Κρυμμένες ευκαιρίες επενδύσεων στην κρίση

Στις μετοχές εντοπίζουν οι περισσότεροι αναλυτές της αγοράς τις μεγαλύτερες κρυμμένες ευκαιρίες επενδύσεων της κρίσης, καθώς η πτώση τιμών από τις αρχές του έτους φτάνει και ξεπερνά το 80%. Δεν λείπουν όμως και οι ευκαιρίες στα ακίνητα, όπου οι τιμές έχουν πάρει την… κάτω βόλτα και παράγοντες της κτηματαγοράς «βλέπουν» βουτιά των τιμών την προσεχή διετία, στον απόηχο της κρίσης αλλά και της εκρηκτικής ανόδου που έχει προηγηθεί. Για τους πιο συντηρητικούς, οι προθεσμιακές καταθέσεις των τραπεζών προσφέρουν επιτόκια έως 6,5% με μηδενικό ρίσκο, εκτός αν… καταρρεύσει η τράπεζα οπότε ισχύει η εγγύηση καταθέσεων έως 100.000 ευρώ ανά καταθέτη και τράπεζα ή η εγγύηση του συνόλου των καταθέσεων με βάση την πολιτική δέσμευση της κυβέρνησης. Ευκαιρίες διαβλέπουν οι επενδυτικοί σύμβουλοι και για όσους δεν έχουν… ηθικούς ενδοιασμούς και είναι διατεθειμένοι να «βοηθήσουν» τον συνάνθρωπο σε ώρα ανάγκης. Συνηθίζεται σε περιόδους κρίσης, ακίνητα, επιχειρήσεις ή αυτοκίνητα να βγαίνουν στο σφυρί σε τιμή ευκαιρίας. Όσο για τον χρυσό; Οι ειδικοί συμβουλεύουν: μην κάνετε βεβιασμένες αγορές. Την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου, όταν κατακρημνίζονταν τα χρηματιστήρια ανά τον κόσμο, η Τράπεζα της Ελλάδος πούλησε σε πελάτες που συνέρρεαν σωρηδόν στα γκισέ της 5.500 λίρες σε τιμή 177,95 ευρώ η μία. Οι καθημερινές πωλήσεις σε «φυσιολογικές» ημέρες φτάνουν δεν φτάνουν τις 1.000

λίρες. Πέντε ημέρες αργότερα η τιμή πώλησης είχε υποχωρήσει στα 164,34 ευρώ κι αν κάποιος ήθελε να πουλήσει τις λίρες του, η ΤτΕ θα τις αγόραζε έναντι 148,75 ευρώ. Ο πανικός είναι ο χειρότερος σύμβουλος και εννέα φορές στις δέκα οι βεβιασμένες κινήσεις οδηγούν σε χασούρα, τονίζουν στα «ΝΕΑ» ειδικοί της αγοράς και διατυπώνουν τις εκτιμήσεις τους για τις ευκαιρίες σε περιόδους κρίσης. Προϋπόθεση η ρευστότητα καθώς ο δανεισμός στις ημέρες μας είναι πανάκριβος και δίνεται με το σταγονόμετρο από τις τράπεζες.

Μετοχές σε χαμηλή τιμή
«Τις τελευταίες ημέρες και στην Ελλάδα υπάρχουν πολλές μετοχές που ξεπουλιούνται κυριολεκτικά» λέει ο Τάκης Ζαμάνης, επικεφαλής του τμήματος συναλλαγών της Βeta Χρηματιστηριακή. Θεωρεί νούμερο ένα επιλογή για υψηλές αποδόσεις την αγορά μετοχών, θέτοντας όμως ευθύς αμέσως μια σημείωση και τρεις προϋποθέσεις:

1Μεγάλος επενδυτικός ορίζοντας. Οι τοποθετήσεις πρέπει να γίνουν με ορίζοντα ενός- δύο ετών. «Βάλτε χρήματα που δεν χρειάζεστε αμέσως και έχετε τη δυνατότητα να τα ξεχάσετε για τα επόμενα δύο χρόνια».

2 Επιλεκτικές τοποθετήσεις με βάση τα θεμελιώδη μεγέθη των εταιρειών, την εξάρτησή τους από δανεισμό και τις προοπτικές του κλάδου. «Αν επαληθευθούν οι προβλέψεις των οικονομολόγων για πτώση της οικονομικής δραστηριότητας και της κατανάλωσης το προσεχές διάστημα, γίνεται αντιληπτό ότι εταιρείες με προϊόντα που βασίζονται στην κατανάλωση, ενδεχομένως να μην είναι η καλύτερη επιλογή. Αντίθετα, μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες που έχουν υποστεί μεγάλη μείωση της τιμής της μετοχής τους και έχουν εξασφαλισμένα συμβόλαια, θα μπορούσε να αποτελέσουν επενδυτική επιλογή, όπως και οι εταιρείες στοιχημάτων», τονίζει ο κ. Ζαμάνης και προσθέτει ότι σε περιόδους κρίσης ο κόσμος αναζητά την… καλή του τύχη πιο έντονα, αυξάνοντας τα κέρδη των συναφών επιχειρήσεων.

