«Η μουσική θυσιάζεται στον βωμό του κέρδους»

Μεταξύ world music, κλασικής μουσικής και τζαζ κινείται ο νέος δίσκος του διεθνούς πιανίστα και συνθέτη Βασίλη Τσαμπρόπουλου
«Tα Βαλκάνια έχουν μια ρυθμική πολυμορφία πολύ ενδιαφέρουσα για κάθε μουσικό. Για μένα ήταν πάντα μια αστείρευτη πηγή ιδεών. Και τώρα και πιο παλιά έχω χρησιμοποιήσει πολλά ρυθμικά στοιχεία από την ελληνική μουσική και τη βυζαντινή παράδοση». Ακροβατώντας μεταξύ Βυζαντίου, αρμένικης παράδοσης, κλασικής μουσικής και τζαζ, ο νέος δίσκος του Βασίλη Τσαμπρόπουλου «Μelos» (5ος κατά σειρά με την ΕCΜ) είναι ο τελευταίος της τριλογίας που εγκαινιάστηκε το 2002 με το εξαιρετικά επιτυχημένο «Αkroasis» (όπου αυτοσχεδίασε με το πιάνο πάνω στους βυζαντινούς ύμνους της Μεγάλης Εβδομάδας). Πατώντας γερά στην ερμηνευτική του δεινότητα ως κλασικός πιανίστας αλλά και την αυτοσχεδιαστική του ικανότητα ως γνήσιος τζάζμαν, φέρνει στο φως τον αρχαίο κόσμο της αρμένικης παράδοσης και του βυζαντινού μέλους, πλάθοντάς τον με τα δικά του σύγχρονα υλικά υπερβαίνοντας έτσι τα σύνορα του χώρου και του χρόνου.

Ο δεύτερος δίσκος της τριλογίας ήταν η συνεργασία του με την τσελίστα Αnja Lechner στο «Τραγούδια,

«Οι καλλιτέχνες έχουν πάντα μια τάση να θέλουν να σπάνε το κατεστημένο και αν αυτό δεν βρει ανταπόκριση, δεν είναι εύκολο να πάνε παρακάτω»

Ύμνοι και Χοροί» (2004), μια συνεργασία που βασιζόταν σε διασκευές πάνω σε συνθέσεις του Ελληνοαρμένιου φιλόσοφου G. Ι Gurdjief και σε δικές του συνθέσεις. Το πολύχρωμο αυτό μωσαϊκό, που ουσιαστικά βασίστηκε στη βυζαντινή μουσική παράδοση και κέρδισε την επιδοκιμασία κριτικών και κοινού, ταξίδεψε στα κλασικά τσαρτς ανά τον κόσμο κι έκανε παγκόσμιες περιοδείες, σήμερα συμπληρώνεται με το «Μelos»- πάλι συνθέσεις Τσαμπρόπουλου και Gurdjieff, μόνο που αυτή την φορά η ελευθερία του αυτοσχεδιασμού είναι ακόμα πιο εμφανής και συμπληρώνεται και από τις λεπτεπίλεπτες σκιάσεις και δονήσεις του ντράμερ U. Τ Gandhi.

«Συζητήσαμε με τον Μάνφρεντ Άιχερ (σ.σ. διευθυντής και δημιουργός της διεθνούς δισκογραφικής ΕCΜ) το πώς θα διευρυνθεί αυτός ο κύκλος που άνοιξε τότε με το “Αkroasis”. Ξέρετε, ο Άιχερ έχει μια συγκεκριμένη ματιά στα πράγματα, μια αισθητική, γι΄ αυτό και όλοι οι δίσκοι στην ΕCΜ έχουν ένα συγκεκριμένο στίγμα, έναν ήχο, μια ταυτότητα».

