Το φοροσόκ έφερε ασφυξία

Με φόρους μαμούθ, αντιαναπτυξιακή αναδιανομή του φορολογικού βάρους στη μεσαία τάξη, προς όφελος λίγων, περικοπές στις δημόσιες επενδύσεις και τρικ για τη μείωση του ελλείμματος, τα οποία τώρα πληρώνονται ακριβά, η κυβέρνηση πριόνισε την ανάπτυξη της οικονομίας. Πρόκειται για επιλογές που έγιναν την τελευταία τετραετία και οδηγούν την οικονομία σε ραγδαία επιδείνωση, η οποία δεν δικαιολογείται από τις επιπτώσεις της παγκόσμιας οικονομικής επιβράδυνσης και της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης. Από το 2004, που η κυβέρνηση παρέλαβε την οικονομία με ρυθμό ανάπτυξης 4,7%, φθάνουμε στο 2009 και διεθνείς οργανισμοί προβλέπουν ότι αυτή θα προσγειωθεί απότομα σε ρυθμό ακόμη και κάτω από 1%. Η προσγείωση σε αυτό το επίπεδο, που για τα δεδομένα της ελληνικής οικονομίας ισοδυναμεί ουσιαστικά με στασιμότητα, μπορεί σύμφωνα με έγκυρους οικονομολόγους να οδηγήσει ακόμη και σε σημαντική μείωση των θέσεων εργασίας. Αφαιρούν οξυγόνο
«Δύο ήταν τα μεγάλα λάθη της ηγεσίας του υπουργείου Οικονομίας που αφαίρεσαν και συνεχίζουν να αφαιρούν μεγάλη ποσότητα οξυγόνου από την οικονομία», λέει έγκυρος οικονομολόγος. «Το πρώτο ήταν πολιτικό. Η λεγόμενη δημοσιονομική απογραφή και η επακόλουθη διόγκωση του ελλείμματος, η οποία έριξε την ηγεσία του υπουργείου στο δημοσιονομικό κανναβάτσο, αναγκάζοντάς τη να λαμβάνει συνεχώς φορολογικά μέτρα για να περιορίσει το έλλειμμα. Το δεύτερο ήταν καθαρά λάθος οικονομικής πολιτικής που βασιζόταν σε ένα αμφιλεγόμενο ιδεολόγημα. Ήταν η δραστική μείωση της φορολογίας των μεγάλων επιχειρήσεων και η μεταφορά του φορολογικού βάρους στα μεσαία και χαμηλά εισοδηματικά στρώματα».

Ατμομηχανή η κατοικία
Όπως εξηγεί ο ίδιος οικονομολόγος, καρδιά της ελληνικής οικονομίας είναι οι επενδύσεις που πραγματοποιούνται σε κατοικίες από τη μεσαία τάξη και όχι από τις μεγάλες επενδύσεις που πραγματοποιούνται από τις επιχειρήσεις. Η σημαντική μείωση του φορολογικού βάρους των τελευταίων και η σημαντική αύξηση του φορολογικού βάρους της λεγόμενης μεσαίας τάξης λειτούργησε αντιαναπτυξιακά. Σε συνδυασμό με την άνοδο των επιτοκίων, η οικοδομή συρρικνώθηκε, ενώ η μεγάλη γκάφα για την κυβέρνηση είναι ότι πολλά από τα κεφάλαια που εξοικονόμησαν οι μεγάλες επιχειρήσεις από τη μείωση των φορολογικών συντελεστών έγιναν επενδύσεις όχι στην Ελλάδα, αλλά στο εξωτερικό! «Στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και άλλες χώρες της Ανατολικής Ευρώπης», λέει συγκεκριμένα.

Φοροεισπρακτικά μέτρα
Οι αριθμοί αποδεικνύουν τη μετατόπιση του φορολογικού βάρους από τις επιχειρήσεις στα χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά στρώματα. Με βάση τα επίσημα στοιχεία των τελευταίων προϋπολογισμών, τα φορολογικά έσοδα από τις επιχειρήσεις (φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων) μειώνονταν την τελευταία τριετία, λόγω της μείωσης των φορολογικών συντελεστών με ετήσιο ρυθμό 0,6%. Αντίθετα, μέσα από μια σειρά φοροεισπρακτικών μέτρων, όπως η μη τιμαριθμοποίηση της φορολογικής κλίμακας, τα έσοδα από τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων αυξήθηκαν την τελευταία τριετία με ετήσιο ρυθμό 10,1%!

