Χρηματιστές σε νευρική κρίση

Την περασμένη Τετάρτη οι χρηματιστές και οι αναλυτές, που παρακολούθησαν την τακτική εβδομαδιαία παρουσίαση εταιρειών στην Ένωση Θεσμικών Επενδυτών, παρατήρησαν ότι η αίθουσα στην οδό Ομήρου ήταν ασυνήθιστα γεμάτη. Ορισμένοι συνάδελφοί τους, που άργησαν μόνο γύρω στα 10 λεπτά, δεν μπόρεσαν να βρουν θέση. Το ίδιο συνέβη και τις προηγούμενες δύο εβδομάδες. Για ορισμένους η εικόνα αυτή αποτελεί καθρέπτη του άγχους και της ανησυχίας που αισθάνονται την εποχή αυτή οι χρηματιστές, οι οποίοι αναζητούν πλέον ακόμη καλύτερη και βαθύτερη ενημέρωση για να δώσουν διέξοδο στην αγωνία των πελατών τους. Αιτία; Τα ασυνήθιστα αβέβαια δεδομένα που επικρατούν διεθνώς, με την οικονομική κρίση να κλιμακώνεται συνεχώς, τις διεθνείς αγορές να βυθίζονται από μέρα σε μέρα και τις αναταράξεις να απαιτούν γερά νεύρα.

Ευθύνες στους χρηματιστές
«Διανύουμε μια εξαιρετικά δύσκολη περίοδο. Στα δεκαοκτώ χρόνια εμπειρίας μου είναι η πρώτη φορά, που βιώνουμε τόσο απότομες πτώσεις στα χρηματιστήρια», παρατηρεί ο κ. Κωνσταντίνος Φέγγος, χρηματιστηριακός εκπρόσωπος της Δυναμική ΑΧΕΠΕΥ, δίνοντας μια πρώτη γεύση της κατάστασης που ζουν την εποχή αυτή οι χρηματιστές, οι οποίοι καλούνται να απορροφήσουν σε καθημερινή βάση την ανησυχία και την αγανάκτηση των επενδυτών. Οι διαμαρτυρίες των πελατών για την κατάσταση που επικρατεί, αποτελεί καθημερινό φαινόμενο. Πολλοί, μάλιστα, ρίχνουν τις ευθύνες στους χρηματιστές, οι οποίοι ανησυχούν ακόμη περισσότερο, καθώς το νέο κανονιστικό πλαίσιο διευκολύνει τους επενδυτές να ζητούν τα ρέστα, καταφεύγοντας σε δικαστικές διεκδικήσεις από τις χρηματιστηριακές εταιρείες. Στο άγχος και την ανασφάλεια προστίθεται η πραγματικότητα του χαμηλού τζίρων και εσόδων από προμήθειες, αλλά και το γεγονός ότι ένα μεγάλο μέρος των συναλλαγών γίνεται πλέον από το εξωτερικό και δεν περνά καθόλου από την Ελλάδα. «Από τον περασμένο Μάρτιο όλοι ανησυχούν ότι αν χάσουν τη δουλειά τους θα δυσκολευτούν να βρουν κάποια άλλη», δηλώνει ο κ. Φέγγος, παραπέμποντας εμμέσως πλην σαφώς στις περικοπές προσωπικού, που έκαναν οι χρηματιστηριακές εταιρείες μετά τη φούσκα του ΄99.

Πρόσωπα με αγωνία
Η δήλωσή του φέρνει στον νου και τις εικόνες από τα απογοητευμένα πρόσωπα αντικρυστών μεγάλων χρηματιστηρίων, οι οποίες έκαναν τον γύρο του κόσμου στην αρχή της εβδομάδας. Η απογοήτευση ζωγραφίστηκε στα πρόσωπά τους μετά την απότομη πτώση της περασμένης μαύρης Δευτέρας, που χτύπησε ανελέητα τις κεφαλαιαγορές διεθνώς. Αν και τα πράγματα είναι λιγότερο δραματικά στην Ελλάδα, όπως παρατηρούν στελέχη της αγοράς, τα συναισθήματα άγχους και λύπης περισσεύουν την εποχή αυτή στα χρηματιστηριακά γραφεία. «Όταν ζεις τέτοια καταστροφή, δεν μπορείς να θέλεις τέτοια δουλειά», επισημαίνει χαρακτηριστικά στέλεχος χρηματιστηριακής εταιρείας. Πού οφείλονται τέτοια συναισθήματα; «Ταυτιζόμαστε με τους πελάτες μας», επεξηγεί ο κ. Αλέξανδρος Μωραϊτάκης, πρόεδρος του Συνδέσμου των Μελών Χρηματιστηρίου Αθηνών (ΣΜΕΧΑ). «Όταν ο πελάτης χάνει, ο χρηματιστής λυπάται».

