Μαύρο σενάριο για την οικονομία

Σε μακρύ τούνελ κρίσης έχει μπει η ελληνική οικονομία, ακολουθώντας την υπόλοιπη Ευρώπη όχι πλέον από μεγάλη απόσταση ασφαλείας, όπως ήλπιζε μέχρι πρόσφατα η κυβέρνηση, αλλά από κοντά.

Η καθυστέρηση στην αναγνώριση του προβλήματος από το οικονομικό επιτελείο της, αλλά και η υιοθέτηση μέτρων και πολιτικών εκ μέρους του που παγίδευσαν την οικονομία σε αντιαναπτυξιακή κατεύθυνση, έχουν συμβάλει στην είσοδο στο τούνελ αυτό πιο βαθιά απ΄ όσο θα δικαιολογούσε από μόνη της η διεθνής κακή κατάσταση της οικονομίας. Έτσι, τώρα προβάλλουν ως ορατά σενάρια που βλέπουν τον ρυθμό ανάπτυξης να υποχωρεί σημαντικά το 2009, επιστρέφοντας σε επίπεδα προ 15ετίας και μαζί του να εξασθενίζει ακόμη περισσότερο το ήδη χαμηλό εισόδημα και να φουντώνει και πάλι η ανεργία.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να «χάσει» ένα ποσοστό της τάξης του 1% το 2009, προσεγγίζοντας τα επίπεδα του 2%, όπως εκτίμησε πρόσφατα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. Άλλες πηγές, ακαδημαϊκές, βλέπουν τον ρυθμό ανάπτυξης να διαμορφώνεται κοντά στο 2,5%. Η ίδια η κυβέρνηση βλέπει μια προσγείωση στο 3%, που ακόμη κι αυτή δεν είναι μικρή. Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες, στον προϋπολογισμό που θα καταθέσει τον επόμενο μήνα στη Βουλή θα αναθεωρήσει προς τα κάτω τον ρυθμό αυτό.

Πρόκειται για επίπεδα τα οποία έχει να δει η ελληνική οικονομία από τη δεκαετία του 1990 (το 1993 είχε μείωση του ΑΕΠ και αυξήθηκε σταδιακά το 1996 σε ρυθμό ανάπτυξης 2,4%). Τα τελευταία χρόνια βρισκόταν σταθερά κοντά στο 4%, ενώ λίγο παλιότερα στο 5%. Αυτοί ήταν οι ρυθμοί που στήριξαν ένα ικανοποιητικό επίπεδο εισοδήματος, δικαιολόγησαν την ευημερία και δημιούργησαν θέσεις απασχόλησης. Τώρα έχει αρχίσει η αντίστροφη πορεία και μαζί της η επεξεργασία των σκοτεινών σεναρίων.

Σύμφωνα με τραπεζικές πηγές, η ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να «χάσει» ένα ποσοστό της τάξης του 1% το 2009, προσεγγίζοντας τα επίπεδα του 2%, όπως εκτίμησε πρόσφατα και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο

Χαρακτηριστικά, το ΔΝΤ προβλέπει ότι η ανεργία θα αυξηθεί στο 8,3% το 2009 (από 7,3% το 2008), ενώ η κυβέρνηση επιμένει στο 7,4% το 2008 και στο 7,3% το 2009. Για την ανεργία, πάντως, υπάρχει ήδη κλίμα αρνητικό στην αγορά. Επιχειρήσεις ακόμη και του εμπορικού κλάδου, όπου αυξανόταν σταθερά η απασχόληση τα τελευταία χρόνια, αναφέρουν ότι μετά βίας διατηρούν τώρα τους εργαζομένους τους, καθώς η πτώση των πωλήσεων που έχει ήδη εκδηλωθεί, θα επέβαλε κανονικά απολύσεις. Κάτι που οι ίδιοι λένε πως φοβούνται ότι θα κάνουν αργά ή γρήγορα. Για τον τραπεζικό κλάδο υπάρχουν επίσης ανάλογοι φόβοι. Ο ίδιος ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας Τ. Αράπογλου είπε πρόσφατα ότι οι ανακατατάξεις που γίνονται στον τραπεζικό κλάδο με εξαγορές και συγχωνεύσεις θα οδηγήσουν πιθανότατα και σε μειώσεις προσωπικού, κάτι που προκάλεσε την αντίδραση των εργαζομένων στις τράπεζες. Την ίδια ώρα υπάρχουν πληροφορίες για νέες απολύσεις που δρομολογούνται σε βιομηχανικές επιχειρήσεις. Με την οικοδομή να ακολουθεί καθοδική πορεία, τις εξαγωγές να πλήττονται από τη διεθνή κρίση και τις δημόσιες επενδύσεις να περικόπτονται αγρίως (κατά 950 εκατ. ευρώ το 2009 σε σύγκριση με το 2008) είναι προφανές ότι οι συνθήκες για τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης κάθε άλλο παρά ιδανικές είναι. Την ίδια ώρα άλλωστε εξασθενεί και η μηχανή της κατανάλωσης, που βοηθούσε σημαντικά τα τελευταία χρόνια την ελληνική οικονομία.

Μπορεί να μην μπαίνει η ελληνική οικονομία σε ύφεση, με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, αλλά οι οικονομολόγοι συμφωνούν ότι μπαίνουμε σε μια περίοδο απότομης και έντονης προσγείωσης της οικονομίας σε χαμηλούς ρυθμούς. Και όπως επισημαίνουν, το στοίχημα είναι αν και πότε θα βγούμε από αυτήν. Διότι υπάρχει πάντα ο κίνδυνος της πορτογαλοποίησης, δηλαδή της εμπλοκής σε έναν φαύλο κύκλο ύφεσης και ελλειμμάτων.