Την οποία ο ακροατής καταλαβαίνει ακόμα και από το εξώφυλλο των CD…

Βέβαια. Μέσα σ΄ αυτή την εποχή του αλαλούμ, την έλλειψη άλλων στόχων- πέρα απ΄ το πώς θα πουλήσουμε -, το να υπάρχει μια εταιρεία που να ενδιαφέρεται πραγματικά για την ουσία της μουσικής δεν φαντάζεστε πόσο σημαντικό είναι. Οι καλλιτέχνες έχουν πάντα μια τάση να θέλουν να σπάνε το κατεστημένο και αν αυτό δεν βρει ανταπόκριση, δεν είναι εύκολο να πάνε παρακάτω. Και δεν εννοούμε αυτό το επιδερμικό πράγμα που συμβαίνει πολλές φορές για να αρέσει κάτι σώνει και καλά. Όχι. Εννοώ αυτό που πρέπει να έχει κάθε φορά η μουσική για να επιβιώσει.

Υπάρχει σήμερα στην Ελλάδα αυτή η ανοιχτή κοινότητα καλλιτεχνών κι αυτή η επικοινωνία που δεν έχει σύνορα; Εσείς, τώρα, συνεργαστήκατε με δύο μουσικούς διαφορετικών εθνικοτήτων. Αν η εταιρεία ήταν ελληνική, θα γινόταν αυτό;

Αυτή είναι η χαρά του δημιουργού και της τέχνης. Αυτή είναι η μαγεία της μουσικής. Αν υπάρχει στην εποχή μας δρόμος να συνεχιστεί η δημιουργία, είναι μόνον αυτός ο δρόμος, ο δρόμος της ανοιχτής επικοινωνίας. Σήμερα η δισκογραφία αντιμετωπίζει τεράστια κρίση κι αυτό δεν ισχύει μόνον για τις ελληνικές εταιρείες δίσκων. Η κρίση είναι παγκόσμια.

Τι γνώμη έχετε για την εποχή που ζούμε, την εποχή του mp3;

Ξέρω ότι μεγάλωσα σε μια εποχή που τα ινδάλματά μου και τα ιδανικά μου ήταν ένας φάρος για μένα. Τώρα διακρίνω ένα άγχος κι έναν πανικό παντού. Δεν μπορώ να πω πολλά και για το μέλλον της κλασικής μουσικής. Τυχαίο είναι που τη δεκαετία του ΄70 αναπτύχθηκαν όλοι οι μεγάλοι εκτελεστές; Όχι, γιατί τότε ήταν γόνιμο το έδαφος. Μπορεί να γίνει μουσική σήμερα με αυτή την τεχνοκρατική αντίληψη που υπάρχει όπου όλα θυσιάζονται στον βωμό του κέρδους;


«Δεν μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο»

Παλιότερα, θυμάμαι ήσασταν πολύ δηκτικός, σχεδόν θυμωμένος με την ελληνική νοοτροπία. Ότι εδώ έχουμε μάθει να εκτιμάμε μόνον τους καλλιτέχνες εισαγωγής. Ακόμη και τους Έλληνες καλλιτέχνες εισαγωγής…

Όταν είμαστε νέοι, νομίζουμε ότι μπορούμε να αλλάξουμε τον κόσμο. Σιγά σιγά, συνειδητοποιούμε ότι μόνον εμείς μπορούμε να αλλάξουμε και να προσαρμοστούμε στα δεδομένα. Η μουσική είναι ένας δύσκολος χώρος, κυρίως η μουσική που κάνω εγώ. Δύσκολα ένας καλλιτέχνης μπορεί να παράγει καριέρα, αθροιστικά. Όταν καταφέρει και κάνει ένα βηματάκι- που πάντα το κάνει με μεγάλο κόπο- μετά είναι ακόμα πιο δύσκολο, γιατί αισθάνεται ότι η προσπάθεια εκείνη έπεσε στο κενό. Όμως ποτέ δεν είπα ότι δεν μ΄ ενδιαφέρει η χώρα μου. Ίσα- ίσα. Μακάρι όλοι εμείς που μπορούμε να κάνουμε πράγματα εκτός, να δώσουμε τελικά και στην πατρίδα μας. Ποιος δεν το θέλει αυτό;