιτροπής για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου