[ Δρόμοι ]

Αν η Καλιφόρνια…
…δεν ήταν μια αμερικανική πολιτεία, αλλά μια ανεξάρτητη χώρα, θα ήταν η ένατη σε μέγεθος οικονομία του κόσμου. Και όμως, είναι ουσιαστικά χρεοκοπημένη. Μάταια ο κυβερνήτης της, Άρνολντ Σβαρτσενέγκερ, χτυπάει τις πόρτες του Λευκού Οίκου για ένα έκτακτο δάνειο 7 δισεκατομμυρίων δολαρίων. Την ίδια ώρα, η αμερικανική κυβέρνηση χαρίζει 700 δισεκατομμύρια δολάρια στους χρεοκοπημένους τραπεζίτες. Γιατί;

Οι κυβερνήσεις…
…δεν ανήκουν πια στις χώρες τους, λέει ο Ντέιβιντ Ρόθκοπφ, που υπήρξε μέλος της κυβέρνησης του Μπιλ Κλίντον. Στο βιβλίο του «Η υπερτάξη: η παγκόσμια ελίτ της εξουσίας και ο κόσμος που κατασκευάζει», ο Αμερικανός πολιτικός υποστηρίζει πως τα 6 δισεκατομμύρια ψυχές του πλανήτη κυβερνώνται από μια ελίτ 6.000 ατόμων. Αυτή η υπερτάξη, λέει, δημιούργησε ένα σωρό περίπλοκα χρηματιστηριακά προϊόντα, τα οποία ουσιαστικά υποκατέστησαν το χρήμα. Πρόκειται για προϊόντα που δεν εκδίδονται από κυβερνήσεις ούτε ελέγχονται από αυτές και που κανείς δεν ξέρει πόσο είναι επικίνδυνα. Έρευνα που έγινε σε μεγάλους αμερικανικούς επενδυτικούς οίκους αποκαλύπτει πως παραπάνω από το 80% των στελεχών τους δεν έχουν επίγνωση των κινδύνων που κρύβουν τα επενδυτικά χαρτοφυλάκια τα οποία διαχειρίζονται. Όταν αυτή η παγκόσμια οικονομική ελίτ κερδίζει, το ρίσκο (και το κέρδος που συνδέεται με αυτό) παραμένει κρυφό. Όταν χάνει, καλεί τις κυβερνήσεις να φορτώσουν τις ζημιές στον λαό. Όταν οι αγορές πηγαίνουν καλά, οι νεοφιλελεύθερες θεωρίες του Χάγιεκ και του Φρίντμαν χρησιμοποιούνται για να γκρεμίζονται οι φραγμοί που προστατεύουν τους αδυνάτους. Όταν οι αγορές καταρρέουν, επιστρατεύεται ο Κέινς για να διασωθεί το σύστημα. Τι εμπιστοσύνη μπορούν να έχουν οι λαοί στις κυβερνήσεις τους, όταν παίζουν στις πλάτες τους αυτό το παιχνίδι;

Το νόμισμα…
…που ισχύει σήμερα, εδώ και σχεδόν σαράντα χρόνια δεν στηρίζεται πια στον χρυσό ούτε σε κανένα άλλο πολύτιμο μέταλλο. Στηρίζεται στην αξιοπιστία και τη σταθερότητα των οικονομιών. Αυτή η αξιοπιστία κατέρρευσε μαζί με τα χρηματιστήρια. Τώρα που ανεβαίνουν και πάλι, ας μη βιαστούμε να ξεχάσουμε πως αυτό έγινε μόνο και μόνο επειδή υπήρξαν κρατικές εγγυήσεις. Και τι βρίσκεται πίσω από αυτές τις εγγυήσεις; Ο λαός, το μοναδικό εσαεί αξιόπιστο «νόμισμα». Ναι, αυτή η σκέψη δεν είναι καθόλου καπιταλιστική. Αλλά δεν σημαίνει πως το τέλος του νεοφιλελευθερισμού βρίσκεται κοντά. Ας μην ξεχαστούν οι αποφάσεις που ελήφθησαν όταν μαινόταν η θύελλα, μπροστά στις υποσχέσεις που θα δώσουν οι ένοχοι πως δεν θα ξαναμεθύσουν πια με το κρασί της απληστίας (δεν αξίζουν περισσότερο από τις υποσχέσεις ενός αθεράπευτα αλκοολικού). Ο κόσμος έχει ανάγκη από μια νέα οικονομία, που δεν θα αφήνει πια περιθώρια στην πλεονεξία, στις ανισότητες και στην αδιαφορία για τις συνέπειες της κερδοσκοπίας στο κοινωνικό σύνολο. Διαφορετικά, όπως γράφει στο περιοδικό «Αλτερνατίβ Εκονομίκ» ο Γάλλος οικονομολόγος Φιλίπ Φρεμό…

Ο κίνδυνος…
…είναι υπαρκτός για μια επιστροφή στο «business as usual».