3 «Σπάσιμο» του προς επένδυση ποσού σε κομμάτια. «Αν ο κουμπαράς σας είναι ένα τσαμπί σταφύλι, μη βάζετε όλες τις ρώγες μαζί και όσες επενδύσετε σε μετοχές βάλτε τις ρώγα- ρώγα, σε διαφορετικές ημερομηνίες ώστε να πιάσετε αρκετές φάσεις του κύκλου. Κανείς δεν ξέρει πότε θα σταθεροποιηθεί η κατάσταση, αν οι τιμές θα πάνε ακόμα πιο κάτω και πότε θα αρχίσουν να ανεβαίνουν».

Η σημείωση που πρέπει να λάβουν υπ΄ όψιν οι επενδυτές είναι πως σε καμία περίπτωση δεν αποτελεί λόγο αγοράς μόνο η τιμή μιας μετοχής. Από τις αρχές του έτους μέχρι σήμερα υπάρχουν μετοχές με πτώση που ξεπερνά το 80%, αυτό όμως δεν σημαίνει πως αποτελεί απαραίτητα και επενδυτική ευκαιρία. Η ιστορία έχει δείξει ότι μπορεί κάλλιστα να πάει ακόμα πιο κάτω…

Προθεσμιακές με διαπραγμάτευση
Οι τοποθετήσεις σε μετοχές αποτελούν την πρώτη επιλογή και του κ. Μάνου Χατζηδάκη, επικεφαλής του τμήματος ανάλυσης της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ. «Ειδικά σε τίτλους της μεσαίας και μεγάλης κεφαλαιοποίησης και για εταιρείες με ρευστότητα, καλές προοπτικές κερδοφορίας και χωρίς υψηλό δανεισμό, σε βάθος χρόνου υπάρχουν περιθώρια υψηλών αποδόσεων», λέει ο κ. Χατζηδάκης και προτείνει: «Ένα χαρτοφυλάκιο “παντός καιρού” θα περιελάμβανε μετοχές για τα μισά χρήματα και τα υπόλοιπα θα έμπαιναν σε προθεσμιακή κατάθεση, για τυχόν ευκαιρίες που θα προκύψουν στο μέλλον. Εκτιμώ ότι οι τιμές των ακινήτων δεν έχουν διορθώσει αρκετά και στο προσεχές μέλλον θα δούμε χαμηλότερες τιμές, γι΄ αυτό θα κρατούσα ρευστό».

Εξαιτίας της έλλειψης ρευστότητας, οι τράπεζες «πληρώνουν ακριβά» τους καταθέτες. Προσφέρουν σε προθεσμιακές καταθέσεις επιτόκια έως και 6,5%, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις επιστρατεύεται και η προκαταβολή τόκων για να δελεάσουν τους έχοντες ρευστό.

Το ποσό της κατάθεσης, η διάρκεια αλλά και η διαπραγματευτική ικανότητα των καταθετών διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο για το ύψος του επιτοκίου.