Επενδυτικές προτάσεις
Άλλωστε, χρηματιστές και αναλυτές έρχονται την εποχή αυτή σε επαφή με αγχωμένους πελάτες, οι οποίοι αναζητούν διακαώς και υπό τη σκιά της κρίσης, που έχει χτυπήσει το τραπεζικό σύστημα, πιο ασφαλείς επενδυτικές προτάσεις. Όμως, «οι δυσκολίες είναι μεγάλες», όπως επισημαίνει ο κ. Σπύρος Παπαθανασίου της Solidus ΑΧΕΠΕΥ. «Οι διακυμάνσεις είναι απότομες, οι προβλέψεις δύσκολες και η ορατότητα χαμηλή». Πρόκειται για παράγοντες που εντείνουν την αγωνία και τον φόβο των επενδυτών για απώλειες. «Ο κόσμος δυσφορεί και αγχώνεται». Ορισμένοι, μάλιστα, πελάτες που βλέπουν τα χρήματά τους να εξανεμίζονται μεταφέρουν στους χρηματιστές έντονα αρνητικά συναισθήματα, ακόμα και «αρνητική ενέργεια», όπως λέει χαρακτηριστικά στέλεχος χρηματιστηριακής εταιρείας και επισημαίνει ότι «υπάρχουν ακόμα και ακραίες συμπεριφορές, που θυμίζουν τις έντονες διακυμάνσεις που βλέπουμε στους χρηματιστηριακούς δείκτες». Άλλωστε, η έκταση της οικονομικής κρίσης ξάφνιασε και τους ίδιους τους χρηματιστές. «Δεν περιμέναμε να συμβεί σε αυτή την έκταση», παρατηρεί ο κ. Κωνσταντίνος Βέργος, επικεφαλής αναλυτής της Κύκλος ΑΧΕΠΕΥ.

Κατεύθυνση: ασφάλεια
«Οι εντάσεις και τα νεύρα των πελατών μεταφέρονται στα χρηματιστηριακά γραφεία», παρατηρεί ο κ. Παπαθανασίου. «Προσπαθούμε όμως να χειριστούμε όσο καλύτερα γίνεται τις καταστάσεις. Προσπαθούμε να κατευθύνουμε τους επενδυτές σε όσο το δυνατόν ασφαλέστερες επενδύσεις». Εξ ου και η ανάγκη για περισσότερη ενημέρωση από την πλευρά χρηματιστών και αναλυτών, οι οποίοι προσπαθούν να είναι παρόντες στις παρουσιάσεις εταιρειών στην Ένωση Θεσμικών Επενδυτών, διότι οι συνθήκες καθιστούν πλέον αναγκαία την τακτικότερη επαφή με τους πελάτες. Έτσι, στα χρηματιστηριακά γραφεία τα τηλέφωνα χτυπούν ακατάπαυστα και η εικόνα που κυριαρχεί τις ημέρες αυτές, είναι αυτή των χρηματιστών και αναλυτών που μιλούν με τις ώρες στο τηλέφωνο. Στην άλλη άκρη της τηλεφωνικής γραμμής βρίσκονται συνήθως οι πελάτες τους, οι οποίοι χρειάζονται περισσότερες συμβουλές, καλύτερη πληροφόρηση και βαθύτερη κατανόηση τού τι συμβαίνει. Ορισμένοι, άλλωστε, από αυτούς έχουν ανοιχτεί σε πιο πολύπλοκα επενδυτικά προϊόντα και σε ξένα χρηματιστήρια. Έτσι, χρηματιστές και αναλυτές επωμίζονται περισσότερο φόρτο εργασίας με αποτέλεσμα- εξαιτίας και της πρόσφατης επέκτασης του ωραρίου των συνεδριάσεων της Σοφοκλέους έως τις 5.20 μ.μ. – να δουλεύουν μέχρι τις επτάμισι και τις οκτώ το βράδυ. «Όσο υπάρχουν διακυμάνσεις, η δουλειά αυξάνεται», επισημαίνει στέλεχος χρηματιστηριακής.

Αλυσιδωτές εξελίξεις
Πάντως, οι χρηματιστές υποστηρίζουν ότι «βρισκόμαστε στη μέση της μπόρας» και εντοπίζουν την άκρη του τούνελ στις συντονισμένες πολιτικές παρέμβασης σε Ευρώπη και ΗΠΑ. «Εφόσον η Ευρωπαϊκή Ένωση προχωρήσει άμεσα στην εφαρμογή ενός σχεδίου ανάλογου με αυτό των ΗΠΑ, μπορεί να βρεθούμε χρονικά κοντά στο τέλος της κρίσης», παρατηρεί ο κ. Βέργος, ο οποίος προειδοποιεί ότι στην αντίθετη περίπτωση «θα δούμε δυσάρεστες αλυσιδωτές εξελίξεις, καθώς το πρόβλημα χρηματοδότησης θα περάσει και στις επιχειρήσεις».

Υπάρχει, πάντως, και η θετική πλευρά της κρίσης, φαίνεται να υποστηρίζουν οι χρηματιστές. «Έτσι όπως έχουν τα πράγματα, με τα χρηματιστήρια να κινούνται σε χαμηλά επίπεδα, δίνονται ευκαιρίες για αγορές και επενδύσεις», λέει ο κ. Μωραϊτάκης, ο οποίος εκτιμά ότι «κάποια στιγμή θα ξεκινήσει η άνοδος». Ως φαίνεται, οι Έλληνες χρηματιστές και αναλυτές, ιδίως μετά τη φούσκα του ΄99, αντιμετωπίζουν με μεγαλύτερη ψυχραιμία τις έντονες διακυμάνσεις. «Περνάμε δύσκολες φάσεις, με πολύ στρες και αβεβαιότητα», παρατηρεί στέλεχος μεγάλης χρηματιστηριακής εταιρείας. «Όταν, όμως, τελειώσει η μπόρα, θα λέμε: κοίτα να δεις τι έγινε».