Τα κεφάλαια που γλίτωσαν οι επιχειρήσεις από τη μείωση της φορολογίας επενδύθηκαν στο εξωτερικό

Έμμεσοι φόροι
Ακόμη μεγαλύτερο φοροτσουνάμι στη μεσαία τάξη προκλήθηκε από τις αυξήσεις σε δεκάδες έμμεσους φόρους (ΦΠΑ, τσιγάρα, ποτά, καύσιμα, κινητά τηλέφωνα κ.λπ.). Τα έσοδα από την έμμεση φορολογία αυξήθηκαν ετησίως την τελευταία τριετία (2006-2008) με μέσο ρυθμό 9,8%, ενώ το ονομαστικό ακαθάριστο προϊόν αυξήθηκε με ετήσιο ρυθμό 7,5%. Πρόκειται για διαφορά που δείχνει την αύξηση του πραγματικού φορολογικού βάρους των καταναλωτών τα τελευταία χρόνια. Με δεδομένο ότι η ανάπτυξη, εκτός από την οικοδομή, στηρίζεται κατά κύριο βαθμό και στην κατανάλωση, η μεγάλη αύξηση των έμμεσων φόρων ψαλίδισε το εισόδημα και δημιούργησε τις προϋποθέσεις για ταχύτερη κάμψη της οικονομίας. Αντιαναπτυξιακός προϋπολογισμός
Το τραγικό για την οικονομία είναι ότι ο προϋπολογισμός του 2009 δείχνει ότι έχει συνταχθεί χωρίς να έχει ληφθεί υπόψη η κατά- σταση στην οποία οδηγείται η οικονομία. «Βρίσκεται εκτός οικονομικού τόπου και χρόνου», επισημαίνει ο ίδιος οικονομολόγος. Σε μια χρονιά που προβλέπεται ότι η ελληνική οικονομία θα δει τους ρυθμούς ανάπτυξής της να μειώνονται ακόμη και στο 2%, ο προϋπολογισμός προβλέπει πρωτοφανή αύξηση των φορολογικών εσόδων και μείωση των δημοσίων επενδύσεων! Συγκεκριμένα, ενώ το ονομαστικό ΑΕΠ προβλέπεται ότι θα αυξηθεί μόλις κατά 6,3%, τα συνολικά φορολογικά έσοδα θα αυξηθούν κατά 13,6%, δηλαδή με διπλάσιο ρυθμό από τον ρυθμό αύξησης του συνολικού ονομαστικού εισοδήματος στην οικονομία.

Το δεύτερο μέτρο που πριονίζει την ανάπτυξη της οικονομίας για το 2009 είναι η δραστική περικοπή των δημόσιων επενδύσεων. Σύμφωνα με όσα προβλέπονται στον προϋπολογισμό, οι δαπάνες του προγράμματος δημοσίων επενδύσεων προβλέπεται ότι θα μειωθούν το 2009 κατά 10,1% ή κατά 950 εκατομμύρια ευρώ. Πρόκειται για δαπάνες που θα περικοπούν από κάθε είδους επενδύσεις, αφαιρώντας πόρους που η οικονομία έχει τεράστια ανάγκη. Η νάρκη των swap
Τα στοιχεία του νέου προϋπολογισμού αποκαλύπτουν μία ακόμη λανθασμένη δημοσιονομική πρακτική που ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια με στόχο την τεχνητή συμπίεση του ελλείμματος, αλλά οδήγησε τελικά σε δημοσιονομικές δυσκολίες που σπεύδει τώρα να αντιμετωπίσει η κυβέρνηση βάζοντας πρόσθετους φόρους. Πρόκειται για την πρακτική της ανταλλαγής επιτοκίων (swap) που πραγματοποίησε το υπουργείο Οικονομικών μαζικά το 2005 και το 2006 προκειμένου να μειώσει τεχνητά τις δαπάνες για τόκους εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους, αναλαμβάνοντας ωστόσο μεγάλο επιτοκιακό κίνδυνο ο οποίος και επήλθε με τη χρηματοπιστωτική κρίση.

Ειδικότερα, τα swap αφορούσαν κυρίως την ανταλλαγή σταθερών επιτοκίων, που ήταν υψηλότερα με κυμαινόμενα επιτόκια που την περίοδο 2005-2007 ήταν χαμηλότερα. Ωστόσο, το ξέσπασμα της διεθνούς χρηματοπιστωτικής κρίσης είχε ως αποτέλεσμα να επιβαρυνθεί σημαντικά το Δημόσιο με την καταβολή τόκων λόγω της ανόδου των επιτοκίων. Είναι χαρακτηριστικό ότι ενώ οι δαπάνες για τόκους εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους αυξήθηκαν το 2007 κατά 2,2%, το 2008 έκαναν άλμα και εκτιμάται – με βάση τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο προσχέδιο του νέου προϋπολογισμού – ότι θα αυξηθούν κατά 800 εκατομμύρια ευρώ σε σχέση με αυτά που είχαν προϋπολογιστεί. Η αύξηση της δαπάνης για τόκους θα φθάσει φέτος στο 15,4% και, εκτός από την άνοδο των επιτοκίων, οφείλεται σε σημαντικό βαθμό στις ανταλλαγές των επιτοκίων (swap) που έγιναν την περίοδο 2005- 2006.
Πώς η κυβέρνηση πριονίζει την ανάπτυξη το 2009

● Αυξάνει τους φόρους κατά 13,6%, ενώ τα συνολικά εισοδήματα στην οικονομία αυξάνονται μόνο κατά 6,3% ● Αυξάνει τους φόρους σε καταναλωτές, ενώ μειώνει τους φόρους κυρίως σε μεγάλες επιχειρήσεις ● Μειώνει τις δημόσιες επενδύσεις κατά 950 εκατ. ευρώ ● Αυξάνει φέτος τις δαπάνες για τόκους του Δημοσίου κατά 800 εκατ. ευρώ, λόγω ανταλλαγών επιτοκίων (swap) που πραγματοποίησε τη διετία 2005- 2006