Σχεδόν σε όλες τις τράπεζες τα επιτόκια μεταβάλλονται καθημερινά, ενώ δεν λείπουν οι περιπτώσεις όπου σε διαφορετικά υποκαταστήματα- ανάλογα με τη διαπραγματευτική ικανότητα του πελάτη- για τα ίδια χρήματα την ίδια διάρκεια προθεσμιακής κατάθεσης αποδίδονται διαφορετικά επιτόκια. Στην περίπτωση που ο καταθέτης χρειαστεί τα χρήματά του πριν από τη λήξη της προθεσμιακής κατάθεσης, καρπώνεται τους τόκους έως την ώρα που θα «σπάσει» την προθεσμία και χάνει το υπόλοιπο των τόκων. Ενδεικτικά, μια προθεσμιακή κατάθεση 30.000 ευρώ με επιτόκιο 6,25% για ένα χρόνο θα αποδώσει 1.875 ευρώ. Από αυτό το ποσό πρέπει να αφαιρεθεί ο φόρος 10% που επιβάλλεται στους τόκους των καταθέσεων (187,5 ευρώ) για να παραμείνει καθαρό κέδρος 1.687,5 ευρώ. Επιχειρήσεις σε καλές τιμές
Αν ο επενδυτής έχει ρευστό και δεν έχει «ηθικούς» φραγμούς, σε περιόδους κρίσης πράγματι μπορεί να… θησαυρίσει ποντάροντας στην ανάγκη του πωλητή, είτε πρόκειται για επιχειρηματία είτε πρόκειται για πολίτη με ακίνητη περιουσία. Τα δάνεια σε καθυστέρηση αυξάνονται στις τράπεζες, δανεικά δίνονται πλέον με δυσκολία και ακριβά και αν- όπως αρκετοί αναλυτές προβλέπουν- η κρίση περάσει στην πραγματική οικονομία με πτώση της κατανάλωσης, των επενδύσεων, της κερδοφορίας των επιχειρήσεων και αύξηση της ανεργίας, πολλοί θα αναγκαστούν να βγάλουν την περιουσία τους στο σφυρί. «Για όσους έχουν αρκετά χρήματα στην άκρη, θα υπάρξουν ευκαιρίες για συνεταιρισμούς σε επιχειρήσεις, συγχωνεύσεις και εξαγορές», εκτιμά ο κ. Ζαμάνης διευκρινίζοντας ότι μπορεί να είναι επιχειρήσεις αξίας χιλιάδων ευρώ ή και δισεκατομμυρίων (π.χ. τράπεζες). «Σκεφτείτε έναν επιχειρηματία που χρωστάει στην τράπεζα, οι δουλειές του έχουν κόψει και δεν μπορεί να δανειστεί εκ νέου. Το πιθανότερο είναι ότι θα ψάξει για συνέταιρο», λέει ο κ. Ζαμάνης. Όσοι δεν έχουν πρόβλημα να εκμεταλλευτούν την ανάγκη του άλλου, μπορεί να βρουν επίσης ευκαιρίες για αγορές αυτοκινήτων, ακινήτων και λοιπών περιουσιακών στοιχείων σε τιμές… ανάγκης.

Ακίνητα: θα πέσουν κι άλλο
Στην αγορά ακινήτων, ήδη οι τιμές ακολουθούν καθοδική πορεία με πτώση που σε ορισμένες περιπτώσεις αγγίζει το 10% σε ετήσια βάση. Σύμφωνα με τον σύμβουλο διαχείρισης ακινήτων Νίκο Γιαννουλέλη, έως το 2010 η σωρευτική πτώση έναντι του 2006, οπότε σημειώθηκε το απόλυτο ρεκόρ τιμών, μπορεί να φτάσει έως και το 25% χωρίς να υπολογίζεται ο πληθωρισμός. Αν συνυπολογιστούν οι παροχές σε είδος στις οποίες προβαίνουν οι κατασκευαστές, π.χ. το πάρκινγκ δώρο ή δωρεάν σύνδεση με το δίκτυο της ΔΕΗ, η πτώση τιμών διευρύνεται. «Η τάση αυτή από μόνη της λέει στους υποψήφιους αγοραστές ακινήτων, περιμένετε, θα πέσουν περισσότερο οι τιμές τους επόμενους μήνες» λέει ο κ. Γιαννουλέλης, θέτοντας όμως ακόμα μία παράμετρο. Ο υποψήφιος αγοραστής πρέπει να λάβει υπ΄ όψιν, για να αξιολογήσει αν αξίζει η αναμονή, πού είναι τοποθετημένα τα χρήματά του και πόσο μέρος της αξίας τους θα έχουν χάσει κατά την περίοδο της αναμονής, λόγω πληθωρισμού για παράδειγμα. Όσον αφορά σε ακίνητα επενδύσεων, προτείνει οικόπεδα, αντί κατοικιών ή γραφείων. «Για ένα σπίτι, αν χάσεις τον ενοικιαστή η επένδυσή σου απαξιώνεται πολύ πιο εύκολα από ό,τι για ένα οικόπεδο». Χρυσός και λίρες:
κάποιοι τραβάνε τα μαλλιά τους
Ο χρυσός μπορεί να θωρείται ασφαλές καταφύγιο σε περιόδους κρίσης, δεν σημαίνει όμως ότι είναι πάντα επικερδής επιλογή. Η τιμή του που χτύπησε… χρυσό την Παρασκευή 10 Οκτωβρίου, όταν τα χρηματιστήρια κατακρημνίζονταν, με 934 δολάρια η ουγγιά, έχει υποχωρήσει στην περιοχή των 840 δολαρίων και οι επενδυτές πρέπει να λαμβάνουν υπ΄ όψιν και τον συναλλαγματικό κίνδυνο (σχέση ευρώ- δολάριο). Τα… μαλλιά τους τραβάνε όσοι έτρεξαν σε περιόδους πανικού να αγοράσουν σωρηδόν χρυσές λίρες. Αρμόδιο στέλεχος της Τραπέζης της Ελλάδος τονίζει ότι σε σχέση με την περασμένη εβδομάδα του πανικού, η ζήτηση έχει πέσει στο μισό και «αρκετοί έρχονται στην τράπεζα και γκρινιάζουν γιατί έχει πέσει η τιμή».