Τ α επιτόκια
Στην Ευρώπη, μιλούν τώρα για σενάρια «συγκρατημένης αισιοδοξίας», σε σύγκριση με λίγες μέρες πριν, όταν η οικονομία απειλούνταν από το μεγάλο κραχ. Υψηλά ιστάμενοι τραπεζικοί κύκλοι σημειώνουν ότι «τα μέτρα που ελήφθησαν είναι προς τη σωστή κατεύθυνση και περιορίζουν τους κινδύνους ασφυξίας». Σημειώνουν επίσης οι ίδιοι κύκλοι ότι «δημιουργούνται οι προϋποθέσεις για την ομαλοποίηση των συνθηκών στην αγορά χρήματος και έτσι περιορίζονται οι κίνδυνοι για αρνητικές επιπτώσεις στην πραγματική οικονομία». Μάλιστα, επισημαίνουν ότι αναμένεται μείωση του επιτοκίου χορηγήσεων, χωρίς να χρειασθεί να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε νέα μείωση του επιτοκίου του ευρώ, κάτι που θεωρούν ότι «είναι πρόωρο».

Στο πλαίσιο αυτό εκτιμάται ότι η οικονομική δραστηριότητα στην Ευρώπη θα υποχωρήσει και ίσως εκδηλωθεί ύφεση, η οποία θα διαρκέσει όμως πιθανώς για 6 μήνες και όχι για μεγάλο διάστημα. Το ερώτημα είναι αν η Ελλάδα θα είναι εξίσου γρήγορη στην έξοδο από το τούνελ ή μήπως η ανακοπή του ρυθμού ανάπτυξης τώρα εξελιχθεί σε μονιμότερο φαινόμενο.


Γενική πανεργατική απεργία την Τρίτη

Νέος κύκλος απεργιακών κινητοποιήσεων με την 24ωρη πανεργατική απεργία της ερχόμενης Τρίτης που οργανώνουν ΓΣΕΕ και ΑΔΕΔΥ. Λόγω της απεργίας αναμένεται να προκληθούν σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία του Δημοσίου, των ΔΕΚΟ, του ιδιωτικού τομέα, καθώς και στα μέσα μαζικής μεταφοράς. Με στάσεις εργασίας από την έναρξη της βάρδιας έως τις 9 π.μ. και από τις 10 μ.μ. μέχρι τη λήξη της βάρδιας θα λάβουν μέρος στην κινητοποίηση της Τρίτης οι εργαζόμενοι στο Μετρό, στα τρόλεϊ, στον ηλεκτρικό σιδηρόδρομο (ΗΣΑΠ), στο τραμ. Στα λεωφορεία (ΕΘΕΛ) από την έναρξη της βάρδιας έως τις 8 π.μ. και από τις 6 μ.μ. έως τη λήξη. Την ίδια ημέρα θα ακινητοποιηθούν όλο το 24ωρο τα πλοία, τα τρένα του ΟΣΕ, ενώ στην Ο.Α. θα γίνει μια πτήση ανά προορισμό.

Την ίδια μέρα θα απέχουν από τα καθήκοντά τους οι δικηγόροι, ενώ απεργία οργανώνει και το ΤΕΕ, καθώς και οι εργαζόμενοι στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης.

Όπως τονίζει σε σχετική της ανακοίνωση η ΓΣΕΕ, οι εργαζόμενοι που έχουν εξαντλήσει τα όρια αντοχής τους και βιώνουν τη δραματική επιδείνωση των εργασιακών, ασφαλιστικών και οικονομικών προβλημάτων τους, καθώς και το ξεπούλημα των επιχειρήσεων του Δημοσίου, αντιδρούν και διεκδικούν την αλλαγή αυτής της πολιτικής.

* Σε 24ωρη απεργία την ερχόμενη Δευτέρα προχωρούν οι εργαζόμενοι στο υπουργείο Απασχόλησης.

Τέλος, σε 48ωρη απεργία- Δευτέρα και Τρίτη- καλούνται και οι υγειονομικοί υπάλληλοι του ΙΚΑ με οικονομικά αιτήματα.


Εθνική βουτιά στη Σοφοκλέους

Στη δίνη των επιθετικών πωλήσεων από ξένα θεσμικά χαρτοφυλάκια βρέθηκε για μία ακόμη ημέρα το Χρηματιστήριο Αθηνών, όπου ο Γενικός Δείκτης βούλιαξε 6,11%. Αρνητικός πρωταγωνιστής ήταν οι μετοχές της Εθνικής Τράπεζας που μπήκαν στο στόχαστρο πωλητών ξένων funds, ενώ αρνητικά επέδρασε και η υποτίμηση της τουρκικής λίρας. Οι μετοχές της Εθνικής Τράπεζας έκλεισαν με πτώση 14,42% στα 17,80 ευρώ. Ο Γενικός Δείκτης διαμορφώνεται πλέον στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων πέντε ετών. Τις τελευταίες δύο ημέρες το Χ.Α. έχει δεχθεί σημαντικές πιέσεις από πωλήσεις funds, όπως είναι ξένοι ασφαλιστικοί οργανισμοί που διατηρούν στα χαρτοφυλάκιά τους μετοχές ελληνικών τραπεζών.